Groene boompjes in de reisgids

Er is een wildgroei aan groene keurmerken in de reisbranche. Travelife, een Europees systeem voor duurzaamheid, probeert helderheid te verschaffen voor touroperators....

Het bordje bij de wastafel zal veel hotelbezoekers bekend voorkomen: spaar de natuur, gebruik uw handdoek twee keer. Het staat lekker groen, maar dat het hotel daarmee ook een duurzaam beleid voert, is allerminst gezegd. Wat achter de schermen gebeurt met bijvoorbeeld afvalverwerking en energiebeheer blijft voor gasten verborgen.

Ook ‘groene’ keurmerken geven nauwelijks duidelijkheid over duurzame intenties. ‘In Europa bestaan zeker dertig ecolabels voor hotels, maar ze werken nauwelijks samen en hanteren verschillende criteria’, zegt Naut Kusters, directeur van ECEAT, het Europees centrum voor eco- en agrotoerisme. ‘Sociale aspecten komen niet aan bod en op vele bestemmingen zijn geen keurmerken beschikbaar.’

Kusters is een van de initiatiefnemers van Travelife, een Europees managementsysteem voor duurzaamheid, bedoeld voor touroperators die het kunnen toepassen bij hotels en andere bedrijven waarmee ze contracten sluiten.

‘De duurzaamheid van touroperators was moeilijk te meten, omdat je te maken hebt met een hele keten van bedrijven – van hotels, vervoerders, bars en restaurants tot leveranciers van levensmiddelen’, aldus Kusters. ‘Duurzaam werken als touroperator betekent dat ook de bedrijven waarmee je in zee gaat duurzaam moeten zijn, zowel op milieugebied als op sociaal terrein.’ Een hotel met zonne-energie dat zijn werknemers onderbetaalt of zijn afval in zee dumpt, is moeilijk duurzaam te noemen.

Sinds de ANVR, de Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen, Travelife twee jaar geleden verplicht stelde voor haar leden, na al eerder een meer vrijblijvend duurzaamheidsbeleid te hebben ingevoerd, lijkt er wat duidelijkheid te komen in de wildgroei aan groene keurmerken. ‘Het programma voorziet zowel in een managementsysteem voor duurzaamheid in de eigen onderneming als in een meetlat voor hotels en andere gecontracteerde bedrijven’, zegt Mirjam Dresmé van de ANVR.

Travelife wordt inmiddels gebruikt in meerdere Europese landen, maar de ANVR-touroperators zijn tot op heden de enige die zichzelf hebben verplicht aan het systeem. De controle op Nederlandse touroperators wordt verricht door de onafhankelijke Stichting Duurzaam Toeristisch Ondernemen. Volgend jaar zal het touroperatorsysteem gekoppeld worden aan het officiële EU-certificaat voor milieumanagement, EMAS.

Dresmé: ‘Elke ANVR-touroperator, hoe klein ook, is verplicht een duurzaamheidscoördinator aan te stellen die een opleiding moet volgen en examen moet doen.’ Sinds 1 januari dit jaar hebben alle leden aan die eis voldaan, waarmee de ANVR als brancheorganisatie vooroploopt in Europa. De coördinatoren hebben inmiddels een eerste, verplichte rapportage over duurzaamheid ingeleverd.

Travelife voorziet ook in een checklist voor hotels. Deze geldt onder meer water- en energieverbruik, afvalverwerking, omgang met landschap en natuur, de weerslag op het milieu en sociaal-culturele en economische effecten, zoals arbeidsvoorwaarden en het gebruik van lokale producten. Ook wordt gekeken of er een beleid is tegen uitwassen als kindersekstoerisme en de jacht op bedreigde diersoorten. Duurzaam werkende hotels komen na controle in aanmerking voor een gouden, zilveren of bronzen Travelife-certificaat.

‘Met Travelife hebben we eindelijk een instrument waarmee we duurzaamheid zowel kunnen meten als bevorderen’, zegt Elise Allart, manager duurzaam toerisme van TUI, een van de grootste touroperators in Nederland die al sinds de jaren negentig streeft naar een meer verantwoorde omgang met mens en omgeving. Sinds de invoering van het systeem is het aantal duurzaam werkende hotels waarmee TUI contracten heeft, gestegen. ‘Ons groene aanbod bestaat uit meer dan 200 accommodaties’, aldus Allart. Het aandeel duurzame accommodaties is na introductie van Travelife gegroeid van 0,1 tot 3 procent. Hotels met een Travelife award worden in TUI-reisgidsen aangemerkt met een groen boompje, voor extra attentiewaarde.

Alle boompjes ten spijt staat het wereldwijde registratiesysteem voor hotels nog in de kinderschoenen. Sancties worden vooralsnog niet opgelegd. ‘We zeggen niet dat de wereld nu is gered. Die eerste bedrijfsrapportage vanuit de ANVR-touroperators moet je zien als een nulmeting’, zegt Mirjam Dresmé van de ANVR. ‘Bij de volgende meting onder touroperators, over twee jaar, leggen we de lat hoger, daarna opnieuw, enzovoort. De volgende keer vragen we bijvoorbeeld daadwerkelijk bewijs dat touroperators hun klanten informeren over duurzaamheid of dat ze groene energie gebruiken. Daarnaast zullen we de hotels wereldwijd blijven stimuleren deel te nemen aan Travelife.’

Ondanks het voorzichtige begin is er reden tot optimisme, meent Judith Voermans van IUCN Nederland, een internationale koepel van maatschappelijke en natuurorganisaties. IUCN probeert onder meer vakantieresorts te bewegen hun negatieve uitwerking op de biodiversiteit te verkleinen. ‘Travelife is een helder systeem dat praktisch toepasbaar is en heeft daarom de potentie om uit te groeien. Op termijn kunnen touroperators eisen gaan stellen aan hotels en andere bedrijven. De reisbranche loopt niet altijd voorop met duurzaamheid, maar Travelife is een goede aanzet.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden