PROFIELGhislaine Maxwell

Ghislaine Maxwell, de vrouw die als kwade genius achter Epstein wordt beschouwd

Ghislaine Maxwell leefde in onvoorstelbare luxe, kende iedereen die er toe deed en was het middelpunt van elk feest. En ze zou de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein van meisjes hebben voorzien. Ze wist zich een jaar verborgen te houden tot ze deze maand werd opgepakt. 

Jeffrey Epstein en Ghislaine Maxwell op een sponsorbijeenkomst in New York in 2005. Beeld Patrick McMullan via Getty Image

Een bepaalde luxe was ze wel gewend, zelfs op de vlucht. Na een jaar waarin ze 36 keer zou zijn verhuisd en onder de radar van de autoriteiten leefde, de afgelopen maanden geholpen door de anonimiteit van een mondkapje, werd Ghislaine Maxwell begin juli gearresteerd in de Amerikaanse staat New Hampshire, in een buitenhuis van 405 vierkante meter, op een landgoed van 63 hectare met de toepasselijke naam Tuckedaway.

Goed verstopt dus. Maar niet goed genoeg.

In december 2019 had Maxwell (58), de rechterhand van de overleden Amerikaanse zedendelinquent en multimiljonair Jeffrey Epstein, het huis met een miljoen dollar in contanten gekocht. Ze had zich voorgedaan als journalist Jen Marshall en zette het pand op naam van een rechtspersoon, zodat het niet naar haar herleidbaar was. Het huis verliet ze zelden. Haar beveiligers, Britse oud-militairen, schermden haar af van de buitenwereld en deden open voor de bezorgers die pakketjes onder valse namen afleverden.

Op het moment dat de FBI-agenten de deur forceerden, probeerde Maxwell, gekleed in pyjama, nog te vluchten. Haar telefoon werd gevonden gewikkeld in aluminiumfolie, in de naïeve hoop zo niet traceerbaar te zijn. Al deze sluwheid in acht nemend, alsmede het feit dat Maxwell twee nationaliteiten – Brits en Frans – en minstens vijftien bankrekeningen bezit, besloot de rechter dat er ze mogelijk zou proberen te vluchten en wees zij dinsdag het verzoek voor een borgtocht af.

Voer voor tabloids

Maxwells leven is voer voor tabloids en inspiratie voor thrillerschrijvers die het groteske niet schuwen. De kans is groot dat ze het resterende deel van dat tot de verbeelding sprekende leven in het gevang doorbrengt. De vrouwen die haar beschuldigen, survivors genoemd in Amerika, hopen op gerechtigheid, na meer dan twintig jaar. Zij zeggen dat Jeffrey Epstein de zieke geest was die hen als tieners misbruikte, maar Maxwell, als zijn madam, zijn fixer, het kwaadaardige brein achter de operatie.

Haar worden vier misdrijven ten laste gelegd, waaronder het vervoeren van minderjarigen om hen seksuele handelingen te laten verrichten, en meineed. Ze ontkent alle aantijgingen en riskeert 35 jaar celstraf. Via een videoverbinding vanuit de gevangenis in Brooklyn waren de enige woorden die ze dinsdag tijdens de zitting uitsprak: ‘Onschuldig, edelachtbare.’

Maxwell was de ex, beste vriend en rechterhand van Epstein, die vorig jaar onder mysterieuze omstandigheden in zijn cel zelfmoord pleegde, terwijl hij wachtte op zijn proces. Hij was aangeklaagd voor vrouwenhandel van minderjarigen. Voor Maxwell, die zich sinds 2016 langzaam uit het New Yorkse glamourcircuit had teruggetrokken, was dat het teken om geheel van het toneel te verdwijnen.

Ze groeide op in ongekende weelde in Engeland, waar ze studeerde aan Oxford en op haar 23ste directeur werd van de Oxford United Football Club. Als eind twintiger verloor ze bijna alles, op haar connecties na, vertrok naar New York en omringde zich daar binnen de kortste keren weer met de überrijken. 

Haar vader was mediabaron Robert Maxwell, een in Tsjecho-Slowakije geboren Jood die, in tegenstelling tot bijna zijn hele familie, de Holocaust overleefde. Na de oorlog trouwde hij met de dochter van een welvarende Britse zijdehandelaar. Hij bouwde een media-imperium op van tv-kanalen, wetenschappelijke tijdschriften en tabloids, waaronder de Daily Mirror, dineerde met koningen en presidenten, diende als inspiratie voor Bond-boef Elliot Carver uit Tomorrow Never Dies en had, zo schreef Vanity Fair, een bodemloze behoefte aan ‘family, food, fortune and fame’.

In 1991 werd patriarch Maxwell bij de Canarische Eilanden dood gevonden naast zijn jacht, de naar zijn dochter vernoemde Lady Ghislaine. Of hij van de boot sprong, viel of geduwd werd, is nooit opgehelderd. ‘Ik denk dat hij vermoord is’, zei de toen 29-jarige Ghislaine tegen de pers. In de nasleep van zijn dood werd bekend dat Maxwell het pensioenfonds van zijn bedrijf had geplunderd, waarmee hij 32 duizend werknemers dupeerde. Het concern ging failliet en zoon Kevin werd opgezadeld met 400 miljoen pond aan schulden.

Pensioenschandaal

Dankzij een trustfonds dat haar vader had opgezet was Ghislaine verzekerd van een voor haar doen bescheiden 80 duizend pond per jaar. Ze nam in november 1992 een Concorde (kosten destijds: 2.000 pond) naar New York, wat tot grote ophef leidde gezien het pensioenschandaal. ‘Aan haar zijde, onopgemerkt door haast iedereen’, schreef The Mail on Sunday destijds, ‘liep een grijzende, mollige Amerikaanse zakenman van middelbare leeftijd. Tot deze man heeft de 30 jaar oude Ghislaine zich gewend om het verdriet van haar vaders schande te verzachten. Hij heet Jeffrey Epstein.’

Epstein zou Maxwell op weg geholpen hebben, schreef de krant, in de sociale scene van Manhattan. Hun verstandhouding wordt tegenwoordig vaak andersom geïnterpreteerd: hij had het geld, zij de goede smaak en het grote netwerk. Zij was het middelpunt van elk feest, hij een enigszins lompe en introverte eenling.

‘Ze is altijd de interessantste en levendigste persoon in elke ruimte’, schreef journalist Vicky Ward die Maxwell en Epstein voor Vanity Fair vele jaren volgde. Ze is, volgens Ward, zeer belezen, kan een helikopter en een duikboot besturen en heeft een Rolodex die indrukwekkender is dan die van Rupert Murdoch, de rivaal van haar vader.

Rechtbanktekening van Maxwell die via een videoverbinding te horen krijgt dat haar geen borgtocht wordt toegekend. Beeld Reuters

Ward schreef dit in 2011 terwijl ze al wist van de beschuldigingen aan het adres van Epstein. Vanity Fair had haar in 2002 verboden de beschuldigingen op te schrijven in een groot profiel over Epstein, omdat hij dreigde met rechtszaken tegen het blad, zo onthulde Ward vorig jaar na Epsteins arrestatie.

Bekijk foto’s van rode lopers, modeshows, benefietavonden en societyfeestjes in New York uit de jaren negentig en overal duikt Maxwell op naast de grootste sterren op aarde: Mick Jagger, Naomi Campbell, Kevin Spacey, Bill Clinton, Donald Trump, de Britse prins Andrew, Harvey Weinstein. Haar korte zwarte haar steevast in een stijlvolle bob. En bijna altijd stond Epstein er ook bij.

Hechte vriendschap

Wat in eerste instantie een liefdesrelatie was, werd een zeer hechte vriendschap, een verbond. Ze deden alles samen en Maxwell deed vooral alles voor Epstein. Dat zij voor hem werkte, werd door beiden ontkend. Maar dat ze leefde van zijn fortuin stond vrijwel vast. In 2000 trok ze in een pand van 5 miljoen euro, vlak naast Central Park en een paar straten van Epsteins huis. Het pand stond op naam van een bedrijf dat een adres deelde met het kantoor van Epstein.

Zij regelde zijn leven, en ook zijn vrouwen. ‘Ieder mooi meisje in New York werd in die tijd door Ghislaine uitgenodigd bij Jeffrey thuis’, zei Euan Rellie, een bankier die haar kende uit de high society in Londen en New York, tegen The Cut. In 1992 stond een advertentie in Yoga Journal voor een privé-yogaleraar, met een telefoonnummer van Epsteins kantoor erbij. ‘Call Miss Maxwell.’

Op een kerstmisfeestje van een miljardair kwam Maxwell binnen, vertelde een vriendin van haar aan Vanity Fair, en zei: ‘O mijn god, moet je die meisjes zien! Kun je me aan hen voorstellen?’ Gevraagd of ze liever niet hun ouders zou ontmoeten, zou Maxwell gezegd hebben: ‘Ik wil ze ontmoeten omdat ik weet dat Jeffrey ze wil ontmoeten.’

Kunstenaar Maria Farmer, die begin jaren negentig als kunstconsultant voor Epstein werkte, vertelde aan het tv-programma 60 Minutes dat ze eens bij Maxwell in de auto zat toen ze in New York langs een plein vol jonge meisjes (‘sommigen nog met beugels’) reed. Maxwell begon haar nummer op briefjes te schrijven en deelde die uit aan de meisjes.

Farmer is een van de ‘survivors’ die prominent figuren in de recente Netflix-docuserie Jeffrey Epstein: Filthy Rich. Daarin zegt ze onder meer dat zij en haar 16-jarige zusje gedwongen werden tot seks met Epstein en dat Maxwell haar later, toen Farmer zich probeerde los te weken, bedreigde met de woorden: ‘Pas maar op. Ik weet dat je hardloopt op de Westside Highway. Je kunt op veel manieren doodgaan daar.’

Ronselende meisjes

Uit die documentaire doemt het beeld op van een seksverslaafde pedofiel die honderden meisjes, sommigen niet ouder dan 14, meestal uit armlastige milieus, verleidde met 200 dollar voor een massage om ze vervolgens te misbruiken. Als in een piramidespel liet Maxwell de meisjes andere meisjes ronselen. Voor geld. Eenmaal medeplichtig konden ze niet stoppen. Wie er toch uitstapte, werd afgeperst en wekenlang gevolgd door privédetectives van Epstein.

Het grootste gedeelte van dit misbruik vond plaats in de villa van Epstein in Palm Beach, het rijkeluis schiereiland in Florida. ‘Ze was de vrouw des huizes’, zei Juan Alessi, die het pand beheerde, in The New York Times over Maxwell. ‘Ze vroeg me eens een lijst te maken van alle spa’s in de buurt. En dan moest ik haar van de ene naar de andere rijden.’ Daar werden nieuwe slachtoffers opgepikt.

Behalve naar zijn optrekje in Palm Beach namen Epstein en Maxwell vele meisjes mee naar zijn eigen eiland bij de Maagdeneilanden. Met zijn privéjet, de Lolita Express genoemd, vlogen ook tal van beroemdheden naar Little Saint James. Oud-president Bill Clinton ontkent er te zijn geweest, maar staat wel in de logboeken en is gezien door personeel. In 2010 was Maxwell in elk geval nog te gast op het huwelijk van Clintons dochter Chelsea.

Sarah Ransome, toen 22, is een van de vrouwen die Epstein begin jaren negentig meenam naar zijn eiland. Haar paspoort werd haar ter plekke afgenomen. Ze zegt meermaals te zijn verkracht door Epstein en anderen. Radeloos probeerde ze op een gegeven moment van het eiland weg te zwemmen. Maxwell bepaalde volgens Ransome met wie de meisjes seks moesten hebben en hoe ze zich moesten gedragen.

Meerdere slachtoffers vertellen hoe Maxwell het proces van grooming voltrok: ze sloot vriendschappen met hen, nam ze mee winkelen, verleidde ze met beloftes over geld en mooie reisjes, begon met ze te praten over seks, kleedde zich uit in hun bijzijn en legde uit hoe Epstein bevredigd moest worden.

Ook Virginia Giuffre is vaak op het eiland geweest. Ze begon als 16-jarige te werken voor Epstein en Maxwell als masseur en beweert door beiden te zijn misbruikt. Jaren was ze gevangen in deze regeling. Zij is ook het blonde meisje, toen 17, dat op de foto staat met prins Andrew, zijn arm om haar middel. Op de achtergrond Maxwell, glimlachend. In het Londense huis van Maxwell zou Giuffre seks gehad hebben met Andrew, wat hij ontkent.

Tot grote frustratie van de slachtoffers maakt Maxwell nu een claim op Epsteins fortuin om haar advocatenkosten te betalen. Over een jaar staan de slachtoffers tegenover Maxwell als de rechtszaak eindelijk begint. Haar advocaten zullen betogen dat Maxwell beschermd is door de bizar gunstige schikking die Epstein in 2008 trof in Florida, en die ook zou gelden voor zijn voornaamste handlangers.

Het tussenliggende jaar zal ze niet, zoals ze de rechter verzocht, met een enkelband in een luxueus New Yorks hotel doorbrengen. Gedetineerde #02879-509 wordt extra streng beveiligd om te voorkomen dat ze een einde aan haar leven maakt of wordt vermoord. Complotdenkers of thrillerschrijvers kunnen wel bedenken waarom haar machtige vrienden haar zouden willen laten omleggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden