Gewoon heet is niet genoeg voor de meester

Saunameesters strijden voor de titel van Meester van de Handdoek 2009. Wie heerst over de luchtvochtigheid en kan als de beste hitte verplaatsen?...

Komt ie over, daar in ’t hoekie?’ ‘Jazeker Leo!’ Zeker 60 saunaliefhebbers hebben zich in de ‘Aufguss sauna’ van het Oldenzaalse Beauty Centrum Saré gewurmd voor de wappertechnieken van de regerend Meester van de Handdoek Leo Kiewik. Het thema van vandaag is zijn geliefde Australië. Terwijl Kiewik steeds meer water over de grote stenenkachel giet, vertelt hij waar de reis naartoe gaat. Richting de berg Uluru, door de Outback en de Busch, en terug naar Sydney. Bij elke bestemming wappert hij met zijn handdoek een nieuwe geur door de ruimte. Als hij langskomt, volgt de hitte als een klap in het gezicht. Sommigen steken hun armen omhoog om het nog beter te voelen.

De kwaliteit van de saunameester meet je af aan zijn wappertechniek, legt Pieter Bunt uit. En een beetje show komt er ook bij kijken. Bunt zit in het bestuur van de Vereniging van Saunameesters, die het kampioenschap organiseert. Een saunameester verzorgt zogenoemde opgietingen, waarbij hij met de juiste dosering water de luchtvochtigheid in de sauna zo ver laat stijgen dat de gevoelstemperatuur oploopt. ‘In werkelijkheid daalt de temperatuur van 85 naar 74 graden, maar het kan aanvoelen alsof het 130 graden is.’

Gewoon heet is voor een saunameester niet genoeg. Door met een handdoek te wapperen, brengt hij de lucht in beweging. Het beschermlaagje zweet op de huid wordt even weggeblazen, waardoor de hitte extra pittig aanvoelt. ‘Je lichaam zweet zo sneller en voert meer afvalstoffen af’, zegt Bunt. Maar: ‘Het gaat vooral om de kick. Het voelen van zo’n warmtegolf is net als in de achtbaan zitten.’

De opgieting komt oorspronkelijk uit Finland. Het heet daar Loyly, wat letterlijk stoomstoot betekent. Het Nederlandse ritueel is echter veel uitgebreider. ‘In Finland verklaren ze ons voor gek met al die geuren. Ze kennen daar alleen berken. Dat maken ze van verse bladeren.’

Als Leo aan zijn laatste ronde begint, zweet hij zelf net zo hard als zijn gasten. Zijn Crocodile Hunter-shirt en korte broek zijn doorweekt. De Sauna ruikt nu naar de Eucalyptusbomen van Sydney. Buiten speelt zijn vrouw op de didgeridoo. ‘Dit is voor de diehards!’ zegt hij terwijl hij nog eens extra hard met zijn handdoek zwaait. Na afloop volgt applaus. De saunagangers lopen naar buiten en krijgen een fruitcocktail. Leo neemt de complimenten in ontvangst van zijn publiek en geeft advies over afkoelen.

Wie zijn temperatuur niet naar beneden brengt, kan warmtestuwing in zijn hoofd krijgen, met hoofdpijn tot gevolg. ‘Eerst tien minuten in de buitenlucht, en dan onder de koude douche’, zegt Leo. ‘Je moet altijd naar je hart toewerken, dus beginnen met de benen en dan omhoog. En vergeet vooral je hoofd niet, want daar gaat veel warmte in zitten.’ Om het af te maken hoort eigenlijk een gang naar het koude dompelbad te volgen, maar dat is niet verplicht. Koukleumen mogen volstaan met de ‘mietjesdouche’: een koude mist.

Goed advies is een belangrijk onderdeel van de jurering, legt Bunt uit. ‘Je moet in redelijke conditie zijn om de sauna in te gaan, en voor een opgieting is dat nog belangrijker. De saunameester moet opletten dat er geen ongelukken gebeuren.’

Het gaat er gemoedelijk aan toe bij deze tweede nationale kampioenschappen voor saunameesters. De jury bestaat uit saunaliefhebbers; het bestuur van de vereniging loopt in en uit bij de beraadslagingen. In de finale zitten drie saunameesters van Saré, maar dat is volgens Pieter Bunt ‘puur toeval’. ‘De juryleden zijn niet verbonden aan een sauna, en ze zijn geen saunameester.’ Saré is gekozen omdat er een grote opgietsauna is. ‘Dat zij ook goede saunameesters hebben, komt waarschijnlijk door de aandacht die hier aan opgietingen wordt geschonken.’

De meeste saunameesters zijn hobbyïsten. Erwin Perik, in het dagelijks leven brandweerman bij het leger, is een van de finalisten van Saré. Hij werd vorig jaar nog verslagen door collega Leo. Maar dit jaar stond hij in alle voorronden stevig op de eerste plek. ‘Ik doe dit keer een honing-opgieting, en dat is altijd heel populair.’ Hij deelt honing uit, waarmee de gasten zich kunnen insmeren. ‘Ik heb er munt aan toegevoegd, wat een hele frisse sensatie geeft op de huid.’ Zijn opgieting is een puur zintuiglijke ervaring, waarbij hij steeds een andere honinggeur verspreidt.

Ze houden bij Saré wel van een grapje tijdens de opgieting, zegt Leo. ‘In de halve finale heb ik een appeltaart gebakken. Eerst een frisse appelgeur, toen wat kaneel, gevolgd door een notenmelange en gebraden appeltjes. Naderhand serveerde ik een appelnotenkoek.’ Saunameesters halen hun geuren gewoon uit een fles. In Duitsland zijn opgietingen razend populair; Duitse bedrijven produceren geuren van Whisky tot Noorderlicht (die laatste blijkt naar citroen te ruiken).

Of Perik de finale gaat winnen, hoort hij pas over twee weken. In de kleedkamer weten ze het wel. ‘Ik heb niet alles gezien vandaag, maar Leo is wel heel erg goed,’ zegt saunaliefhebber Inge Hueskes. ‘Altijd als hij een opgieting doet, zit het vol.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden