Geurproef dient niet meer als bewijs in strafzaak

De omstreden 'geur-identificatieproef', waarin speurhonden van de politie verdachten van een misdrijf aanwijzen, is van tafel. Hondengeleiders die met de proef sjoemelden om verdachten veroordeeld te krijgen, worden echter niet vervolgd.

Een agent met een speurhond, op zoek naar aanwijzingen in een strafzaak in 2006. © anp

Dit blijkt uit een brief van het Openbaar Ministerie (OM) aan Jan Frijters, oud-hoogleraar geur- en smaakperceptie. Frijters pleitte jaren voor afschaffing van de proef. Die is volgens hem onwetenschappelijk en leidt tot fraude bij de hondengeleiders.

Inmiddels deden statistici van de TU Delft voor het OM onderzoek en verhoorde de recherche hondengeleiders. De geurproef, erkent procureur-generaal Henk van Brummen, was 'een verkeerde weg': hij wordt nu 'de facto niet meer uitgevoerd'. De honden hebben andere taken gekregen, aldus de Raad van Korpschefs.

Ernst Louwes

De geurproef werd onder meer in de 'Deventer moordzaak' in 2003 gebruikt om Ernst Louwes veroordeeld te krijgen. Frijters verdiepte zich erin. Bij de proef moeten getrainde honden de geur van bijvoorbeeld het moordwapen herkennen in een serie van tweemaal zes stalen buisjes. Daarvan zijn er twee door de verdachte vastgehouden en de rest door figuranten. Herkent de hond in beide series de geur van de verdachte, dan is er een 'geurovereenkomst'. De hondengeleider mag niet weten waar de correcte buisjes liggen. De plaatsen moeten door een dobbelsteen worden aangewezen.

Een verzoek van Frijters om processen-verbaal werd afgewezen, maar na een oproep in het Advocatenblad kreeg hij toch genoeg dossiers voor statistische analyses. Daaruit rees de verdenking dat bepaalde series bij bepaalde hondengeleiders vaker voorkwamen dan op grond van toeval mocht verwacht. Hij deed aangifte van valsheid in geschrifte.

Fouten

In een aantal rechtszaken erkenden hondengeleiders dat ze fouten hadden gemaakt. Vervolgens heeft een honderdtal verdachten een herziening van het vonnis gevraagd.

Na breder onderzoek van statistici Geurt Jongbloed en Frank van der Meulen blijkt dat hondengeleiders de hand moeten hebben gelicht met de voorschriften. Die ontkennen dat echter, zodat volgens procureur-generaal Van Brummen een 'patstelling' ontstond tussen 'de wetenschappelijke statistische werkelijkheid, en de ontkenning van enige onzuiverheid door de verdachten als hún werkelijkheid'. Hoewel wetenschappelijk is bewezen dat er is gefraudeerd, leidt ontkenning door de verdachten in dit geval tot seponering wegens onvoldoende bewijs.

Volg de Volkskrant op Twitter

Word vriend van de Volkskrant op Facebook

 'Dit was een verkeerde weg'  
procureur-generaal Henk van Brummen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden