interview Pierre Valkering

Geschorste priester Pierre Valkering: ‘Porno kan ons iets laten zien van het evangelie’

Pierre Valkering in de Vredeskerk. Op de achtergrond een bos bloemen die hij kreeg ter ere van zijn 25-jarige priesterschap. Beeld Guus Dubbelman

De Amsterdamse priester Pierre Valkering presenteerde zondag een boek dat zó onthullend is dat hij voorlopig is geschorst. Maar het schrijven over zijn pornoverslaving en seksuele relaties was nodig, vindt hij. ‘Alleen met eerlijkheid valt de kerk te redden.’  

In de Vredeskerk in de Amsterdamse Pijp hing afgelopen zondag een uitgelaten stemming. De houten banken waren gevuld met vrienden, parochianen en familieleden. Allen bijeen gekomen om het 25-jarige ambtsjubileum van priester Pierre Valkering (58) te vieren. Er was taart, drank, op de tafels stonden hapjes, de zon stond hoog aan de hemel. ‘Het was weergaloos’, zegt Valkering.

Hij ging voor in de mis, sprak zijn toehoorders toe als altijd. Maar toen gebeurde er iets onverwachts. Gehuld in een roze kazuifel presenteerde hij, tot ieders verrassing, de biografie waaraan hij vier jaar in het geheim heeft gewerkt.

In zijn boek Ontkleed niet naakt staan doorbreekt Valkering, die openlijk homoseksueel is, taboes die tot buiten de kerkmuren doordringen. Hij schrijft niet alleen over zijn seksuele avonturen, maar ook over zijn pornoverslaving, zijn spijker- en ribbroekenfetisj, zijn bezoeken aan homosauna’s en darkrooms. Zelfs zijn pornovoorkeur (films uit de jaren zeventig en tachtig, met jongens in Levi’s en met lang haar) blijft niet onvermeld.

Tot het laatste ogenblik heeft Valkering overwogen het boek niet uit te geven, maar hij deed het toch. ‘Als wij als kerk door willen, beter willen worden en willen genezen, dan moeten we elkaar de waarheid vertellen’, verklaart hij.

Valkering zit in een fauteuil – de handen gevouwen, zijn benen gekruist – midden in de met boeken overladen werkkamer van zijn pastorie. Hij oogt vermoeid, maar is tegelijk ‘ontzettend opgelucht’ over zijn openbare biecht. Op een tafeltje staat een kleurrijke bos bloemen. ‘Van de burgemeester, Femke Halsema’, zegt hij, zichtbaar ontroerd. ‘Er zat een briefje bij: veel sterkte in deze onrustige tijd.’

Geschorst

Het is dinsdag, twee dagen na die feestelijke zondag. Valkering is inmiddels tijdelijk geschorst. Bisschop Jos Punt, van het bisdom Haarlem-Amsterdam, liet hem per mail weten dat het feit dat Valkering zich niet aan de celibaatbelofte heeft gehouden onverenigbaar is met het geloof. Hij moet zijn taken tijdelijk neerleggen, maar wat dat precies inhoudt, is voor Valkering nog niet duidelijk.

Hij knikt naar het tafeltje, waarop naast de bloemen een flesje olie staat. ‘Ik kreeg de vraag om een stervende het sacrament toe te dienen. Het is iemand die ik goed ken, iemand met jonge kinderen. Moet ik daar nu nee tegen zeggen?’ Valkering heeft bisschop Punt om opheldering gevraagd. Tot die tijd zal hij geen mis vieren.

Valkering komt uit een katholiek nest. Hij is de oudste van vijf kinderen. Zijn jeugd, die hij doorbracht in Zandvoort en Apeldoorn, was relatief zorgeloos. Wel ontdekte hij al op jonge leeftijd dat hij anders is. Hoe precies, dat begreep hij op elfjarige leeftijd, toen hij in de Margriet een interview met tv-persoonlijkheid Albert Mol las waarin die uitgebreid vertelde over zijn homoseksualiteit. ‘Meteen ‘wist ik’ dat het iets met mijzelf te maken had’, schrijft Valkering in zijn boek.

Op school raakte hij opgewonden van jongens in spijker- of ribbroeken – in die tijd progressieve kledingstukken. ‘Ik had de jongens niet, maar hun broeken wel’, verklaart Valkering zijn fascinatie, die het karakter heeft van een fetisj.

Eenzame jaren

Valkering beleefde acht eenzame jaren, waarin hij het geheim van zijn geaardheid met zich mee droeg als een kruis op zijn rug. God was zijn enige gesprekspartner. Zijn groeiende devotie dreef hem richting het priesterschap, dat hem een maatschappelijk geaccepteerde reden gaf om niet te trouwen.

Maar zijn vrije manier van leven was niet zoals de kerk het voorschreef. Zo werd hem tijdens de selectieprocedure als pastoraal werker nadrukkelijk kenbaar gemaakt dat het een probleem was dat hij samenwoonde met een man, met wie hij openlijk een relatie had. Daarop huurde Valkering een kamer op een ander adres en nam een eigen telefoonlijn. Het was pia fraus, vroom bedrog, maar je hoorde er niemand meer over.

Dit soort ‘spastische acties’, zegt Valkering, hing samen met een onwaarachtige cultuur die in de katholieke kerk sterk ontwikkeld is, en waaraan hij graag een einde ziet komen. Hij noemt de recente publicatie van de Franse socioloog Frédéric Martel, die stelt dat zeker de helft van de kardinalen in het Vaticaan homoseksueel is en velen er een dubbelleven op nahouden. ‘Die kruistocht tegen homo’s wordt gevoerd door diegenen die het zelf zijn’, zegt hij. ‘Daardoor gebeurt veel in het verborgene. In die sfeer kan ook kindermisbruik plaatsvinden.’

Krampachtige cultuur

Door transparant te zijn over seksuele verlangens zou die krampachtige cultuur doorbroken kunnen worden, denkt Valkering. Hij ervoer het zelf met zijn pornoverslaving. ’s Avonds voor het slapengaan klapte hij zijn laptop open om soms tot diep in de nacht naar porno te kijken. Zijn boek heeft hem geholpen van zijn verslaving af te komen. ‘Door de beslissing het te publiceren is er een einde gekomen aan de betovering.’

Daarmee zijn ook zijn schaamte - en schuldgevoelens voorbij. In zijn boek zoekt Valkering tegelijkertijd naar een verklaring. ‘Porno kan iets heel bedenkelijks zijn, maar paradoxaal genoeg kan het ook iets laten zien van het leven op seksueel gebied, van het evangelie.’ Een gewaagde uitspraak. Hij licht toe: ‘Porno, waarin de mensen die in beeld komen er duidelijk van genieten, toont iets van de vrijheid waarnaar mensen verlangen. Het evangelie gaat ook over vrijheid.’

Terug naar die feestelijke zondag. Valkering reikte zijn eerste boekexemplaar uit aan politicus Boris Dittrich, die vervolgens een toespraak hield. Het tweede exemplaar was voor zijn moeder, die vooraf niet op de hoogte was van de publicatie. ‘Ik weet niet of ze in staat is om het te lezen, of ze ermee om kan gaan’, zegt Valkering. ‘Ik was van plan om bij de overhandiging tegen m’n ouders te zeggen: dit boek gaat niet makkelijk zijn om te lezen, maar jullie leren mij er wel door kennen. Maar in alle opwinding vergat ik het te zeggen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden