Het eeuwige leven Gerard van Otterloo

Gerard van Otterloo (1950-2019), bekend van de moeder aller PvdA-ruzies

Gerard van Otterloo hield van Den Haag. Maar het conflict met Adri Duivesteijn over het nieuwe stadhuis betekende het einde van zijn politieke carrière.

Gerard van Otterloo. Beeld ANP Kippa

Adri Duivesteijn noemde Van Otterloo een maniakale cijfergek. Gerard van Otterloo noemde op zijn beurt Duivestein een ‘van realiteitszin gespeende voluntarist die zonodig voor zichzelf een monument moest achterlaten’.

Het werd toentertijd de moeder van alle ruzies genoemd. Twee PvdA-kopstukken in de Haagse gemeentepolitiek – wethouder Gerard van Otterloo van Financiën en wethouder Adri Duivesteijn van Stadsvernieuwing – raakten in 1989 met elkaar in de clinch over het ontwerp voor het nieuwe stadhuis aan het Spui, waarbij Van Otterloo in zee wilde gaan met architect Rem Koolhaas en Duivesteijn met Richard Meier.

Het IJspaleis-ontwerp van de laatste won, hoewel de jury voor de eerste koos. Toen was de ruzie al zo hoog opgelopen dat het gewestelijk bestuur van de PvdA beide kemphanen het wethouderschap had ontnomen. Van Otterloo bleef nog een jaar in de gemeenteraad, maar had zijn buik vol van de politiek. Duivesteijn probeerde vijf jaar later in een vuistdik boek met de titel Het Haagse stadhuis – bouwen in een slangenkuil zijn gelijk te halen. Toen het witte stadhuis een jaar later openging, werd het conflict op ludieke wijze uitgebeeld in een eigentijdse versie van Shakespeares Julius Caesar.

Tijd heelt vele wonden. ‘Uiteindelijk is het toch nog goed gekomen tussen de twee’, zegt Betty Snoep, echtgenote van Gerard van Otterloo. ‘Adri heeft hem zelfs geprezen bij de lancering van zijn laatste boek.’

Gerard van Otterloo kampte de laatste jaren met nogal wat fysieke ongemakken als gevolg van ziektes en ongevallen. Hij overleed toch nog tamelijk onverwacht op 14 november. De uitvaart vond plaats in het crematorium in de Haagse duinen dat hij zelf had laten ontwerpen als bestuurder van CUVO, Coöperatieve Uitvaartvereniging De Volharding. Want bestuursfuncties had hij tot het einde van zijn leven. ‘Gerard was een zachtaardige man. Intelligent, maar misschien soms sociaal wat onhandig’, zegt Betty.

Gerard van Otterloo kwam net als zijn 14 maanden oudere broer Gerrit Jan van Otterloo (jarenlang Kamerlid voor de PvdA en nu voor 50Plus) uit een rood nest. Zijn vader haalde de contributies op voor de vakbond. De broers trokken samen op. Gerrit Jan: ‘Wij gingen naar het Dalton-lyceum, waar we de eersten waren met lang haar en buitenissige kleding.’

Gerard zou stedebouw gaan studeren in Delft. In 1974 kwam hij, pas 23 jaar oud, voor de Kabouters – de toenmalige partij van Roel van Duijn – in de gemeenteraad. Al snel stapte hij over naar de PvdA. In 1979 werd hij fractievoorzitter en haalde hij voor het eerst de landelijke pers met zijn verzet tegen een nieuwbouwplan in Scheveningen, waarmee het zicht op het Kurhaus zou worden ontnomen.

In 1982 werd hij wethouder voor Financiën en Volkshuivesting. Hij liet bewoners in zogenoemde ‘Woningbouw Festivals’ participeren in het ontwerp van hun eigen woningen. Dat het geen simpele bestuursbaan zou worden ondervond hij al snel. Op 22 april 1983 werd hij door actievoerders van zijn bed gelicht met het lied ‘Otterlootje, otterlootje, slaap je nog’.

Burgemeester Remkes van Den Haag herdacht hem onlangs in de gemeenteraad als ‘een wandelende probleemoplosser en bevlogen idealist’. Na zijn gedwongen aftreden zou hij talrijke andere functies hebben, zoals interim-directeur Stadsontwikkeling in Spijkenisse en directeur van het Filmhuis in Den Haag. De stad bleef hij koesteren. Zo was hij actief in SOS Den Haag, dat zich inzet voor behoud van het stadsgezicht. Samen met zijn echtgenote had hij twee dochters en een kleinkind.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden