Profiel Keira Knightley

Georgina Verbaan mocht Keira Knightley één vraag stellen

Keira Knightley in The Aftermath.

De Nederlandse actrice Georgina Verbaan schuift aan bij een groepsinterview met de Britse actrice Keira Knightley en stelt één vraag. 

Voorovergebogen als de gebochelde van de Notre Dame in een glitterjasje tokkelde ze Raindrops keep falling on my head op haar tanden. Het nam me vrij plots voor haar in. Keira Knightley was te gast in de ­Oudejaarsaflevering van The Graham Norton Show en met iedere noot die ze op dat bekende gebit van haar tikte, druppelde er smeltwater van mijn opwarmende koude ziel. ‘Keira Knightley is eigenlijk best leuk’, zei ik, volgens mij zelfs hardop tegen de kat.

Dat was dubbel verrassend, want ik had geen idee dat ik haar voor het tokkelen – mijn verhouding tot Keira Knightley is op te delen in vóór het tokkelen en ­ná het tokkelen – misschien, onbewust, een beetje mèh vond. Haar films meed ik niet met opzet, ik ga gewoon niet snel naar kostuumdrama’s en films zoals Pirates of the Caribbean staan ook nooit hoog op mijn lijstje. Ze was al zeventien jaar een grote filmster, en ik had niet één keer gedacht: hou me tas vast! Ik móét naar de nieuwe Keira Knightley!

Maar wat waren dan eigenlijk mijn onbewuste bezwaren tegen haar? Haar uitzonderlijke schoonheid? Daar kan een mens toch zeker niets aan doen? Er zijn wel meer bloedmooie filmsterren. Haar nadrukkelijke manier van ademhalen misschien? De onderkaak die soms midden in een scène om onduidelijke redenen naar voren schoof? De arme vrouw wordt steevast ingesnoerd, toch ook niet iets wat je haar kunt aanrekenen. Wellicht miste ik in haar spel de spanning van het onverwachte. Dat het mogelijk was dat ze ineens iets geks zou doen, of iets gevaarlijks.

Keira Knightley in Anna Karenina.

Toch: sinds de film The Imitation Game (2014) en het feministische essay van haar hand dat vorig jaar verscheen in de bundel Feministst don’t wear pink and other lies gingen mijn ogen voor haar open. Ik ging haar films kijken. Dat pakte de ene keer beter uit dan de andere, maar Anna Karenina... Anna Karenina! Werkelijk betoverend. Misschien ben ik eindelijk oud genoeg om haar te waarderen? Misschien waardeer ik haar omdat zíj ouder is? Volwassen? En daardoor als een vollediger mens op me overkomt?

Hoe het ook zij, het is een beetje als met Céline Dion: she grows on you. Ik zie er dan ook naar uit om haar nieuwe film The Aftermath te zien en haar daarover te interviewen op een persdag in Londen.

De film speelt zich af in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog, in het door de Britten platgebombardeerde Hamburg. Rachael (Knightley) voegt zich bij haar man (Jason Clarke), een Britse kolonel, in een landhuis. Het huis is gevorderd van een Duitse architect, gespeeld door Alexander Skarsgard. Die laatste mag tegen de heersende gewoontes in van de kolonel in het huis op de zolder blijven wonen met zijn dochter. Rachael ziet dat helemaal niet zitten en heeft behoefte aan tijd samen met haar man, ook vanwege een groot verdriet dat ze delen. Of juist niet delen. In ieder geval; haar man is altijd weg en die verdraaide Alexander Skarsgard blijft maar door dat huis paraderen in broeierige werkkleding of dikke witte kabeltruien, dus tja... Snapt u?

Het is een glamoureuze aangelegenheid, dat hele naoorlogse. Althans, in deze film. Mannen zijn stoer in hun uniformen, vrouwen lunchen en wachten, zo hier en daar smeult er wat, de ene keer een vuurtje waaraan ontheemden zich warmen, de andere keer een lichaam na een treffen op de keukentafel. Het script is gebaseerd op de bestseller Het huis in Kreis Pinneberg van Rhidian Brook, maar de film blijft ondanks het interessante gegeven heel gestileerd steken aan de oppervlakte. Jammer. De regie is melodramatisch. Je gunt de acteurs – die goed zijn – méér dan broeierig kijken, hoe aangenaam ze dat ook doen. Positieve opsteker is dat ik wel vaak dacht: zie je nou dat je wél leuke kleren kunt dragen in de winter! – en dat is ook wat waard.

De persdag is in het chique Dorchester Hotel in Londen. Ik voel me een korte versie van Hugh Grant, die in de romcom Notting Hill doet alsof hij Julia Roberts komt interviewen voor het blad Horse & Hound. Op de tweede verdieping leidt een jongen met een klembord me naar een kamertje dat tot de nok toe volgestouwd is met journalisten. Ze eten friet uit schalen. Op een of andere manier mis ik de oproep voor mijn groepje ­– de interviews zijn in groepjes – en word ik iets later in haast door gangen naar een kamer geleid waar een stuk of tien journalisten al klaarzitten aan een grote ronde tafel. Er zijn nog twee plekken vrij. Naast elkaar. Nee toch? Ik zit straks echt direct naast haar. Terwijl de journalisten hun vragen nog eens lijken door te nemen deelt een van hen, een Duitser die op Michel Houellebecq lijkt, hardop een macabere fantasie over een hypothetische actrice. Hij kijkt er donker bij.

Beeld Hollandse Hoogte / The New York Times Syndication

Keira Knightley komt binnen. Stroom schiet door de journalisten. Zelfs Houellebecq veert op als een keeshondje. Liever had ik haar van een afstandje gadegeslagen. Nu zit ik zo dichtbij dat ik tegen mijn eigen zin in wel móét kijken of ze neushaar heeft. (Heeft ze niet. Wel poriën. Hele mooie.) De eerste vraag gaat over de film. Ze antwoordt eloquent, met dat prachtige accent. Dat behagende dat ze in haar rollen soms meeneemt, heeft ze ingeruild tegen iets offensiefs. Haar stem is lager dan in haar films. Prettig. Al snel blijkt waarom. De tweede vraag luidt: ‘Hoe was het om wéér de vrouw van Jason Clarke te spelen?’ – ze waren eerder een stel in de film Everest. Ze antwoordt beleefd, roemt de kwaliteiten van haar tegenspeler. Ze lijkt een glimlach te veinzen die irritatie verhult. Althans, ik stel me dat zo voor. Want je kunt blijkbaar een heel essay pennen over alledaags seksisme en het verschil waarop acteurs en actrices worden geïnterviewd – sinds ze moeder is krijgt ze onophoudelijk te horen: ‘Hoe combineer je het allemaal? Mis je je kind niet als je zoveel werkt?’ – het niveau van de vragen krikt er niet echt van op. Zelfs wat je al kon en toch ook al jaren deed, en niet onverdienstelijk, wordt in het licht van je moederschap geplaatst: ‘Ze cryingk for you was easy because you are an ­exhausted mothzer, right?’ Het komt uit een Franse journaliste die Keira erbij aankijkt alsof Keira Maria zelf is, die haar zo borstvoeding gaat geven. ‘Nee’, zegt Knightley. ‘Ik huil omdat ik actrice ben en omdat ik dat kan.’ Zoiets is vreselijk vermoeiend. De Franse journaliste zal in het gesprek vaker van zich laten horen. Al haar vragen zullen over baby’s gaan.

We hebben maar twintig minuten, dan moet ze door naar de volgende ronde tafel. Iedereen werkt zijn lijstje af. (‘Ben je wel eens in Nieuw-Zeeland geweest?’) Het is moeilijk om ertussen te komen. Ik krab mezelf achter de oren. Niet alleen omdat ik me afvraag hoe ik dit moet aanpakken, maar ook omdat ik een dag eerder luizen op het hoofd van mijn dochter aantrof en plots het bange vermoeden heb dat ik ze óók heb en dat die gasten ieder moment kunnen overspringen. Ja, ik weet dat ze niet kúnnen springen, maar zul je net zien dat ik een topsporter heb. Je wil niet dat mens zijn dat Keira Knightley luizen gaf. Ondertussen moet ze vertellen of ze spijt heeft van dingen die ze ooit zei. Arme vrouw. Ook wordt ze uitvoerig over haar imago ondervraagd. Haar geduld is benijdenswaardig.

Ik ben er zelf eigenlijk wel klaar mee wanneer zich ineens een gat in het ‘gesprek’ vormt. Een korte stilte. Als ik op z’n minst één vraag wil stellen moet het NU. Ik hakkel en stotter en doe er veel te lang over om haar te vragen of ze van technische regisseurs houdt, van strikte kaders voor haar spel, of juist meer van vrijheid, improviseren. Het wordt alleen verkeerd begrepen. ‘Technisch’ in internationale ­termen is acteren voor een green screen met een tennisbal als tegenspeler. (Als je een acteur een scène met een computergegenereerde draak ziet spelen, dan praat diegene doorgaans tegen een tennisbal op een statief.) Keira Knightley denkt kennelijk dat ik vraag: speel je liever met acteurs of met tennisballen? Met acteurs natuurlijk.

Nou ja, wat dondert het? Ik heb nu wel zin om Colette te zien, die heb ik in de bioscoop gemist, maar die verschijnt hopelijk snel op iTunes. Ze zou er weergaloos in zijn. Keira Knightley is misschien geen rauwe acteur, maar een echte ouderwetse filmster. Wie kan er tegenwoordig nog zo spectaculair omkijken? Alleen al voor haar hals gaan mensen naar de bioscoop. De Franse vrouw heeft interesse in meer, want er zit een naaktscène in The Aftermath. Knightley: ‘Not my body. Had a lovely body double.’ Dwars tegen de vragen in roept ze nog iets steekhoudends over de rol van de Britten in de Tweede Wereldoorlog, maar dan wordt ze vriendelijk uit het gesprek gepeld door een medewerker omdat ze door moet naar de volgende ronde tafel. Ik heb ontzag voor haar. En jeuk. ‘Keira is tegenwoordig een stuk spraakzamer dan vroeger’, zegt een journalist. Er wordt driftig geknikt. Houellebecq: ‘Veel beter dan Carey Mulligan laatst. Die zat erbij alsof ze een visvergiftiging had.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden