Het eeuwige leven van George Isherwood

George Isherwood (1947 - 2018): de man die de essentie uit Shakespeare haalde in zijn eenmansvoorstellingen

Sinds eind jaren zeventig woonde hij in Nederland, waar hij bekend werd als regisseur en schrijver van eenmans-voorstellingen.

George Isherwood.

In 2007 regisseerde George Isherwood de voorstelling Bloedbanket op het Fort bij Rijnauwen, niet ver van Bunnik. Het was de meest geëigende locatie voor het stuk, een variatie op Shakespeares Macbeth, waarin machtswellust, jaloezie en moord de belangrijkste ingrediënten zijn.

Hij regisseerde het stuk Onderstroom op het Eiland van Brienenoord in de Maas als publiekstrekker van Waterlife Rotterdam: een stuk over twee mannen die een pinautomaat uit de muur trekken en daarna met de vluchtauto in het water belanden. Met Vis à Vis, die deze productie uitvoerde, maakte hij ook Picnic, waarmee hij de hele wereld over reisde.

De in de VS geboren maar al bijna veertig jaar in Nederland wonende Isherwood was een buitenbeentje in de theaterwereld. Hij had een enorme productie. Niet alleen schreef hij vele tientallen stukken  veelal variaties op klassieke werken —  ook was hij actief als acteur en regisseur. Hij werkte veel in Duitsland. Alleen al voor het Keulse gezelschap NN Theater schreef en regisseerde hij 19 stukken. De laatste vijf jaar was hij vooral in Nederland actief. Zijn kracht was klassiekers te brengen met vaart en humor.

Hij maakte zijn eigen eenmansvoorstellingen van onder meer King Lear en Othello, waarbij de rol werd gespeeld door de Nederlandse acteur Joris Lehr. ‘Van tevoren spraken we hoe we dit het best konden aanpakken. Dan schreef hij het scenario. Hij kon als geen ander de pure essentie uit een Shakespeariaans drama halen: de zotheid van King Lear of de intrige in Othello. Daarnaast was hij een fenomenaal dramaturg’, zegt Lehr.

Isherwood overleed op 14 september in Amsterdam. Hij kreeg in 1994 de diagnose aids. Dankzij een combinatietherapie kwam hij er helemaal bovenop. Uiteindelijk overleed hij aan alvleesklierkanker. Susanna von Canon, een Amerikaanse vriendin die in dezelfde tijd als Isherwoord naar Nederland kwam, vanwege het liberale kunstklimaat, zegt dat hij heel veel vrienden had. ‘Hij noemde iedereen zijn beste vriend.’ Dat bleek ook op de uitvaartdienst in de Uilenburgersjoel, waar honderden vrienden afscheid van hem namen. Heel ongebruikelijk eindigde die met een staande ovatie voor de overledene, wiens open kist op het toneel stond.

Hij stond bekend vanwege zijn humor. ‘Toen na een zware operatie een verpleegkundige de lakens nog even rechttrok en er even een wit laken over Georges gezicht hing, riep hij van onder het laken: ‘WHOAAA! I’m a ghost. I’m gonna haunt you!!!’, vertelt zijn levenspartner Richard Pels.

De in Rochester in de staat New York geboren Isherwood studeerde in de VS al Engels, Latijn en theaterwetenschappen. Daarna vervolgde hij zijn theaterstudie in Londen, waar hij en passant ook Duits, Nederlands, Spaans en Italiaans leerde spreken. In de rol van clown toerde hij door Europa. In 1980 speelde hij met zijn eigen groep de bekroonde komedie Shakespeare’s Greatest Hits tijdens het Festival of Fools in Amsterdam. Hij maakte van de stad zijn vaste woon- en verblijfplaats. Vanaf 1990 woonde hij in de wooncommune De Drie Maagden in een voormalig kraakpand in de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt.

In Amsterdam leerde hij zijn levenspartner Pels kennen, met wie hij in 2013 trouwde. Richard Pels: ‘Ik houd mij bezig met boeken. Met ons werk deelden we niet zoveel. Maar ik was altijd verliefd op hem. Ik bewonderde zijn enthousiasme. Hij had het nodig dat ik hem weer met beide benen op de grond zette.’ Isherwood maakte samen met Ellen Meske de animatiefilms Schoon Genoeg en Capriccio, die in vele landen in Europa op televisie waren te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden