interview

George en Eran willen met hun conflictkomedies de verbetenheid uit het debat over wereldproblemen halen

In hun nieuwe voorstelling over veganisme zijn groenten niet heilig.

George Tobal (rechts) en Eran Ben-Michaël (links) zijn allebei bezorgd over het ­milieu, maar zijn het oneens over hoe ver ze moeten gaan met het aanpassen van hun gedrag. Beeld Pauline Niks
George Tobal (rechts) en Eran Ben-Michaël (links) zijn allebei bezorgd over het ­milieu, maar zijn het oneens over hoe ver ze moeten gaan met het aanpassen van hun gedrag.Beeld Pauline Niks

Theatermakers en vrienden George Tobal (35) en Eran Ben-Michaël (38) aten vroeger heel veel vlees. Zeker als ze samen op tournee waren: mixed grill, spareribs en regelmatig een ribeye. Veel acteurs nemen voor ze spelen een lichte maaltijd. Zij niet, zij verorberden hele dierentuinen. Gewoon, omdat het lekker is.

Nu is dat anders. Ze zijn allebei vader en ouder geworden en bewuster gaan leven. Tobal is vegetariër. Ben-Michaël is ‘minder vlees gaan eten’. Dat vindt hij voorlopig genoeg verandering. ‘Wij zijn allebei bezorgd over het milieu. We vinden dat er iets moet gebeuren. Maar we zijn het oneens over hoe ver we daarin moeten gaan.’

Wanneer is het genoeg? Hoeveel van onze luxe zijn we bereid om op te geven voor een beter milieu? Toen de twee elkaar die vraag voorlegden, bleken ze een mijnenveld te betreden. Wel of niet vlees eten? Wel of niet vliegen? Wel of niet kinderen op de wereld zetten? Het onderwerp bleek eindeloos complex. En dus wisten de twee: hierover moesten ze een komedie maken!

Dat werd George & Eran worden veganisten, een voorstelling die in het verlengde ligt van eerdere successen, zoals George & Eran lossen wereldvrede op (drie delen) en George & Eran worden racisten (afgelopen zomer nog op tv te zien). Eveneens komedies, waarin ze de grote problemen van onze tijd behandelen, zoals het Midden-Oostenconflict en het racismedebat. Wereldproblematiek verpakt als een gezellig avondje uit – het is hun handelsmerk geworden.

Steevast staan de twee vrienden als uitvergrote versies van zichzelf op het podium (soms ook met anderen erbij). Ze voeren persoonlijke discussies en brengen een schier onoplosbaar conflict terug tot huiselijke proporties. Met hun mix van stand-upcomedy en toneel hebben ze de afgelopen 10 jaar een grote fanschare aan zich weten te binden.

De inzet van hun werk is nooit alleen om zo veel mogelijk grappen maken. Ze willen hun publiek de verschillende kanten van een conflict, en de absurditeit daarvan, laten zien.

Ben-Michaël haalt Theo Maassen aan: ‘Hij zegt: mijn rol is die van masseur. Maar dan in het maatschappelijke debat. Ik ga op zoek naar de pijnlijke plek. Daar druk ik op. Dat doet pijn, maar als het goed is, komt er daarna lucht. Zo zie ik ons ook.’

Tobal: ‘Wij willen de verbetenheid weghalen uit het debat.’

En dat lukt ze al sinds 2010. De twee leerden elkaar kennen toen ze allebei in Hamlet van De Utrechtse Spelen speelden. Ze speelden Rosencrantz en Guildenstern, de twee beste vrienden van Hamlet. Een kostuumontwerper bedacht dat het leuk zou zijn om hen samen in broek met drie pijpen te stoppen. Daar, in die broek, ontstond een vriendschap voor het leven.

Tobal: ‘Het grappige was dat de rest van de cast dat heel spannend vond. Eran is Joods en ik ben Syrisch. Dus iedereen dacht: oh, oh, een Jood en een Arabier in een broek met drie pijpen. Als dat maar goed gaat. Daar hebben we toen veel grappen over gemaakt.’

Ben-Michael: ‘Toen we later samen iets wilden maken, moesten we weer denken aan die Jood en Arabier in een broek met drie pijpen. Als wij dat in het klein kunnen, samenleven in vrede, dan zouden onze volken dat in het groot ook moeten kunnen.’

Dat werd George & Eran lossen wereldvrede op, hun doorbraak, gemaakt onder de vleugels van Theater Rast in Amsterdam-West. Eerst stonden ze op de Parade, toen in het theater, toen op Oerol, er volgde een theaterreprise, nog een reprise en toen een internationale tournee. Hun vernieuwende stijl van geëngageerd theatermaken sloeg aan. Tobal: ‘We gingen gewoon als twee vrienden op het toneel staan en begonnen dan te praten. Sommige dingen vergrootten we een beetje uit. De meeste denkkracht ging vooral op aan de vraag: hoe kunnen we dit zo lang mogelijk uitrekken en zo vaak mogelijk doen? Want het is zo leuk.’

Wat ook bijzonder was: ze maakten deel uit van een nieuwe golf divers theater, met daarin ook makers als Sadettin Kirmiziyüz en Nasrdin Dchar. ‘Wij werden voor het eerst niet weggezet als allochtonentheater’, zegt Ben-Michaël. ‘We werden gezien als Nederlandse jongens met een andere achtergrond. Dat was nieuw. Ook daarom bereikten we een breder theaterpubliek.’

Die erkenning stelde het tweetal in staat om hun eigen gezelschap op te richten: George & Eran Producties, waarin ze ook hun schrijf- en regieambities kwijt kunnen. Ze maakten het ingetogen Jihad van liefde, over een Marokkaanse man die zijn vrouw verloor bij de terreuraanslag in de Brusselse metro. Ook produceerden ze het toneelstuk Lenny, over de Amerikaanse stand-uplegende Lenny Bruce, die nadrukkelijk vond dat je alles moet kunnen zeggen op een podium.

Ook in George & Eran worden veganisten laat het tweetal zich wederom de mond niet snoeren door activisten of sceptici. Het probleem is niet zwart-wit. Ben-Michaël: ‘Eerst dacht ik dat vlees slecht was, en groenten goed. Maar zo simpel is het dus niet. Een plofkip is beter voor het milieu dan een biologische kip. Maar voor dierenwelzijn is het juist andersom. Als je mais koopt, dan wordt dat uit Marokko of Senegal hiernaartoe gevlogen. Dan is de uitstoot groter dan bij die plofkip. Zie het maar eens goed te doen.’

De voorstelling heeft volgens hem niet als doel om zieltjes te winnen voor de vegetarische zaak. ‘De toeschouwer hoort tegengestelde meningen. Je kan een positie te kiezen. Hoe dan ook, ik ga je niet veroordelen, want ik doe het ook vaak fout.’

George & Eran worden veganisten van George & Eran Producties, regie Koos Terpstra. Premiere: 24/9, Meervaart, Amsterdam. Tournee t/m 23/12.

Conflictkomedies

George & Eran Producties is het gezelschap van George Tobal en Eran Ben-Michaël. Ze zijn maatschappelijk geëngageerd, persoonlijk en bevinden zich op het snijvlak van toneel en stand-up. Met humor, zelfspot en relativering worden grote maatschappelijke thema’s teruggebracht tot menselijke proporties. ‘Conflictkomedies’ noemen ze hun werk. Het is het huisgezelschap van Theater de Meervaart in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden