Gemodder in een singles-disco is pijnlijk, 'maar je hebt weinig keus'

Een sexy blonde vrouw zit op een barkruk. Een groepje mannen hangt aan haar lippen. Een eindje verderop zit een vrouw in een blauw mantelpakje, volledig over het hoofd gezien....

Van onze verslaggever

Peter Giesen

HAARLEM

Jacqueline van Duin beschrijft deze scène in Onwennig maar

toch. . . Volwassenen als nieuwkomers in de hofmakerij (Uitgeverij Boom, ¿ 39,50), waarop zij morgen in Amsterdam hoopt te promoveren. Undercover verkeerde de sociologe in het milieu van de herintredende versierders, veelal gescheiden mannen en vrouwen die op zoek gaan naar een nieuwe partner, in de disco of op speciale dansavonden (colbert verplicht!). Cijfers over het succes van zulke avonden bestaan niet, zegt Van Duin, maar de hofmakerij op leeftijd is een moeizame aangelegenheid.

'Natuurlijk zie je in een disco voor zestienjarigen ook veel gekluns en gemodder, maar voor jongeren is dat gelegitimeerd. Zij moeten het nog leren', zegt Van Duin. Het geschutter van een vijftigjarige huisvader die zichzelf plots in de disco terugvindt, is aanzienlijk pijnlijker. Maar je hebt weinig keus, zoals een van de discogangers zegt, 'want ze worden nu eenmaal niet door de brievenbus geschoven'.

Tot ver in de jaren zestig begaven de meeste mensen zich slechts op jeugdige leeftijd in het versiercircuit. Nu een op de drie huwelijken spaak loopt, maken steeds meer volwassenen een hernieuwde gang naar het uitgaansleven. Mede door echtscheiding zal het aantal alleenstaanden toenemen van 2,2 miljoen nu, naar 3,2 miljoen in 2020, verwacht het Centraal Bureau voor de Statistiek.

In de jaren zeventig werden deze 'singles' nog beschouwd als de herauten van een nieuw tijdperk. Ze zouden breken met de benauwde paarrelatie, voorspelde sociologe Iteke Weeda, en deel uitmaken van een wijd vertakt 'knuffelnetwerk'. De hunkering naar een min of meer exclusieve partner lijkt evenwel ongebroken. Het aantal contactadvertenties groeide explosief, evenals de huwelijksbureaus. In kranten worden Poolse vrouwen aangeboden, Filipijnse meisjes of stoere sleepbootkapiteins uit Alaska.

'Het onderzoek van Weeda was gebaseerd op wat mensen zéiden', aldus Van Duin. Omdat velen niet voor achterlijk wilden doorgaan, ventileerden zij de destijds politiek-correcte afkeer van het gezin.

Paradoxaal genoeg is de moderne, individualistische samenleving helemaal niet zo aantrekkelijk voor alleenstaanden. In de traditionele samenleving werd de ongetrouwde broer of zus opgevangen door familie, kerk of dorpskroeg, meent de Rotterdamse socioloog Ruut Veenhoven. Nu zulke banden losser zijn geworden, en gehuwden zich terugtrekken in hun eigen gezinnetje, staan de singles er meer dan ooit alleen voor. Sinds de Tweede Wereldoorlog is het verschil in geluk tussen gehuwden en ongehuwden steeds groter geworden, blijkt uit enquêtes van Veenhoven.

Bovendien is de paarrelatie aantrekkelijker dan ooit. Meer dan voorheen trouwen mensen uit liefde, niet omdat het hoog tijd wordt te trouwen, of omdat iemand een goede partij is met uitstekende financiële vooruitzichten. 'Vroeger trouwden veel mensen toch minder bewust dan nu', zegt Van Duin. 'Ik vroeg een weduwnaar waarom hij destijds getrouwd was. Omdat we elkaar niet afstootten, antwoordde hij. Pas op zijn vijfenveertigste ontdekte hij wat liefde en verliefdheid eigenlijk inhield.'

Met enige schroom stapte Van Duin de danszaaltjes binnen. Hoewel ze zelf getrouwd is, liet ze zich bij tijd en wijle meeslepen door het spel. 'Het is toch vervelend als je helemaal alleen zit, en niemand komt naar je toe. Ik ben hier alleen als onderzoekster, prent je je zelf in, straks ga ik weer lekker naar huis. Maar toch denk je: waarom word ik niet uitgekozen?' Anderzijds beleefde zij ook een enkele 'amourette', zoals ze het zelf uitdrukt. 'Ik ben ook wel eens een man tegengekomen die ik echt heel leuk vond.'

In de ouderwetse danszaaltjes, waar een ceremoniemeester nog changez! roept, ontwaarde Van Duin het meeste amoureuze geploeter. Hier speelt het idee dat versieren eigenlijk iets voor jongeren is, veel bezoekers parten. Ze zijn dermate gebiologeerd door het ophouden van fatsoen en gezelligheid, dat zij de riskante stap naar het seksuele niet durven te wagen.

De bezoekers van de single-disco zijn doorgaans wat jonger en beter opgeleid, aldus Van Duin. Zij weten ook beter raad met de losse, vrijblijvende stijl die bij het cruisen hoort. Gaandeweg zullen de zaaltjes, veelal verstopt in wegrestaurants of parochiehuizen, plaats maken voor disco's. In de Verenigde Staten bestaat al een florerende singles-cultuur, met speciale bars waar de codes snel, efficiënt en duidelijk zijn. In 2020 zal bijna 40 procent van de Nederlandse huishoudens uit één persoon bestaan, verwacht het CBS. 'Daarom zal ook in Nederland hofmakerij door volwassenen steeds gewoner worden', zegt Van Duin. 'Ondernemers springen er ook handiger op in. Ze adverteren niet meer met ''disco voor alleenstaanden'', maar met ''muziek uit de jaren zeventig''.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden