Gemeenten proberen gratis trouwen zo onaantrekkelijk mogelijk te maken

Steeds meer gemeenten nemen maatregelen om mensen ervan te weerhouden om gratis te trouwen. Uit een inventarisatie van de Volkskrant onder de honderd grootste gemeenten blijkt dat deze meerdere soorten obstakels opwerpen waarmee stellen te maken krijgen als ze voor een kosteloos huwelijk kiezen. Meestal is dit een inkomenstoets, of de eis dat iemand woonachtig moet zijn in de gemeente waar hij gratis wil trouwen.

Gemeenten proberen gratis trouwen zo onaantrekkelijk mogelijk te maken. In Alkmaar mogen geen ringen worden uitgewisseld tijdens het kosteloze huwelijk. Beeld anp

De Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) heeft er begrip voor dat gemeenten de hausse aan gratis huwelijken in toom proberen te houden. De NVVB zal daarom in een brief aan de formateur aandacht vragen voor de knelpunten van het gratis huwelijk. 'Een oplossing kan bijvoorbeeld zijn om de mogelijk tot gratis trouwen afhankelijk te maken van iemands draagkracht', zegt voorzitter Simon Rijsdijk.

De overheid staat het volgens Rijsdijk 'oogluikend' toe dat gemeenten barrières opwerpen bij het kosteloze huwelijk. Toch zijn zulke maatregelen verboden: op grond van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens heeft iedereen het recht te trouwen en een gezin te stichten. De wet maakt voor het gratis huwelijk geen onderscheid tussen iemand die veel of weinig verdient. Een op de drie stellen trouwt gratis, zegt het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Door middel van een ontmoedigingsbeleid proberen gemeenten het gratis trouwen zo onaantrekkelijk mogelijk te maken. Zo worden stellen geacht zich op maandag- of dinsdagmorgen om negen uur aan het gemeenteloket te melden. Gemeenten met meer dan 10 duizend inwoners moeten twee gratis trouwmomenten per week aanbieden, kleinere een.

‘Het was kort, maar goed genoeg’

Jeffrey en Francis trouwen dinsdagochtend op het stadhuis van Nieuwegein. Voor nop, zoals steeds meer Nederlanders. Met vier getuigen en drie man familie puilt de spreekkamer uit.

Het trouwen gebeurt niet zelden in een spreekkamer of aan de balie, waar in sommige gevallen alleen plek is voor het bruidspaar en twee getuigen. In onder meer Delft, Terneuzen en Harderwijk wordt de voltrekking in vijf minuten afgewerkt. In Alkmaar mogen geen ringen worden uitgewisseld tijdens het kosteloze huwelijk en foto's maken is ook niet de bedoeling. Een positieve uitzondering is Súdwest-Fryslân, dat twintig minuten de tijd neemt en twintig familieleden en vrienden toelaat. Ook Amsterdam staat twintig gasten toe.

Sommige gemeenten zeggen niet anders te kunnen dan maatregelen te nemen. In het Zuid-Hollandse Westvoorne (14 duizend inwoners) bedroeg de wachtlijst om gratis te kunnen trouwen vorig jaar drie maanden. 'De helft van de mensen die hier gratis trouwde, kwam ergens anders vandaan', zegt medewerker burgerzaken Carla Sjoukes. 'Ze kwamen vanuit Rotterdam en zelfs Den Haag, dat ligt 55 kilometer verderop. De mensen voor wie het gratis huwelijk was bedoeld, werden er de dupe van.'

Dat sommige gemeenten op hun website de optie voor het gratis trouwen bewust achterwege laten of zo ver mogelijk verstoppen, vindt de NVVB te begrijpen. Rijsdijk: 'Je bent als gemeente verplicht om het gratis huwelijk aan te bieden, maar er staat nergens dat je het actief moet promoten. Dit trekt nu eenmaal een zware wissel op gemeenten.' Het honderdeurohuwelijk dat steeds meer gemeenten aanbieden, moet de grootste druk van de ketel halen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.