Column Sheila Sitalsing

Geen wonder dat Blok niet met iets kwam wat de Chinezen zou kunnen beledigen of verontrusten

Dat Stef Blok namens Nederland geen idee heeft wat het met China aan moet, kun je Stef Blok amper kwalijk nemen. China: niet te doen. Niet voor Stef Blok wiens grootste wapenfeit als minister van Buitenlandse Zaken z’n analyse is over landen die kleiner of armer zijn dan het zijne: België ‘onleefbaar’, Suriname ‘failed state’.

China is te groot, te onbegrijpelijk ook. De onbevattelijke schaal. De drang naar volledige controle over het denken en doen van de inwoners. De opvatting dat het individu niet bestaat, en dat de mensen er zijn om het systeem te schragen, een opvatting waarbinnen geen ruimte is voor westerse decadentie als zorg voor arbeiders, fundamentele rechten, bescherming van minderheden, copyrights, respect voor privacy of bedrijfsgeheimen, academische vrijheid, eerlijke concurrentie, consumentenrecht of cao’s. De berg geld waarmee het regime alles kan kopen wat nodig is voor werelddominantie: goud, hout, coltan en de loyaliteit van vreemden. De dominantie over wat vroeger de Derde Wereld heette.

China in de wereld, dat is King Kong op Times Square. Nederland is een stoeptegel. Stef Blok een lieveheersbeestje.

Bekijk American Factory, de waanzinnige documentaire over wat er gebeurt wanneer een Chinees bedrijf een failliet gegane fabriek in Ohio, Verenigde Staten, heropent. De salarissen halveren, vakbondsleden worden bespioneerd en eruit gegooid, en Chinese collega’s zijn ontsteld omdat de Amerikanen maar acht uur per dag werken en elk weekend vrij hebben – ‘Acht dagen per maand! In China is 1 vrije dag per maand genoeg!’  Het is een fascinerende botsing tussen individualistisch en totalitair denken, and never the twain shall meet.

Geen wonder dus dat Blok, toen hij een China-strategie voor Nederland moest bedenken, niet veel verder kwam dan een syllabus met veel gemeenplaatsen en weinig strategie. En met niets wat de Chinezen zou kunnen beledigen of verontrusten. Zoals Arnout Brouwers, die de ongezellige taak heeft voor deze krant verslag te doen van Bloks wederwaardigheden, het magistraal samenvatte: ‘China moet vooral niet denken dat Nederland specifieke maatregelen neemt tegen het land.’

De Tweede Kamer kreeg gisteren eindelijk de gelegenheid om het document in een debat met de minister door de versnipperaar te halen. Dat deed ze met verve: ‘lege huls’, ‘een beetje van dit en een beetje van dat’, ‘een strategie hebben betekent jezelf dwingen tot ongemakkelijke keuzes; dit is geen strategie’. Oppositie en coalitie verenigd in minachting van een minister die bij voorbaat het moede hoofd in de schoot legt. Niet eens probéért een probleemanalyse te maken van het falende Europese mensenrechtenbeleid inzake China. Niet eens probéért te onderzoeken of het wenselijk is dat naar China geëxporteerde elektronica gebruikt wordt om burgers te bespioneren. Niet eens probéért na te denken over de vraag hoe we aan grondstoffen komen als straks alles van China is.

En nu moet Blok zijn werk over doen. Een nieuw stuk schrijven waarin hij een serieus antwoord probeert te formuleren op deze vragen. Het CDA wil dat Nederlandse ministers bij elk bezoek aan China demonstratief een kerk bezoeken - als steun aan vervolgde christenen.

Het zijn loffelijke pogingen van een strijdbaar parlement om greep te krijgen op een grootmacht. Dat zal lef en inventiviteit vergen, en ruggegraat en slim Europees samenwerken, want China laat zich niet zomaar grijpen. Ook een lieveheersbeestje moet vechten voor wat hij waard is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden