Geen stemrecht, geen rijbewijs maar wél een eigen stad: de emancipatie van de Saudische vrouw

Ze mogen nog altijd niet autorijden en ook stemmen ligt buiten hun bereik, maar de Saudische vrouwen krijgen binnenkort wel een eigen industriële stad, waar mannen mondjesmaat welkom zijn. De autoriteiten van de zeer conservatieve monarchie hebben groen licht gegeven voor het project dat vrouwen de mogelijkheid moet bieden ongestoord te kunnen werken.

Saudische vrouwen bezoeken een banenmarkt afgelopen feburari in Riyad.Beeld REUTERS

De bedoeling is dat er een industriële stad verrijst in Hofuf, in het oosten van het land, waar vrouwelijke ondernemers een eigen bedrijf kunnen opzetten en hun vrouwelijke landgenoten aan het werk kunnen zetten, zonder steeds rekening te moeten houden met de strenge scheiding tussen de seksen die in Saudi-Arabië gehandhaafd wordt. Dat schrijft Le Monde.

Het lijkt tegenstrijdig: discrimineren op basis van sekse, met het oog op emancipatie op de arbeidsmarkt. Toch komt het de Saudische vrouw vooral ten goede, meent Saleh al-Rasheed, de president van de Saudische Autoriteit voor Industrieel Eigendom (Modon), die het project leidt. 'Ik ben ervan overtuigd dat de vrouwen met het project hun efficiëntie kunnen tonen op vele domeinen en hun keuze kunnen maken voor een industrietak die het beste tegemoet komt aan hun interesses, hun natuur en hun capaciteiten', aldus Rasheed.

De nieuwe 'stad' moet vijfduizend banen opleveren in verschillende industrietakken als textielverwerking, geneesmiddelenproductie of de verwerking van agrarische producten. Bedoeling is dat de bedrijven en fabrieken dichtbij de residentiële wijken komen, waartussen de vrouwen kunnen pendelen. Het vervoer moeten ze echter overlaten aan de organisatoren van het project, zelf rijden blijft uit den boze.

Zakenvrouwen
Het idee voor de vrouwenstad komt van Saudische zakenvrouwen zelf. De vrouwen zeggen het als een antwoord te zien op de mogelijkheden die jonge, hoogopgeleide vrouwen in het land hebben. Momenteel is slechts zo'n 15 procent van de actieve bevolking in het land vrouw, terwijl 60 procent van alle universiteitsstudenten van het vrouwelijke geslacht is. 78 procent hoogopgeleide vrouwen zou momenteel werkloos zijn, aldus The Huffington Post.

Saudische vrouwen zijn nog altijd erg beperkt in hun bewegingsvrijheid in het streng islamitische land. Daardoor zijn ze vaak ook niet in staat een plek te veroveren op de arbeidsmarkt, behalve als caissière of loketbediende in een bank (mits strikt gescheiden). Sinds juli zijn daar lingerie- en cosmeticawinkels aan toegevoegd, nadat de koning daarvoor een decreet had uitgevaardigd. Maar de religieuze instanties hebben al herhaaldelijk zware kritiek geleverd op deze 'verregaande vrijheid'.

De Dar al-Ifta, een religieuze raad, herinnert vrouwen in Saudi-Arabië er regelmatig aan hoe ze zich dienen te 'gedragen'. Zo vaardigde de raad in 2010 een officieel 'advies' uit waarin het vrouwen waarschuwde geen contact met mannen te hebben tijdens hun werk. De raad had het voornamelijk op caissières gemunt, die ze opriep 'geschikter' werk te zoeken waar ze niet 'door mannen verleid' konden worden of 'zelf mannen konden verleiden.'

Een Saudische vrouw vult een aanmeldingsformulier in op de banenmarkt.Beeld REUTERS

Atleten
Recentelijk wekte de deelname van vrouwelijke atletes aan de Olympische Spelen de toorn van de conservatieve geestelijken. De voorzitter van het Saudisch olympisch comité werd ervan beschuldigd 'Saudische vrouwen aan de olympiërs te offeren'. Tijdens de Spelen in Peking in 2008, waren Saudi-Arabië, Qatar en Brunei de enige landen ter wereld die een exclusief mannelijke delegatie stuurden.

Toch lijkt het erop dat de situatie in Saudi-Arabië aan het veranderen is voor vrouwen. Zo staat de Saudische koning Abdullah bijvoorbeeld te boek als een relatief hervormingsgezinde man. De koning beloofde bij zijn aanstelling aan zijn vrouwelijke onderdanen dat zij vanaf 2015 ook toegang krijgen tot de stembus.

'We weigeren de rol van de vrouw op enig domein van de samenleving te marginaliseren, en zullen haar volgens de wetten van de sharia, en na raadpleging van verschillende religieuze adviseurs, toegang verschaffen tot het stemrecht en zelfs tot deelname als afgevaardigde aan de verkiezingen', aldus de koning vorig jaar in een speech, geciteerd in Le Monde.

De Saudische koning Abdullah in 2007.Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden