Geen deal tussen kerk en OM over afhandeling misbruikzaken

Er is geen bewijs dat het Openbaar Ministerie (OM) ooit afspraken heeft gemaakt met de Rooms-Katholieke Kerk over de afhandeling van zaken rond misbruik door geestelijken. Dat concludeert Dato Steenhuis in een vandaag gepubliceerd rapport dat hij op verzoek van de Tweede Kamer schreef.

© ANP Beeld
© ANP

Oud-procureur-generaal Steenhuis heeft te weinig relevante zaken gevonden om iets te kunnen zeggen over het bestaan van een 'speciale behandeling' voor priesters die van een zedendelict werden verdacht. Alles dat hierover vaststaat, is dat er geen bewijs voor is gevonden. Steenhuis bekeek ruim 2200 zaken, waaruit slechts vijf strafzaken tegen RK geestelijken naar voren kwamen.

Kastje
Enkele zaken die Steenhuis onderzocht duiden er echter wel op dat het OM misbruikzaken van katholieke priesters en geestelijken opzettelijk liet verjaren. Dat meldt NRC Handelsblad vandaag.

Volgens Hans Blok, oud-procureur-generaal in Den Bosch, werden de zaken opgeborgen in een kastje in het Paleis van Justitie in Den Bosch. Hij trof het kastje bij zijn aantreden in 1997 aan, Blok volgde toen Rolph Gonsalves op. In het kastje lagen zedenzaken tegen katholieke geestelijken opgeborgen. Steenhuis schrijft in zijn rapport dat het zaken uit de jaren vijftig en zestig waren waarmee niets gedaan was door opeenvolgende procureurs-generaal.

'Ik sluit niet uit dat de zaken in het kastje waren gelegd om ze te laten verjaren', zegt Steenhuis in een toelichting op zijn rapport. Het bestaan van het kastje is bevestigd door Rein Peters, waarnemend procureur-generaal na het vertrek van Gonsalves.

Nog een aanwijzing
Het rapport bevat nog een andere aanwijzing dat er een aparte behandeling was voor geestelijken. In 1981 zei toenmalig hoofdofficier E. Bauwens in Maastricht tegen officier van justitie J. Huurman, die een zedenzaak tegen een priester op haar bord had gekregen: 'Geef maar hier, deze doet de kerk zelf af.' Huurman is nu vice-president van het gerechtshof in Den Bosch.

Pedofiele priesters
De opdracht voor het rapport kwam in februari dit jaar van het College van procureurs-generaal. Die gaf daarmee gehoor aan een verzoek van de Tweede Kamer. De Kamer was gealarmeerd door berichten over twee zaken van pedofiele priesters die in de jaren tachtig ten onrechte waren geseponeerd. In andere gevallen kregen priesters lage straffen. Bovendien was het aantal zaken dat uiteindelijk voor de rechter kwam gering, ondanks de omvang van het aantal misbruikgevallen.

Ontkennen
Steenhuis sprak voor het rapport met 17 (oud) medewerkers van politie en justitie die in het verleden actief waren in de katholieke landsdelen. Zij ontkennen zelf katholieke geestelijken een 'voorkeursbehandeling' te hebben gegeven. Ook zeggen ze nooit contacten te hebben gehad met kerkelijke autoriteiten en bevestigen niet dat de kerk geprobeerd heeft eventuele aangiftes weg te moffelen of onderzoeken tegen te houden. Ook de suggestie dat er binnen het OM aparte regelingen voor priesters bestonden, wordt volgens Steenhuis 'niet ondersteund'.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden