Geef mij een buschauffeur met piercing

Hoe moeten de grote steden in Europa omgaan met sociale diversiteit ? Sinds de bomaanslagen in Londen en Madrid, de rellen in Parijs en de moord op Theo van Gogh beheerst deze vraag vele discussies.De jonge Europeanen Josie Appleton, Dainias Blynas en Tommi Laitio geven hun visie....

Tommi Laitio

Tommy Laitio (28) is een freelance journalist en mediaprogrammeur uit Finland. Hij is verantwoordelijk voor het mediaprogramma van de European Cultural Foundation, een onafhankelijke organisatie die grensoverschrijdende culturele samenwerking stimuleert. Hij schrijft regelmatig in Finse weekbladen over politiek en documentaire film.

Mijn vriendin wordt opeens erg stil als we zijn gaan zitten in de tram. Ze is een uurtje geleden aangekomen uit Finland. Als we de Dam voorbijkomen, draait ze zich naar mij toe.

‘Mensen hier – hoe zal ik het zeggen – zien er zo anders uit’.

Ik herken die reactie, die had ik zestien maanden geleden ook. De verhuizing van Helsinki, een stad met 2,1 procent immigranten, naar het centrum van Amsterdam was een reuzensprong de multiculturele samenleving binnen.

Mijn vriendin en ik staan niet alleen in onze verbazing. Velen van ons zijn in verwarring omdat het aantal mensen dat opvalt in de menigte in de Europese steden alsmaar groeit. We zijn ons voortdurend aan het aanpassen in een poging een plekje te vinden midden tussen de grote verschillen in etniciteit, godsdienst en kleding, om maar eens een handvol te noemen. Verwarring is het gevoel, onder minderheden én meerderheden.

Als we niet goed kunnen omgaan met die verandering zou het wel eens gevaarlijke politieke gevolgen kunnen hebben. Een groeiend aantal Europeanen heeft het gevoel dat de toenemende diversiteit hun levensstijl in gevaar brengt. Die angst om te vallen verandert het multiculturalisme van de blije omhelzingen uit de Benetton-reclame in een dreiging. Steeds meer mensen zijn bereid hun liberale opvatting van persoonlijke verantwoordelijkheid in te ruilen voor bescherming door de overheid. Populistische politieke retoriek zweept ons daarbij op, jaagt ons naar de eject-knop ‘alsjeblief laat dit stoppen!’

Ik geloof dat deze ontwikkeling het wezenlijke idee van een metropool bedreigt. Het grootste risico voor Europese steden is repressie, niet immigratie. Het spreekt vanzelf dat een spontane en licht chaotische stad een veeleisende atmosfeer biedt om in te leven. Ik vind toch dat zoiets uiteindelijk voor ons allemaal beter is. De openbare ruimte moet niet een domein zijn waar gedragingen moeten worden goedgekeurd door een veiligheidsbeambte – al zullen we af en toe onrust en verstoring moeten verdragen.

Dit is geen oproep tot chaos, maar tot een moderne stad die toestaat om op uiteenlopende wijze parochiaal te zijn. Ik heb liever een stad waar het terras van een kroeg de straat in bezit neemt op een warme zomeravond, of waar ik een vriend tegen het lijf kan lopen op de markt. Ik vind het leuk te zien hoe fietsen met kettingen aan van alles vastgezet zijn en hoe overal plakstickers zitten.

Ik hou ervan te wonen in een stad waar ik af en toe van mijn fietsroute moet afwijken vanwege een demonstratie en waar de buschauffeur een hoofddoekje mag dragen of een piercing mag hebben. Amsterdam is nog steeds flexibel genoeg voor een portie persoonlijke bevrijding.

Hoe meer van ons het gevoel hebben dat onze levensstijl wordt toegejuicht, hoe groter onze wil om zorgzaam te zijn voor de publieke sfeer. De huidige lobby voor uniformiteit en stabiliteit gaat in tegen het wezenlijke idee van persoonlijke vrijheid en speelsheid.

Onze grootste uitdaging is openbare ruimten te scheppen die vrij zijn van de stereotype rollen van minderheden en meerderheden. Immigratie is een gemakkelijke zondebok, terwijl de meeste problemen eigenlijk voortkomen uit sociaal-economische verschillen.

Het is buitengewoon gemakkelijk, maar onverantwoordelijk, om met de vinger te wijzen naar de mensen die zich het meest moeten aanpassen. Dat kunnen we beter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden