ColumnJasper van Kuijk

Fruit uit de natuur waar mogelijk een vos overheen geürineerd heeft smaakt per definitie fantastisch

Jasper van Kuijk schrijft wekelijks over het tijdelijke verblijf met zijn gezin in Zweden

De smultron is de inefficiëntste aardbei ooit. Het is een bosaardbeitje waarvan de grotere exemplaren qua grootte vergelijkbaar zijn met een flinke erwt, de kleinere met een kleine erwt en de gemiddelde met een gemiddelde erwt. Dus als je evenveel vruchtvlees wilt hebben als bij zijn grote, gekweekte broer zoek en pluk je je helemaal het schompes. En ze zijn ook veel kwetsbaarder. Na het plukken moet je ze eigenlijk gelijk opeten en als je ze afspoelt veranderen ze al snel in smultronmoes.

Maar tegelijk zijn het de meest fantastische vruchtjes ooit. Heerlijk zoet en weliswaar klein, maar stevig. En vooral: overal zelf te plukken. Dat maakt de smultron het ultieme Zweedse zomerfruit. Dat wil niet alleen zeggen fruit dat groeit in de zomer, maar vooral ook fruit dat staat voor de zomer.

Toen ik mijn moeder aan de telefoon had en vertelde dat er inmiddels smultron waren smolt ze: ‘O, die zijn zó lekker. Jullie kunnen zeker ook ruiken dat ze er zijn? Ik herinner me nog helemaal de geur ervan bij het zomerhuisje van mijn ouders.’

’s Avonds als de jongens naar bed zijn zet ik voor de gein op de achtergrond het tv-programma Allsång aan. Het is een zomermuziekprogramma waarin bekende Zweedse artiesten in een buitentheater op het Stockholmse Skansen eerst een huidige hit komen zingen en daarna in duet met de presentator een traditioneel Zweeds nummer brengen (een ‘schlager’). Ik heb bij onze buren na moeten vragen of dit programma nou ironisch bedoeld is of serieus, waarop hun antwoord was: beide.

Klopt. De rapper die eerst met alle geldende hiphopconventies een nummer brengt, zingt en deint daarna samen met de in suikertaartjurkje gehulde presentatrice ‘barfotavisan’ (het blotevoetendeuntje).

’Jag plockar smultron vid vägens kant, och trär sen upp dem på strån.’

’Ik pluk smultron langs de kant van de weg, en rijg ze daarna aan een strootje.’

En inderdaad staat de gruisweg langs ons huis staat inmiddels helemaal vol met smultron. Een voormalige collega van mijn Nederlandse universiteit, die nu in Zweden werkt, was op bezoek met zijn gezin. Toen we worstjes zouden gaan grillen aan het meer bewoog de hele roedel zich met een slakkengang langs de weg. Er moest steeds worden geplukt. En gesnoept. De vruchtjes hebben het tot op heden niet tot aan een strootje gehaald. Zo gaat elke wandeling langs die weg.

Naast de smultron zijn er ook nog de bosbessen en ook daarop zijn onze jongens inmiddels verzot. En net als de smultron zijn bosbessen niet bepaald groot en duurt het plukken daarvan even, maar dat is juist een onderdeel van de lol. Het heeft vast meer te maken met psychologie dan met biologie, maar zelfgeplukt fruit uit de vrije natuur waar mogelijk een vos overheen geürineerd heeft smaakt per definitie fantastisch. We staan regelmatig met het hele gezin in het bos om weer een lading bosbessen te halen. De jongens eten ze het liefst met melk en een beetje suiker, Ems en ik gooien ze door de muesli.

Het is het geluk van de smultron. Het ultieme zomergevoel. Een zomerhuisje op het platteland, met simpele voorzieningen maar midden in de natuur, wordt in Zweden een smultronställe genoemd: een smultronplekje. Een plek om te genieten van alles wat de zomer te bieden heeft. En daarbij horen zeker ook hele kleine, inefficiënte bosaardbeitjes.

Lees me

We zijn voor één jaar naar Zweden gekomen en dus deden we alles voor het eerst én voor het laatst.

Zes keer zwemmen met school en verder zelf oefenen. Zijn die Zweden gek? Of juist wij Nederlanders, met onze twee jaar zwemles per kind?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden