Frits van Oostrom/AKO-prijs Blauwe cabriolet

ZELDEN VERLIEP een prijsuitreiking in Nederland zo tumultueus als in 1996 de uitreiking van de AKO-prijs. Een bommelding joeg de jury, presentatrice Sonja Barend, de verzamelde pers, genomineerde schrijvers en hun aanhang uit de Beurs van Berlage....

Die rust was schijn, verklaart Van Oostrom een jaar na de geruchtmakende uitzending. 'Ik was aangedaan. Er was een rellerige, nare sfeer, fotografen verdrongen elkaar en ik stond daar tussen met dat beeldhouwwerk.' Het was zaterdagavond 19 oktober, Van Oostrom weet het nog precies. 'De avond was goed georganiseerd. We kwamen aan bij de Beurs van Berlage, waar een cameraploeg klaarstond bij de ingang. Ik weet nog dat ik in de auto tegen mijn vrouw zei: ''Zo'n groot evenement vind ik de AKO-prijs ook weer niet.''

Tot het diner verliep alles gladjes. Door zijn AKO-nominatie beschouwde historisch letterkundige Van Oostrom zich bij al voorbaat als winnaar. Van zijn boek over Jacob van Maerlant waren toen reeds 12 duizend exemplaren verkocht. De chaotische prijsuitreiking en de drukte daaromheen deden de oplage stijgen naar 40 duizend, ongekend voor een historisch werk. 'De dagen erna was het totale gekte. Nog maanden lang kreeg ik dagelijks minstens twee uitnodigingen voor radio of televisie. Voor de opening van een winkelcentrum nog net niet.' Ook werd hij door het hele land gevraagd om lezingen over zijn middeleeuwse held te komen geven. 'In 1996 heb ik 45 lezingen gegeven. Dat was elke week raak. Jammergenoeg was ik zelf vaak de jongste aanwezige.' Het aardigste vond hij de reacties op zijn werk van lezers, wat hem een collectie van rond de driehonderd brieven heeft opgeleverd.

Het NWO was wat minder te spreken over de enorme publiciteit rond de AKO-prijs. Het instituut had de wetenschapper het jaar ervoor immers met een van de eerste vier Spinozapremies bedeeld, twee miljoen gulden te besteden op het eigen vakgebied. Daarbij vergeleken viel de ton van de keten van tijdschriften en boekenwinkels in het niet. Het was ook niet leuk voor het NWO, al die heisa rond de AKO-prijs, terwijl de Spinozaprijs geruisloos was gepasseerd. Maar ook de wetenschap zoekt tegenwoordig de aandacht van de media, weet Van Oostrom. 'Ik geloof dat Wim Kok dit jaar de Spinoza-uitreiking gaat doen.'

Van Oostrom is een van de weinige AKO-winnaars die ook een beeld kregen uitgereikt, een sculptuur van Eugène Peters. Het valt niet mee er wat in te ontdekken. 'Als ik de folder goed begrepen heb, toont het de strijd van de schrijver tussen vrijheid en ongebondenheid. In zijn ransel zit een pen', legt Van Oostrom uit. De historisch letterkundige mag zijn prijzengeld graag in een tastbare herinnering omzetten. Voor zijn studie Het woord van eer kreeg hij in 1988 van de Maatschappij voor Nederlandse Letterkunde de Wijnaendts Franckenprijs voor cultuurgeschiedenis. Hij kocht er een servies van. 'Elke keer als dat servies op tafel staat, denk ik: ''O ja, de Wijnaendts Franckenprijs.'' Dankzij de AKO-prijs rijdt hij nu in een blauwe cabriolet. 'Ik kan het iedere prijswinnaar aanraden: koop er iets blijvends van.'

De AKO-toptien uit die dagen heeft hij bewaard. De auteur van Maerlants wereld stond destijds twee weken nummer één, bestsellerschrijver Stephen King op twee en Márquez op tien. 'Ik zie de vrouw van Márquez al voor me: ''Who the fuck is Van Oostrom?'''A.L.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden