Het eeuwige leven Fred van Doorn (1941-2019)

Fred van Doorn was een televisieman die rust vond in het schrijven over jazz en film

Hij mocht zelf niet drummen, maar zou veel schrijven over jazz en film. Daarin vond tv-regisseur Fred van Doorn een uitlaatklep voor zijn drukke werk.

Fred van Doorn

Hij was televisiemaker en regisseur en een groot film- en jazzliefhebber. De naam van Fred van Doorn is verbonden met legendarische programma’s als de Berend Boudewijn Kwis (‘En Pierre wat hebben ze gewonnen?’), Met een Briefkaart op de eerste rang (‘Lieve dames, beste heren’) Gedane Zaken en Ook dat nog, waar soms ook nog meer dan drie miljoen mensen naar keken. Hij bedacht samen met anderen ook diverse formats.

‘Televisie was een stressbaan. Zijn rust vond hij in het schrijven over jazz en film’, zegt zijn zoon Tim van Doorn. In 1986 vertelde hij in een interview met Bert Vuijsje in de Volkskrant dat hij al vanaf zijn 13de jaar gek was op jazz: ‘Bij ons thuis in Amsterdam-West kwamen altijd heel veel musici over de vloer. Mijn vader speelde populaire muziek op de piano, een zwager van mij was leraar Hammond-orgel en mijn tien jaar oudere zuster ging veel met muzikanten om.’

Tim van Doorn: ‘Hij had een enorme kennis en die moest hij op een of andere manier vastleggen.’ Meer dan twintig jaar was hij verbonden aan Haagsche Post, later HP/De Tijd, als jazz- en filmredacteur. En meer dan dertig jaar schreef hij over film in de programmabladen van de KRO. Hij schreef twee boeken over jazz (Lost Heroes en Blue Notes) en een over film (Celluloid Heroes). Dat laatste boek (met portretten van filmgrootheden als Jean Gabin, Steve McQueen, Burt Lancaster en Glenn Ford) voltooide hij in 2018. Hij was toen al ziek, nadat de slokdarmkanker waarvan hij genezen leek, was uitgezaaid naar zijn been. Hij overleed 20 februari in Amsterdam. Van Doorn trouwde twee keer en had met zijn tweede vrouw ook twee zonen.

Hij werd geboren als nakomertje in een gezin met vier oudere zussen. Volgens zijn zoon kon hij slecht opschieten met zijn zussen omdat zij zijn stripverhalen weggooiden. ‘Het leidde tot een verzameltrauma. Later kon hij nooit meer afscheid nemen van zijn collectie over Erik de Noorman of Kapitein Rob.’ Wat hij wel deelde met de rest van het gezin was de liefde voor jazz. Fred wilde gaan drummen, maar zijn vader verbood hem in de flat op drie hoog een drumstel neer te zetten. Daarom ging hij ook maar rock-’n-roll draaien. Hij werd zelfs van het gereformeerd gymnasium afgestuurd omdat hij een foto van Elvis Presley in zijn agenda had geplakt. In het Volkskrant-interview vertelde Van Doorn in die tijd nogal boosaardig te zijn. Daarna ging hij werken bij het autobedrijf Riva.

Maar hij raakte het kunstzinnige niet kwijt. Ineens hoorde hij dat je ook film kon gaan studeren. ‘Ik dacht: ah, de Filmacademie, nu kan ik eindelijk gaan doen wat ik wil.’ In 1964 studeerde hij af op scenario’s en regie. Hij maakte twee korte films, wat hij combineerde met de functie van filmcriticus bij het vakblad Skoop en Het Parool. Ook nadat hij in 1969 bij de televisie kwam, bleef hij schrijven.

‘Dat de film het ten slotte eigenlijk heeft gewonnen, kwam doordat de jazz voor mijn gevoel halverwege de jaren zestig een richting op ging waarvan ik het idee had dat ik er niet meer bij hoorde’, zei Van Doorn in de Volkskrant. ‘Dat kwam voornamelijk door die radicale zwarte Amerikaanse jongens die op een gegeven ogenblik zeiden: ‘Dit is dus onze muziek, die is voor ons.’

Eind jaren zeventig herontdekte hij de jazz en kwamen de herinneringen terug. Hij besloot met zijn boek Lost Heroes in 1986 terug te kijken op zijn helden van het eerste uur. ‘Niet de toptien van de jazz, maar de mensen die je op een bepaalde manier heel dierbaar zijn geweest, de minor masters’, vertelde hij aan Vuijsje, die later zijn eindredacteur zou zijn voor onder meer de bundel Blue Notes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.