Franse jongeren gunnen de paus zijn mis

Zijn bezoek aan Parijs werd een succes fou. Meer dan een miljoen aanwezigen zondag bij de afsluitende mis in het Bois de Boulogne....

MARTIN SOMMER

Van onze correspondent

PARIJS

Dit alles nog eens versterkt door de aandacht van de televisie en een kijkdichtheid die de Franse soap-series evenaarde - traditioneel katholiek Frankrijk had de grootschalige terugkeer van de ontkerkelijkte Fransen in de schoot van de moederkerk al voor ogen. En links haastte zich aandacht te vragen voor de kloof tussen de leer van de kerk en de moderne devotie van de toegestroomde jongeren voor deze twaalfde aflevering van de Journées mondiales de la jeunesse.

In 1986 lanceerde de paus de jaarlijkse wereldjongerendagen. Achtereenvolgens deed de heilige vader Buenos Aires, Santiago de Compostela, Czestochowa, Denver en Manila aan. Parijs kwam op de lijst dankzij de inspanningen van premier Balladur, met instemming van de president van destijds, Mitterrand. En afgezien van Manila (met vier miljoen aanwezigen de grootste christelijke bijeenkomst ooit) groeiden de aantallen bezoekers van jaar op jaar; het stemde de rechtse krant Le Figaro vooral tot diepe tevredenheid dat het Amerikaanse Denver (200 duizend mensen bij de wake, 600 duizend bij de afsluitende mis) door Parijs is verslagen.

Hebben het republikeinse Frankrijk en de kerk zich met elkaar verzoend? Ondanks de Bartholomeusnacht, een ongelukkige samenloop van omstandigheden want dit weekeinde 425 jaar geleden, toen duizenden, zoniet tienduizenden protestanten werden vermoord? Ondanks het bezoek van de paus aan het graf van professor Lejeune, geharnast tegenstander van abortus? Ondanks de specifiek Franse, strikte scheiding tussen kerk en staat, die ook bij dit bezoek weer leidde tot de republikeinse klacht dat de overheid niet mag opdraaien voor de rekening van vier dagen openbare-ordebewaking, vuilnisophaaldienst en toilettenreiniging voor een paar honderdduizend reli-toeristen.

Het lijkt inderdaad op een verzoening. De tegendemonstratie 'breek de keten' trok maar een paar honderd betogers. De protestantse én linkse premier Jospin deed de pontifex maximus zondag uitgeleide op Orly. Jospin pleitte wel voor de 'Franse conceptie van de verhouding tussen kerk en staat waarin respect bestaat voor de godsdienstvrijheid, de uitdrukking van de vrijheid van geweten.' Ook de kerk liet zich niet onbetuigd. De paus vroeg de protestanten vergiffenis voor de Bartholomeusnacht.

Afgezien van een enkele dominee, die ter herdenking aan 1572 een krans legde op de trappen van de protestantse kerk bij het Louvre, reageerde de Fédération protestante de la France opgetogen op de woorden van de paus. Overigens had de kerk een zorgvuldig niet-provocatief programma samengesteld. Het omstreden bezoek aan het graf van anti-abortus-activist Lejeune was een 'privé-bezoek' dat was afgeschermd van de media.

De honderdduizenden toegestroomde jongeren hadden intussen lak aan eventuele kerkpolitiek. Hun enthousiasme werd door Libération (links) uitgelegd als catho pride. Hun nachtelijke dans na de lasers bij de avondwake had weinig van doen met de traditionele katholieke vormen, net als de menselijke keten door de stad. De belangstelling voor de paus, gevoegd bij de populariteit van de oude katholieke rituelen lijkt te wijzen op de doorbraak van het geloven à la carte: men neme de ingrediënten die aanspreken, de rest kan worden genegeerd.

Bertrand, 28 jaar, in Libération: 'De paus geeft betekenis. Zonder baken zou het leven absurd en nutteloos zijn. En in tegenstelling tot goeroes van een sekte, vraagt de paus niet om blind te geloven. Hij verklaart waarom hij de dingen zo zegt.' Guillaume, 17 jaar: 'Het jaar 2000 komt dichterbij, en wij worden overstroomd met negatieve verhalen over werkloosheid en zo. De paus stelt ons gerust. Hij zegt: ''Wees niet bang'' Zolang je gelooft, hoef je niet bang te zijn.' Grégoire, 29: 'Die vent gaat echt tot de bodem. Hij praat alleen maar over liefde. Hij praat niet over voorbehoedmiddelen maar over trouw. Hij is zo verzwakt dat je je niet kunt voorstellen dat hij dat alleen maar doet uit machtswellust.'

Martin Sommer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden