Postuum Frans van Schoonderwalt

Frans van Schoonderwalt (1943-2019): Wielerschrijver met warm hart voor opera

Frans van Schoonderwalt

Op de beelden van de Tour de France van 1975 waar Eddy Merckx op weg naar La Plagne voor het laatst de gele trui droeg, is ook een gele Volvo te zien. Hierin zat Volkskrant-verslaggever Frans van Schoonderwalt, samen met Joop Holthausen (Het Parool) en Peter Ouwerkerk (Het Vrije Volk). ‘We konden nog gewoon meerijden met het peloton’, weet Ouwerkerk nog.

Van Schoonderwalt werkte van 1969 tot 2004 bij de Volkskrant – de ene helft als sportverslaggever met wielrennen als specialiteit, de andere helft als redacteur van het reiskatern Traject. Tussendoor was hij twee jaar chef nieuwsdienst – een functie die hem minder lag.

Na zijn pensioen schreef hij mee aan boeken over De Kneet en de Tour de France Top 100. En vlak voor zijn dood wist hij nog een biografie te voltooien over de operazanger Jacques Urlus. ‘Van Frans wist je twee dingen. Als de Tour op de televisie was, moest je hem niet bellen. En als je hem daarna belde, klonk er op de achtergrond vaak operamuziek’, zegt zijn zus Elly van Schoonderwalt. Frans overleed in de vroege ochtend van 2 juli in zijn woonplaats Culemborg, nadat in januari leverkanker was geconstateerd. Hij werd 76 jaar. ‘Hij was in zijn ziekte zoals in zijn leven: een introverte persoon die niet met zijn gevoelens te koop liep’, zegt zijn zus.

Van Schoonderwalt werd in 1943 geboren in Veldhoven. Zijn vader werkte bij Philips en was een hartstochtelijk PSV-fan. Frans was al jong verslingerd aan de wielersport. Hij was slim en belezen (‘in ons gezin werd heel veel gelezen’, herinnert zijn zus zich) en ging naar het gymnasium. Maar hij zou overstappen naar de hbs, waar hij in 1962 zijn einddiploma haalde.

Meteen daarna solliciteerde hij als leerling-sportjournalist bij het Eindhovens Dagblad, waar hij werd aangenomen. Voor de zekerheid – want Frans was consciëntieus – volgde hij nog een cursus journalistiek in Nijmegen. Tussendoor moest hij in dienst. Daar kwam hij bij de Militaire Inlichtingendienst, wat als voordeel had dat hij Russisch mocht leren. Zijn echtgenote José van Schoonderwalt-Graus herinnert zich dat hij die kennis een keer gebruikte om Russische sporters die naar Nederland kwamen te interviewen. ‘Dat mocht helemaal niet, maar er werd uiteindelijk geen zaak van gemaakt.’

In 1969 kreeg hij – inmiddels vader van twee kinderen – de kans om bij de Volkskrant te komen. Hier kon hij zich op zijn favoriete sport storten. Peter Ouwerkerk leerde hem in 1969 kennen bij de Zesdaagse in Amsterdam. ‘Hij was een heel rustig iemand die graag mooi opgeschreven beschouwingen maakte.’

Levensgenieter

Hij maakte de gloriejaren van Eddy Merckx mee en de successen van de ploeg Post. In 1980 gingen hij en Peter Ouwerkerk allebei naar de Olympische Spelen in Moskou. ‘We waren het zat weer over de tweede plaats van Joop Zoetemelk te moeten schrijven. Laat hij nu dat jaar winnen.’ Guus van Holland, die hem dat jaar verving en later met hem een duo vormde, noemt hem een bescheiden collega en levensgenieter – iemand die om half vijf zei: ‘Laten we een glaasje gaan nemen.’

Midden jaren tachtig rukten de pr-functionarissen op in de wielersport, terwijl hij gewend was gewoon op de renners af te stappen. Ook het gedrang en geduw aan de finish voor de beste quotes stond hem tegen. Hij besloot wat anders te gaan doen. Hij ging thrillers recenseren. Bij de Volkskrant was hij daarnaast jarenlang redacteur bij het reiskatern Traject. Hij had geen behoefte ver weg te gaan. Hij wandelde door de Kerkstraten en Schoolstraten van de Nederlandse dorpen en observeerde: ‘In traag tempo harkt een bejaarde man in een blauwe stofjas bij nummer 1 een strook zand. Ook de bejaarde man van nummer 17 (toepasselijke naam: d’Olde Stee) heeft geen haast; hij neemt alle tijd voor de afstand tussen voordeur en brievenbus. In zijn voortuin steigert op een sokkel een wit paard. Een VVV-bord wijst links naar een wandelroute van 5 km en rechts naar een rijwielroute van 15 km.’ De stukken zijn net zulke klassiekers als zijn wielerverslagen.

Overleeft een liefde ziekte, een miskraam of vreemdgaan? In Van Twee Kanten interviewt Corine Koole twee partners apart van elkaar over een heftige gebeurtenis in hun relatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden