Het Eeuwige Leven van Frans Slangen (1943-2019)

Frans Slangen (1943-2019): laatste boegbeeld van de katholieke zuil

Frans Slangen wilde de katholieke zuil niet opgeven, maar moderniseren en naar de 21ste eeuw brengen. Daarvoor ging hij door roeien en ruiten.

Frans Slangen. Beeld ANP

Hij geloofde in een eigentijdse versie van het rijke roomse leven. In zijn tijd als voorzitter van de KRO kwam er een madonna met blote borsten, werden heiligen gepresenteerd als helden en hingen de tien geboden als tien geloftes in abri’s.

Frans Slangen was het laatste boegbeeld van de katholieke zuil. Toen hij in 1996 voorzitter werd van de KRO waren er nog drie miljoen mensen die zeiden iets met het katholicisme te hebben. Slangen zag het als de ideale doelgroep die zich onderscheidde door optimisme – ‘in tegenstelling tot de NCRV-leden’ – en een vrij geweten.

Slangen was daarnaast bestuurder van talrijke andere instituten in het onderwijs en de maatschappelijke zorg met een katholieke signatuur. Na zijn pensionering was hij nog jaren voorman van de Katholieke Bond van Ouderen (KBO) in Brabant – met 128 duizend leden de grootste van het land. Hij was vele malen formateur van provincie- en stadsbesturen in Noord-Brabant. En lid van de raad van toezicht van Cordaid.

Als hij een bepaald idee had, ging hij door roeien en ruiten om dit voor elkaar te krijgen. In 2009 zei het hoofd marketing van de KRO in het Eindhovens Dagblad over zijn kwaliteiten: ‘Een fantastische vergaderaar. Hij krijgt ook altijd zijn zin.’ Zijn echgenote Cay Slangen kan het beamen: ‘Hij heeft heel veel uren van zijn leven in vergadering doorgebracht.’ Slangen overleed 17 maart in zijn woonplaats Tilburg aan de gevolgen van kanker. Behalve door Cay wordt hij overleefd door twee kinderen.

Het katholicisme kreeg hij met de paplepel ingegoten. In de oorlogsjaren verbleven drie priesters van het grootseminarie in het ouderlijk huis in Roermond, waar hij als de jongste van in totaal negen kinderen werd geboren. Slangen overwoog als kind ook priester te worden en ging naar de opleiding in Rolduc. Maar hij koos uiteindelijk voor het gymnasium.

Vervolgens studeerde hij theologie en ethiek in Nijmegen. Daarna werd hij docent aan de leraressen- en diëtistenopleiding in Heerlen en die voor logopedisten en ergotherapeuten in Hoensbroek. Zijn volgende stap was inspecteur voor het hoger beroepsonderwijs in Utrecht, voordat hij in dienst trad bij de Katholieke Leergangen in Tilburg, het huidige Fontys. Hier stond hij aan de basis van de Academie voor Journalistiek. Ook was hij vicevoorzitter van de HBO-raad waar hij een heikele reorganisatie wist door te voeren.

In 1995 werd hij als buitenstaander tot zijn eigen verbazing gevraagd voor de functie van voorzitter van de KRO, als opvolger van Gerrit Braks. Van opgaan in grotere omroepen wilde hij niets weten. Hij huldigde de pluriformiteit. De KRO moest een mediabedrijf zijn met een eigen verhaal, eigen uitstraling, zekerheid en continuïteit die bereid was met anderen samen te werken. Hij kwam met het revolutionaire voorstel mensen die de publieke netten wilden ontvangen, 40 euro aan kijk- en luistergeld te vragen. ‘Daarmee komt het besef terug dat het maken van televisieprogramma’s geld kost.’

KRO-coryfee Ton Verlind van toen noemt hem een verlicht bestuurder. ‘Ik was in diezelfde periode mediadirecteur. We wilden het katholieke gedachtengoed bewaren door het te vertalen naar de moderne tijd. De katholieke basis bleef, maar kreeg een andere verpakking. We wisten dat het spanningen zou geven met de vaak traditionele achterban, maar Slangen steunde ons daarin.’

Bij de KBO deed hij later hetzelfde. Onder zijn leiding koos de de organisatie tot ongenoegen van zijn CDA ervoor om samen met de SP voor een Nationaal Zorgfonds te strijden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.