het eeuwige levenfrank spaargaren (1940-2020)

Frank Spaargaren, de ingenieur achter de Stormvloedkering

Frank Spaargaren hekelde dat na de Deltawerken de waterbouwkundige kennis verdween en ijverde voor een sluis in de Nieuwe Waterweg.

Frank Spaargaren.

Dat alle Nederlanders weten wie André van Duin is, maar zo weinig wie ir. Frank Spaargaren is, moest als een schande worden gezien, zo schreef de Volkskrant in 2005.

Spaargaren was de ontwerper en hoeder van de Stormvloedkering in de Oosterschelde. Hij was een waterbouwkundige mastodont die met lede ogen zag hoe de kennis op dit gebied verloren ging nadat de Deltawerken waren voltooid. In de zomer van 2013 trok hij in de Tweede Kamer aan de bel door te wijzen op een aantasting van de fundering van de pijlerdam in de Oosterschelde.

Hij ijverde ook voor een afsluiting met sluizen van de Nieuwe Waterweg, omdat anders bij een stijging van de zeespiegel problemen zouden ontstaan met de veiligheid en zoutindringing. Hieraan werkte hij met studenten van de TU in Delft en de Hogeschool in Rotterdam nog tot zijn dood. Spaargaren overleed onverwacht op 4 oktober in zijn woonplaats Oosterbeek. Hij werd 79 jaar. Zijn dochter Jacqueline noemt hem als vader een pater familias die nog volop in het leven stond. ‘Een opa en vader met een enorme betrokkenheid.’

Frank Spaargaren werd in Haarlem geboren als nakomertje in een gezin van vier kinderen. Zijn vader was griffier bij het provinciebestuur van Noord-Holland. Al op heel jonge leeftijd ging hij naar Delft voor een studie civiele techniek die hij in 1963 voltooide. Daarna trad hij in dienst bij de Deltadienst van Rijkswaterstaat. Hij begeleidde proeven bij het Waterloopkundig Laboratorium. Begin jaren zeventig kreeg hij de leiding over de afsluiting van de Oosterschelde, het grootste project van de Deltawerken. Aanvankelijk zou die net als in Haringvliet en Grevelingen worden afgesloten met een dam.

Terwijl de aanleg al was begonnen besloot het kabinet Den Uyl in november 1974 onder druk van vissers en milieuactivisten dat de zeearm half open moet blijven. ‘Bloemenhove dicht, Oosterschelde open’ heette het toen’, zegt Kees d’Angremond, voormalig collega en emeritus hoogleraar in Delft. ‘Maar het leek een onmogelijke opdracht. Niemand wist hoe zoiets moest worden gemaakt.’ Onder leiding van Spaargaren wisten Rijkswaterstaat en de aannemers een kering te ontwerpen met pijlers waartussen beweegbare schuiven gehangen zouden worden.

Spaargaren zou zelf de bouw niet meemaken. In 1979 stapte hij over naar het bouwbedrijf Volker Stevin, omdat technische waterbouw door Rijkswaterstaat zelf steeds minder werd gedaan en aan de markt werd uitbesteed. Alle kennis werd geoutsourcet.

Van 1987 tot 1995 was hij bestuursvoorzitter van het advies- en ingenieursbureau DHV Group (Royal HaskoningDHV). Daarna was hij twee jaar directeur van het Waterbouwkundig Laboratorium in Delft (nu Deltares) waar hij in 1999 met pensioen ging.

Maar ook daarna bemoeide Spaargaren zich actief met het waterbouwkundig beleid in Nederland. ‘Hij kon hinderlijk zijn, maar kwam altijd met ideeën’, zegt d’Agremond. Spaargaren was volgens hem zeker geen roepende in de woestijn, hij werkte daarbij met anderen samen. ‘Als zijn toon scherp was, kwam dat omdat hij een optimale oplossing wilde bereiken.’

In 2018 schreef hij nog een brief aan de Tweede Kamer over de verzwaring van de Markermeerdijken. ‘De dijken zijn eerder bestand gebleken tegen aanzienlijk hogere waterstanden dan waarmee nu rekening moet worden gehouden. Er is sprake van een tekort aan ervaren ontwerp en uitvoeringskennis bij het ministerie, Rijkswaterstaat en het hoogheemraadschap.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden