Fotoprijs slaat met nieuwe lichting onmiskenbaar andere richting in

Het is een sterke lichting, de jonge fotografen die dit jaar zijn genomineerd voor De Fotoprijs. Al komt er niet echt één duidelijke winnaar uit naar voren....

De Fotoprijs

* * *

plaats Kwamen ze bij het Nederlands Fotomuseum in de knel met de programmering? Viel het bezoekersaantal van vorig jaar tegen? Of is de organisatie van De Fotoprijs soms stout geweest, dat ze dit jaar maar de helft van de tentoonstellingsruimte heeft gekregen?

Het is het eerste wat opvalt: het ruimtegebrek. De vorig jaar nog met (te) veel bombarie aangekondigde nieuwe fotografieprijs voor jong talent, De Fotoprijs, moet het nu doen met de kleine zaal beneden in het museum plus een klein voorportaaltje. De organisatie van het Steenbergen Stipendium, een onderdeel van De Fotoprijs, heeft het goed bekeken: die nam de zaal in beslag met haar vijf genomineerde eindexamenpresentaties, en heeft daar genoeg ruimte.

De andere deelprijzen, de Verbond voor Verzekeraarsprijs en de Nikonprijs (uiteraard genoemd naar de sponsors), zitten opgefrot in het voorportaal, als twee ondeugende jongetjes in een bezemkast. Dat heeft vooral gevolgen voor de Verbond voor Verzekeraarsprijs, die het werk van zijn genomineerde fotografen middels een diapresentatie toont. De lekkere bank die de kijker ter beschikking staat ten spijt – dat werkt dus niet. Er is te weinig tijd om je te verdiepen in de verschillende fotoseries, ook al blijf je een tijdje zitten.

Bovendien hebben sommige series gewoon een muur nodig, of een boek. Dat geldt met name voor de serie van Jepke van Hengst, pas afgestudeerd aan de Fotovakschool in Rotterdam. Mit Sozialistischem Gruß is een portret in de vorm van een soort Stasi-dossier, waarin alle foto’s, of ze nu ‘staan’ of ‘liggen’, in een streng kaartensysteem zijn geordend. Soms staan die foto’s dus op hun kant, maar voordat je dat als kijker doorhebt, is de dia alweer verdwenen. Dat is hoogst irritant, want hoe kun je nu beoordelen of het werk van Jepke van Hengst terecht is genomineerd voor de Verbond voor Verzekeraarsprijs?

Goed, andere series, zoals die van Linelle Deunk (mooie zwart-wit portretten van een 10-jarig meisje), lenen zich beter voor zo’n minimale presentatie. En de tafel van de Nikonprijs, met daarop de zes genomineerde publicaties, biedt ondanks het gebrek aan context zo veel bladertijd als je maar nodig hebt. Daar vallen vooral de boeken van Pip Erken en Adrian Woods op, beiden afkomstig van de KABK in Den Haag, beiden zeer eigengereid op zeer verschillende gebieden.

Toch vallen deze presentaties in het niet bij die van het Steenbergen Stipendium. Verschil moet er zijn misschien, want deze grande dame van de fotografieprijzen is een prestigieuze eindexamenprijs die veel ruimte verdient. Wat betreft prijzengeld (5.000 euro) doet ze echter niet onder voor de andere twee prijzen.

Feit is in ieder geval dat hier het werk echt op zijn merites kan worden beoordeeld. Je wordt er niet afgeleid door externe factoren, waardoor je je eindelijk eens op de inhoud kunt concentreren.

Dan valt op hoe vier van de vijf genomineerden te werk zijn gegaan volgens min of meer dezelfde methode. Hoe zowel Anne Geene, Whitney Lemasian (beiden van de St. Joost in Breda) en Anna Dasovic (HKU, Utrecht) als Hrair Sarkissian (Rietveld Academie, Amsterdam) hebben geprobeerd om hun onderwerp – een volkstuin, de relatie tot een ouder, een oorlogsgeschiedenis – op verschillende fotografische manieren te ontginnen, in kaart te brengen en te reconstrueren. Het project van Florian van Roekel (KABK, Den Haag) levert juist andere beelden op, die eveneens documentair, maar ook filmischer zijn en afzonderlijk meer op zichzelf kunnen staan.

Al met al is dit een sterke lichting, zonder één duidelijke winnaar, maar wel met een duidelijk profiel. De jury van het Steenbergen Stipendium slaat met de keuze voor deze fotografen onmiskenbaar een bepaalde richting in. Behalve een winnaar levert dat binnenkort, op de dag van de uitreiking die tevens de Dag van de Fotografiestudent is, hopelijk ook inhoudelijk stof tot nadenken en discussie op.

Merel Bem

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden