Het eeuwige leven Ewoud Broeksma (1958-2019)

Fotograaf die de naakte topsporter liet zien

Hij was kunstenaar en een bewonderaar van Margaret Thatcher en Ronald Reagan. Een markante man, die voortleeft in zijn duizenden foto’s.

Ewoud Broeksma

Zelf vergeleek hij zich wel-eens met Steven Spielberg. Hij maakte geen foto’s, hij regisséérde foto’s. Zijn fotosessies konden wel vijf uur duren.

Ewoud Broeksma werd vooral bekend door zijn serie ‘Hemd van het Lijf’, die hij jarenlang in het Nieuwsblad (en later Dagblad) van het Noorden had. Hij fotografeerde sporters ontkleed. ‘Maar op een nette manier’, zegt zijn broer Albert Broeksma. ‘Lijfelijk’, noemde Ewoud het zelf.

Zo fotografeerde hij Epke Zonderland, zwemmers Pieter van den Hoogenband en Ranomi Kromowidjojo, voetballers Jevgeni Levtsjenko en Joël Veltman, schaatsster Tonny de Jong en atleten Rutger Smith en Churandy Martina.

Het ging hem puur om de esthetiek. Dick Heuvelman, toenmalig sportredacteur van de krant, haalde hem binnen. ‘Sporters waren geen lustobjecten maar kunstmodellen. De foto’s accentueerden de schoonheid, vitaliteit en kracht van goed getrainde sportlichamen.’ Veel van zijn foto’s werden geëxposeerd. Ewoud Broeksma was op 18 februari op weg naar een fotoshoot toen hij zich niet goed voelde. Hij ging liggen en stierf, vermoedelijk door een hartstilstand. Broeksma werd maar 61 jaar. Een portret van volleyballer Niels de Vries van Abiant Lycurgus, gepubliceerd op zaterdag 16 februari, was de laatste foto van ‘Hemd van het Lijf’.

Ewoud Broeksma werd geboren als derde in een gereformeerd gezin van vier jongens in Hengelo en groeide op in Almelo. Zijn vader was bedrijfseconoom. Tijdens de puberteit werd duidelijk dat Ewoud homoseksueel was, maar hij durfde daar pas op de universiteit voor uit te komen. Tot die tijd deed hij net of hij hetero was.

Na het Christelijk Lyceum was hij zoekende. Hij reisde naar de VS en overwoog zich daar te vestigen. Terug in Nederland had hij een aantal baantjes. Fotografie was toen al zijn grote hobby. Maar hij besloot net als zijn drie broers in Groningen te gaan studeren (zijn broer Philip is daar nu wethouder voor GroenLinks) en koos voor rechten. Hij maakte zijn studie af, maar zou er nooit wat mee doen.

Hij vestigde zich als fotograaf. In 1994 begon hij met de serie ‘Hemd van het Lijf’. Het eerste portret was van korfbalster Janke de Haan, naakt in een korfmand. Heuvelman erkent dat er op de krant eerst wat scepsis was. ‘Maar iedereen was snel om. En hij heeft het 25jaar volgehouden.’

Een van de eerste buitenlanders voor zijn lens was de Russische wereldkampioen schaatsen Oleg Bozjev. ‘Ik beeld lijven naakt af om zonder kleding, reclame en fotomanipulatie een zo tijdloos mogelijk beeld te creëren. Puur voor de kunst. Omdat de krant er is voor iedereen vermijd ik geslachtsdelen en borsten. Dat leidt af en zet de foto in een ander daglicht. Het is geen peepshow’, zei Broeksma in 2014.

Politiek gezien was hij conservatief, hoewel daar in Nederland geen partij voor is. Hij was aanhanger van de 18de-eeuwse filosoof en politicus Edmund Burke, die op zoek was naar het schone en sublieme. Burke pleitte vanwege het belang van geschiedenis en traditie voor gematigde en behoedzame hervormingen. Atypisch voor een kunstenaar was Broeksma een groot bewonderaar van conservatieve politici als Ronald Reagan en Margaret Thatcher.

Zijn broer Albert noemt hem een markante man die een leven had vol ups en downs. ‘Voor de meeste mensen is hij de fotograaf van sporters, maar voor zijn familie was hij de bescheiden, vriendelijke, maar ook zeer spraakzame broer, zwager en oom. Gelukkig sterft een kunstenaar nooit echt. Hij leeft voort in zijn duizenden foto’s.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.