Column Arnon Grunberg

Five Easy Pieces van Milo Rau doet je beseffen hoezeer wij het monster nodig hebben

Misschien gaat Five Easy Pieces, een theaterstuk over de affaire-Dutroux, gespeeld door kinderen, over het feit dat elke samenleving een monster nodig heeft. 

‘Sommigen vroegen zich af: is dit geniale kunst of geniale kitsch, anderen zochten naar de meerwaarde van het laten spelen van alle ellende door kinderen’, schreef Hein Janssen in 2016 in de Volkskrant over Five Easy Pieces, het toneelstuk van Milo Rau over Dutroux, de man die zoals bekend kinderen ontvoerde, verkrachtte, levend begroef et cetera.

Ik had het gemist, maar zag Five Easy Pieces eindelijk dit weekend in New York. Five Easy Pieces is ook de titel van een compositie van Stravinsky, bedoeld om kinderen te leren hoe ze piano moeten spelen. Je zou Raus stuk kunnen begrijpen als een poging kinderen te leren hoe ze zich moeten voorbereiden op het leven, waarbij nadrukkelijk wordt gesteld dat toneelspelen en leven nauwelijks van elkaar verschillen.

De kinderen waren fantastisch, maar waarom Dutroux? In een interview, afgedrukt in het programmaboekje, stelt Rau dat Dutroux de enige collectieve mythe van België is. Inderdaad, geen collectieve identiteit zonder een werkelijk of gemythologiseerd collectief trauma.

Misschien gaat deze voorstelling ook over het feit dat elke samenleving een monster nodig heeft waartoe zij zich kan verhouden. Dat monster is nooit alleen tegenstander, maar ook een onuitputtelijke bron van fascinatie, van heimelijke en minder heimelijke verlangens. Dutroux ontving in zijn cel liefdesbrieven, ook van minderjarige meisjes. De afschuw gaat over in begeerte. Een heilige roept slechts devote bewondering op. Dan toch liever een monster.

Five Easy Pieces doet je beseffen hoezeer wij het monster nodig hebben, dat wij altijd weer monsters zullen creëren. Zang en rituelen zijn dan nooit ver weg.

Het kwaad is de beste manier om de leegte te bestrijden.

Eigenlijk was Five Easy Pieces een kinderkruistocht, maar dan zonder verlosser, zonder heilig land en zonder wapens. Alleen John Lennon was er nog. Rihanna ook. En Dutroux uiteraard.

Een kinderkruistocht voor de 21ste eeuw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden