Examenrubriek Filosofie

Filosoof Marli Huijer voelt een lichte teleurstelling bij examen filosofie, want ‘filosofie is ook zelf nadenken’

Elke dag doet een BN’er een eindexamen. Voormalig Denker des Vaderlands Marli Huijer (63) glijdt moeiteloos door het vwo-examen filosofie. 

Marli Huijer. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

Het verschil tussen mensen en robots, scepticisme en alternatieve werelden: het vwo-examen filosofie behandelt mooi hedendaagse vraagstukken, vindt filosoof en voormalig Denker des Vaderlands Marli Huijer. ‘Zoals de opgave over Elon Musk en zijn simulatiehypothese. Je hebt een filosofisch instrumentarium nodig om dit examen te maken.’

Hartstikke positief dus? Toch niet helemaal. Huijer bespeurt bij zichzelf een lichte teleurstelling. ‘Als je veel filosofische feitenkennis hebt, kan ik me niet voorstellen dat je een onvoldoende haalt. Maar filosofie is ook zelf nadenken. Ik had het spannender gevonden aan het einde van elk onderdeel een visievraag toe te voegen, zodat leerlingen worden uitgedaagd een eigen oordeel te geven.’

Uiteindelijk is dat waar filosofie om draait, aldus de publieksfilosoof. ‘Anders is filosofie alleen maar een dood gedachtengoed. Kritisch nadenken is de bestaansgrond van de wijsbegeerte.’

Dus als leerlingen moeten beargumenteren dat S1m0ne, een film over een virtuele actrice, het vertrouwen in het bestaan van andere geesten kan herstellen, noemt Huijer dat een keurige weetvraag. ‘Dat moet aan de hand van het functionalisme, onderscheid tussen binnenwereld en belevingswereld en het analogieargument van Mill. Terwijl in een opgave beredeneren – zowel voor als tegen  of je een geestelijke relatie met een robot kunt hebben, veel prikkelender is. Dan kun je werkelijk scepticus te zijn.’

In de tijd dat Huijer zelf naar de middelbare school ging, kon zij niet filosofie als vak kiezen. ‘Ik had dit examen waarschijnlijk glansrijk gehaald. Maar ik denk dat ik ook dan al teleurgesteld zou zijn geweest dat ik niet meer mijn eigen mening kon geven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.