Onze gids deze weekMiranda July

Filmmaker Miranda July deelt haar gewoontes en favorieten: ‘Mensen noemen mij weleens raar, ja’

Beeld Hollandse Hoogte

Ofwel de meest irritante filmmaker op de planeet, of een visionair met iets eigenzinnigs te zeggen, zo omschreef The Guardian regisseur, schrijver en performancekunstenaar Miranda July. ‘Maar is het niet de bedoeling om volstrekt origineel te zijn?’

Ze klinkt een beetje bedeesd aan de telefoon, alsof ze voor het eerst sinds lange tijd haar eigen stem hoort. Miranda July (46) lijkt haar woorden nog meer te wegen dan anders. Misschien komt het doordat de regisseur, performancekunstenaar en schrijver zichzelf sinds het begin van de coronacrisis isoleert in haar huis in Los Angeles. ‘Ik zie niemand, behalve mijn man en kind. En een goede vriendin, elke week een uurtje, op afstand. Het virus is hier overal, ik vind het nog steeds eng om naar de supermarkt te gaan.’

Natuurlijk ziet ze de ironie van de situatie. Deze pandemie kon zo uit haar fantasie zijn ontsproten. De sociale ingewikkeldheden van covid-19 doen denken aan July’s licht absurde verhalen, die vaak gaan over eenzaamheid, sociaal ongemak en het verlangen naar intimiteit. ‘Ik denk dat door corona iedereen een beetje meer in mijn headspace zit. In mijn verhalen probeer ik bloot te leggen hoe mensen zichzelf soms onnodig veel isoleren, om maar niet gekwetst te worden.’

July’s voorlaatste film dateert alweer uit 2011; het existentiële drama The Future, waarin een stel door de adoptie van een gewonde asielkat in een crisis belandt. Ze moeten zich voor langere tijd committeren aan dit dier, maar waar willen ze eigenlijk naartoe, en welke keuzen hebben ze gemaakt? Asielkat Paw Paw reflecteert op het leven in een somber stemmende voice-over. July’s speelfilmdebuut Me and You and Everyone We Know (2005), even excentriek als zachtaardig, won in Cannes de Caméra d’Or. 

Beeld Hollandse Hoogte

July lijkt moeiteloos heen en weer te pendelen tussen verschillende kunstvormen; films, performances, en boeken – July debuteerde in 2015 als romanschrijver met The First Bad Man, waarover Vanity Fair schreef: ‘Miranda July vertelt ons in een boek meer over de universele behoefte om geliefd te zijn en ons vermogen om te beminnen en te worden bemind, dan welke aardse auteur dan ook.’ 

In haar nieuwste film, Kajillionaire, geproduceerd door het productiehuis van Brad Pitt, volgen we het zwendelaarsgezin Dyne. Vader Robert (Richard Jenkins), moeder Theresa (Debra Winger) en tienerdochter Old Dolio Dyne (Evan Rachel Wood) struinen de straten van Los Angeles af, op zoek naar kleine mogelijkheden om anderen geld afhandig te maken. Het trio opereert als een geoliede machine, maar als de ouders zonder overleg een jonge vrouw genaamd Melanie betrekken in hun volgende snode plan, gaat Old Dolio steeds meer twijfelen aan de parameters van haar bedriegersbestaan.

‘Ik keek vroeger met mijn broer naar de Mission Impossible-films, ik had het gevoel dat ik zo’n verhaal in me had’, zegt July. ‘Maar feitelijk gaat deze film over het verraad dat onherroepelijk plaatsvindt in de ouder-kindrelatie. Kijk, alle ouders verzinnen regels: ‘Zo doen we dat hier’. Vaak slaan die regels nergens op, en de taak van een kind is ze op een gegeven moment moedwillig te doorbreken, als het ware uit de cultus te stappen.’

Beeld Hollandse Hoogte

Ook July ziet ertegen op, dat losmaakproces. ‘Nu al kiest mijn kind Hopper een volstrekt eigen weg’, zegt ze over haar 8-jarige kind, dat geboren werd met de uiterlijke kenmerken van een jongen, maar zich inmiddels voorstelt als non-binair en in meervoud –‘them’ – wenst te worden beschreven. ‘Ik zeg gewoon: mijn kind. Het is fascinerend om te merken hoe mijn kind nu al zo anders is dan wij, twee ouders die zich identificeren als vrouw en man.’

Niet iedereen weet raad met July’s eigenzinnige karakters en plotwendingen. Zo schreef The Guardian : ‘Miranda July is ofwel de meest irritante filmmaker op de planeet, of een visionair met iets eigenzinnigs te zeggen.’ July is even stil aan de andere kant van de lijn: ‘Mensen noemen mij weleens raar, ja. Maar is het niet de bedoeling om volstrekt origineel te zijn? Natuurlijk is de uitkomst dan soms vreemd, maar als je voor de eerste keer melk drinkt, bijvoorbeeld, smaakt dat toch eigenlijk ook heel vreemd?’ 

Ontspanningstechniek: Dry brushing

‘Als ik erg gestrest ben of me niet goed voel, doe ik aan dry brushing, een oosterse ontspanningsmethode. Dan trek ik al mijn kleren uit en borstel ik mezelf; ik gebruik daarvoor een borstel met een korte steel. Dry brushing is veel plezieriger dan mediteren, kan ik je verzekeren, je komt sneller tot rust. Het is wel belangrijk dat je van buiten naar binnen borstelt, richting je hart. Veel mensen hebben een vergelijkbare borstel met natuurlijk haar in hun douche hangen, maar bij deze techniek is het dus de bedoeling dat je geen water gebruikt. Het heeft naast een ontspannende ook een ontgiftende werking, het bevordert je doorbloeding en is goed voor je huid.’

Ontspanningstechniek: Dry-brushingBeeld Alamy Stock Photo

Eten: Zelfgemaakte amandel-chocoladekoekjes

‘Als ik bezoek heb, hou ik ervan om te kunnen kletsen en tegelijkertijd te bakken, en dat er aan het einde van het gesprek opeens iets uit de oven komt en mijn gast dan kan zeggen: ‘Wauw, heb jij tijdens dit gesprek deze koekjes kunnen bakken?’ 

Ik weet eigenlijk maar één recept waarbij dat ook echt zo werkt, dat zijn amandel-chocoladekoekjes. Ze zijn echt makkelijk om te maken, en het resultaat is indrukwekkend. Ik heb verder weinig interesse in het koken van alledaags eten, ik maak alleen toetjes.’

Ingrediënten: 125 gr amandelmeel, 50 gr grof gehakte pure chocolade, ½ theelepel bakpoeder, ¼ theelepel zout, 80 ml ahornsiroop, een ei, drie eetlepels kokosolie, ½ theelepel vanille-extract.

Doe het amandelmeel met de chocolade, het bakpoeder en het zout in een kom. Klop in een kommetje een ei los met de siroop en de olie. Meng dit door de droge ingrediënten en laat het deeg minimaal 30 minuten in de koelkast rusten. Vorm er balletjes van 3 centimeter van die je plat drukt. Bak op bakpapier 8 tot 10 minuten in de oven bij 190 graden.

Amandel-chocoladekoekjesBeeld The Washington Post via Getty

Videokunst: Emissaries van Ian Cheng

‘Mijn kind is erg geïnteresseerd in gamen, maar ik wil niet dat Hopper te veel in die wereld opgaat. Ik ben daarom steeds op zoek naar intelligente alternatieven, daarvoor struin ik het hele internet af. Ik ben geïntrigeerd door het werk van de in L.A. gevestigde videokunstenaar Ian Cheng. Zijn werk heeft veel weg van videospelletjes, maar het zijn echt prachtig virtuele simulatie-installaties, met als overkoepelend thema verandering, of: hoe mensen wel of niet opgewassen zijn tegen verandering en chaos. Alle karakters in deze simulaties reageren op elkaar en op de situatie vanuit primaire behoeften als honger, slaap, angst, et cetera. Zijn mooiste werk is het drieluik Emissaries, dat je ook online kunt vinden.’

Emissaries, 2015-2017Beeld Ian Cheng

Regisseur: Josephine Decker

‘Ik ben niet echt een filmnerd, tot nu toe heb ik erg mijn eigen koers gevaren. Sinds een paar jaar ben ik bevriend met Josephine Decker, wier film Shirley onlangs uitkwam. Ze brak door met Butter on The Latch, ik speelde zelf in haar experimentele film Madeline’s Madeline. In Shirley vertolkt Elisabeth Moss op geniale wijze de rol van Shirley Jackson. Decker is vooral een editor, zij gaat pas echt regisseren in de montagekamer, en laat op de set heel veel ruimte voor speelsheid, experiment en de inbreng van de spelers en andere mensen. Haar stijl is bewonderenswaardig loose, evenals het camerawerk. Ik ben wat meer rigide, ik schrijf het script, daar voel ik mijn vrijheid, maar daarna wil ik dat script wel volgen. Josephine heeft juist een hekel aan schrijven, maar is uiterst creatief op de set. Wat ik het meest in haar bewonder is het zelfvertrouwen om die experimenten aan te gaan.’

Kunstenaar: Louise Bonnet

‘Vrouwen ervaren een enorme druk om binnen dezelfde tijd dat ze moeder worden, ook in hun carrière te presteren. Ik vind het altijd heel inspirerend als vrouwen op latere leeftijd succesvol worden, en kunstenaar Louise Bonnet is daar een geweldig voorbeeld van. Ze was fulltime moeder en is pas daarna gaan schilderen. Haar werk hangt nu in de prestigieuze Gagosian Gallery in Los Angeles. Bonnet schildert voornamelijk uitvergrote, soms groteske lichaamsdelen, het zijn gezichtloze figuren met gigantische geslachtsdelen. Borsten, penissen, billen, ze zijn allemaal even rond en groot en imposant. Ze is niet alleen technisch een uitstekende schilder, er gaat ook een rauwheid en eerlijkheid uit van haar figuren, die mij enorm intrigeren.’

Vespers, 2020. Beeld Gagosian

Levensfilosofie: Geweldloze communicatie

‘Een paar jaar geleden heb ik een opvoedcursus gevolgd, ‘echoparenting’ genaamd. Ik deed dat onder meer om mijn kind goed bij te staan in deze identiteitszoektocht. Het was een eclectische groep cursisten, want er zaten naast mensen als ik ook ouders bij die door drugsgebruik of een gevangenisstraf de voogdij over hun kind hadden verloren, en verplicht deze cursus moesten volgen om hun kind terug te krijgen. De training stond helemaal in het kader van de uitgangspunten van ‘geweldloze communicatie’; dat draait om empathisch luisteren en proberen niet iets te eisen, maar je behoeften uit te spreken, en te onderzoeken waar de behoeften van een ander liggen. Kijk, wij zijn allemaal opgevoed om agressief te communiceren en over andermans grenzen te gaan. Dat grensoverschrijdende zit soms in kleine dingen, zoals heel lang praten over hoe je je voelt, zonder dat je hebt gevraagd of iemand hier wel open voor staat, of daar tijd voor heeft. Ik pas de uitgangspunten van geweldloze communicatie nu ook toe in mijn werk, waar ik vaak aan de top van die hiërarchie sta. Ik wil mijn ideeën graag uitvoeren, maar niet door anderen te dwingen of mijn macht te laten gelden. Als ik nu meetings inga, lees ik me altijd eerst weer in, het helpt me om integer te blijven.’

Ochtendritueel

‘Ik ben in de ochtend het productiefst. Voor mij een onmisbaar begin van de dag is dat ik mijn droom opschrijf. Dat is elke dag weer een worsteling, omdat mijn kind of mijn man tegen mij beginnen te praten, terwijl ik me moet focussen op het herinneren. Ik heb ze nu beiden een spreekverbod opgelegd. Met die droom doe ik verder trouwens helemaal niets, ik begroet mijn onderbewuste en kan er zo gedurende de dag, tijdens het schrijven of regisseren, beter contact mee houden.’

Voorwerp: Telefoonkluis

‘Ik kan het iedereen aanraden: een ‘timed lock box’, oftewel, een kluis om je telefoon voor een bepaalde tijd in te doen, om jezelf zo te beschermen tegen afleiding. Ik ben helaas iemand die de discipline zelf niet kan opbrengen. Thuis ervaar ik nog een soort schaamte, of voel ik me bekeken. Dan loop ik stiekem naar een andere kamer om mijn mail te checken, maar je kunt je niet eindeloos stilzwijgend terugtrekken, dat valt op een gegeven moment op. In mijn werkruimte is niemand anders dan ik, en bij gebrek aan sociale controle worstel ik daar het meest met mijn smartphone. Ik stop hem nu in een glazen kluisje met een timer erop zodat ik er een uur niet bij kan. Langer kan niet, want ik wil kunnen checken of alles oké is met mijn kind. Het is voor mij een soort ritueel geworden, ik leg mijn telefoon in de kluis en geef daarmee aan mijzelf een soort startsein af: nu ga ik ruimte maken voor een dieper, langzamer soort denken.’

Beeld Amazon

Actrice: Gina Rodriguez

‘De rol van Melanie in Kajillionaire heb ik echt geschreven met in mijn achterhoofd Gina Rodriguez. Ik kende haar, net als iedereen, van de Netflixserie Jane the Virgin en was diep onder de indruk van haar komische talent en haar bewegingen. Ik zocht naar een tegenpool van de rest van haar familie in de film. Een all American avatar, een op het eerste oog conventioneel personage dat zich ontpopt tot redder in nood. Ze is oprecht, lief en dient ter herinnering aan het feit dat mensen misschien kwaadaardige dingen kunnen doen, maar je ook enorm kunnen verrassen met hun vriendelijkheid. Samenwerken met Gina was een van de leukste ervaringen ooit, vooral als ze tegenover Richard Jenkins staat. Ik kan voor eeuwig naar die twee kijken als ze samenspelen.’

Kajillionaire draait vanaf deze week in de bioscopen.

Beeld FilmMagic

CV Miranda July

15 februari 1974 Geboren in Barre, Vermont

1990 Regisseert als 16-jarige het toneelstuk The Lifers, met enkel latinavrouwen als cast

1995 July is onderdeel van de feministische Rrriot-girl-scene in Portland, en produceert Joanie 4 Jackie, een filmproject waarbij vrouwen elkaar in de vorm van een kettingbrief films sturen

1996 Korte film Atlanta komt uit

2005 Eerste speelfilm: Me and You and Everyone We Know, wordt bekroond met Caméra d’Or

2007 Publiceert korteverhalenbundel No one Belongs Here More Than You, en wint Frank O’Connor International Short Story Award

2011 Haar tweede film, The Future

2011 It Chooses You; een non-fictie verhandelbundel over tweedehands voorwerpen

2014 Lanceert de app Somebody, waarbij vreemden persoonlijke berichten kunnen afleveren, inclusief de juiste armbewegingen en intonaties

2015 Debuteert als romanschrijver met The First Bad Man

2015 Interviewt voor The New York Times zangeres Rihanna

2017 Opent een interreligieuze kringloopwinkel in het high-end warenhuis Selfridges

2020 Kajillionaire

Miranda July is getrouwd met regisseur Mike Mills. Ze hebben een kind, Hopper.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden