Bericht uit LondenFietstocht

Fietsen door Londen: van Kropotkin naar Orwell, via Kate Bush

Correspondent Patrick van IJzendoorn fietste naar het witte hoekhuis van Peter Kropotkin.Beeld .

Peter Kropotkin, zo heb ik tijdens de lockdown geleerd, hield van tuinieren. Tijdens zijn ballingschap in Londen, begin vorige eeuw, maakte de Russische vader van het anarcho-communisme niet alleen het blad Freedom, hij zat ook middagen met zijn handen in de aarde. Hij had groene vingers. Zijn bewonderaars, onder wie Labour-oprichter Keir Hardie, moesten dan ook helemaal naar de belegen, conservatieve tuinwijk Bromley reizen voor een audiëntie met de intellectuele immigrant.

Kropotkins witte hoekhuis was de eerste bestemming van mijn lockdown-fietstochten naar huizen waar bekende buurtgenoten hebben gewoond. Fietsen doe ik sowieso met buitengewoon veel plezier in de Britse hoofdstad, maar de stille wegen en de schone lucht maakten de verleidingskracht slechts groter. Veel andere fietsers zag ik niet, maar de hoop bij de autoriteiten is dat zodra de witte boorden weer aan het werk gaan, Londen een stad van fietsende forensen wordt. Van Romeinen en Parijzenaars wordt hetzelfde verwacht.

Om het ‘stay home’-devies niet helemaal te negeren, beperkte ik me tot het zuidoosten van de hoofdstad. Een vergeten deel. Het mist de romantiek van het East End, de rijkdom van het zuidwesten en de glamour van de noordoever. Een van mijn haltes was de arbeiderswoning van komiek Spike Milligan in het onbeminde Catford, waarover hij halverwege jaren dertig een gedicht schreef dat eindigde met ‘Somewhere, the Prince of Wales and Mrs Simpson are having morning tea in bed / God Save the King / But God help the rest of us.’

Het beeld van de vader van de Engelse humor staat in Noord-Londen. Typisch.

Maar het zuidoosten heeft zijn eigen rebelse glamour. David Bowie groeide op in Kropotkins buurt, terwijl Mick Jagger en Keith Richards uit de voorstad Dartford komen. Ze zagen elkaar voor het eerst op het station, een ontmoeting die met een bordje is vereeuwigd. De zoektocht naar Kate Bush leidde me naar een boerderij in Welling, waar haar oom nog steeds ijzersmid is. Het biedt uitzicht op Shooter’s Hill, de woeste hoogten waar George O’Dowd bleek te hebben gewoond, de Ierse immigrantenzoon die later bekend werd als Boy George.

De ‘sarf-east’ had in de 19de eeuw een bijzondere aantrekkingskracht op Franse vluchtelingen. In Penge hoopte ik het oude huis van Camille Pissarro aan te treffen, maar deze bleek de vooruitgang niet te hebben overleefd. De villa in Blackheath van de componist en rokkenjager Charles Gounod, eveneens op de vlucht voor de gele hesjes van de Commune van 1870, bleek er nog wel te staan. Emile Zola, verbannen na J’accuse, vestigde zich ook in dit deel van de stad, in een chic hotel op het hooggelegen Crystal Palace.

En zo fietste ik vele mijlen van De Vijf-auteur Enid Blyton naar de heldhaftige poolreiziger Ernest Shackleton, van kunstenaar Damien Hirst naar Denis Thatcher, de echtgenoot van. Nabij mijn huis stuitte ik, Croom’s Hill beklimmend met mijn antieke Gazelle, op de woning van Benjamin Waugh. Deze weldoener heeft in 1884 de Kinderbescherming opgericht, gemodelleerd naar de reeds bestaande Dierenbescherming. Hoe Engels, die volgorde! De Victoriaan kreeg een blauw gedenkbordje voor zijn verdiensten.

Deze eer is evenwel niet naar zijn virtuele ‘buurman’ George Orwell gegaan. Deze woonde hier tijdens de Tweede Wereldoorlog met zijn vrouw Eileen, die, zo bleek uit een biografie over haar, een grote invloed had op zijn essays en boeken. De laat-18de-eeuwse woning, met de kenmerkende schuiframen, kijkt uit op Greenwich Park, waar de politie tijdens de lockdown druk bezig is geweest met het, al dan niet via megafoon, vermanen van parkbezoekers die op bankjes zaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden