Fellini's bedenksel 'paparazzo' werd soortnaam

Prinses Diana is vermoord door de paparazzi, roept ook in Italië praktisch iedereen. Want als de fotografen de meest gefotografeerde vrouw ter wereld met rust hadden gelaten, was er niets gebeurd....

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

Het woord paparazzo (dat niets te maken heeft met het Nederlandse paperassen), is een uitvinding van de in 1993 overleden filmregisseur Federico Fellini. Voor zijn film La dolce vita uit 1959 had hij een brutale fotograaf nodig. Die vond hij in Tazio Secchiaroli, in die dagen een gehaaide fotograaf van beroemdheden. Fellini noemde hem Paparazzo, en die eigennaam is een soortnaam geworden.

De ouderwetse paparazzi waren vooral te vinden aan de Via Veneto, bruisend centrum van het Romeinse nachtleven, beroemd en duur geworden van La dolce vita. Ze hielden daar voor de cafés en hotels de wacht om prinsessen en filmsterren, modekoninginnen en sportgoden te kunnen betrappen. De Via Veneto is al lang niet meer wat ze geweest is, al is dat niet aan de prijzen van de etablissementen te merken.

De laatste jaren probeert burgemeester Rutelli de oude glorie te laten herleven. Er zijn wat beroemdheden teruggekeerd, en ook de paparazzi. De baas van hun gilde, Barillari, heeft al diverse malen aan den lijve ervaren dat de gorilla's van de door hem gefotografeerde sterren het niet met zijn manier van vrije nieuwsgaring eens zijn.

De laatste keer dat de koning van de paparazzi het ziekenhuis werd ingeslagen, was in 1995. De daders waren de lijfwachten van Sylvester Stallone, die door Barillari was verrast toen hij uit een nachtclub aan de Via Veneto kwam. Barillari zei gisteren dat prinses Diana de Romeinse paparazzi adoreerde. 'Wij hebben respect voor de persoon', zei hij, 'want het is ons werk. Het is een spel van beide kanten. Helaas is dat spel deze keer slecht afgelopen.'

In Le Monde beklaagde Diana zich kort geleden bitter over het stuitende gedrag van de Britse paparazzi. Italië heeft vreemd genoeg zelf nauwelijks een schandaalpers. Boulevardbladen van Engels of Duits kaliber ontbreken. Niet omdat er geen stof voor schandalen zou zijn, maar omdat de Italianen niet erg zijn geïnteresseerd in de privé-strapatsen van beroemdheden. Als mensen door de Italiaanse pers kapot worden gemaakt, dan gebeurt dat meestal niet door fotografen, maar door schrijvende journalisten. Die hebben er een handje van om verdachten bij voorbaat schuldig te verklaren.

De Italiaanse paparazzi kunnen hun schandaalfoto's vrijwel alleen kwijt aan buitenlandse opdrachtgevers en een paar binnenlandse weekbladen. Een daarvan, Eva 3000, is gespecialiseerd in foto's van bekende Italianen die zich onbespied waanden tijdens een zonder boven- of onderstukje genomen zonnebad.

De mediterrane paparazzi hebben het de laatste tijd met prinses Diana bijzonder druk gehad. Twee weken geleden was een leger van Griekse fotografen en cameralieden in de Egeïsche Zee op jacht naar compromitterende plaatjes van Di en Dodi. De 'exclusieve beelden' van het commerciële tv-station Antenna gingen niet verder dan een vaag schimmetje dat een duik in zee nam.

De paparazzi in Sardinië, waar het beroemde paar vrijdag aankwam voor een verblijf aan de superluxueuze Costa Smeralda (Smaragdkust), dachten het beter aan te pakken. Eerst probeerden twee fotografen het jacht van de prinses en haar vriend te benaderen. Daarna kwam het tot slaande ruzie, eerst tussen de fotografen en de bemanning van het jacht, daarna tussen de fotografen zelf.

Om aan dit beleg te ontsnappen, gingen Di en Dodi er zaterdagmiddag met een privé-vliegtuig vandoor. In de laatste tv-beelden van Diana vlucht ze haast het toestel in. Het achtergrondgeluid bestaat uit een frenetiek geklik van camera's. Nog geen half etmaal later probeerde ze in Parijs te ontsnappen aan een nieuwe camerabelegering.

Luciano Pavarotti, Tom Cruise en andere vip's hebben na Diana's dood voorgesteld om paal en perk te stellen aan de excessen van de fotoreporters. Maar in het thuisland van de paparazzi wordt al gezegd dat dat gevaarlijk kan zijn voor de persvrijheid. En de paparazzi zelf - de meesten van hen zijn op dit moment op het Festival van Venetié- verdedigen zich.

'Ze hadden alleen maar even hoeven te stoppen en toe te stemmen in een foto', zei paparazzo Cavazzi, 'en er was niets gebeurd. Je kunt van de fotografen geen criminelen maken.' Maar het geld, speelde dat geen rol? Voor de foto van de kus tussen Diana en Dodi schijnt bijna een miljoen gulden te zijn betaald. Heeft geld de Franse paperazzi niet alle ethiek uit het oog doen verliezen?

'Kom nou', antwoordt Fellini's Paparazzo verontwaardigd. Tazio Secchiaroli is nu fotograaf in ruste. 'Waarom is iedereen gebeten op de fotografen, en niet tegen de schrijvende pers?' Maar vervlakking ziet deze oer-paparazzo wel: 'Iedereen is tegenwoordig maar paparazzo.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden