Ex-Fokkerbestuurder Daan Krook heeft geen behoefte aan kwaadspreken 'Het is dom geweest mij te ontslaan'

'Het is inderdaad heel dom geweest om mij ontslag te geven. Ik was de enige die tegen Swarttouw was opgewassen....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Aan kwaadspreken heeft Daan Krook, voormalig bestuurder van Fokker, geen behoefte. Maar nu het verslag van de curatoren van Fokker over de oorzaken van de ondergang van het concern is verschenen, wil hij nog wel zijn eigen versie van deze tragische geschiedenis kwijt. Krook is de enige hoofdrolspeler in het drama die van de curatoren een ferme schouderklop krijgt. De curatoren hebben het over de 'de zeer succesvolle heer Krook' voor wie na zijn vertrek jarenlang geen vervanger werd aangesteld.

Het ontslag van Krook was het bijna logische gevolg van het steeds grotere verschil van inzicht binnen de raad van bestuur van Fokker.

Het was bestuursvoorzitter Swarttouw tegen Krook en de financiële man, Robert van den Heuvel, die anderhalve maand voor Krook zijn biezen had gepakt.

Samen met Van den Heuvel heeft Krook een reuzenorder van American Airlines voor 75 Fokker-100's tegengehouden. Terwijl in die periode Fokker dringend kopers nodig had om zich uit de verliezen te kunnen werken.

'We zijn een aantal keer naar Amerika gegaan. Telkens moest de prijs omlaag. Op een gegeven moment was voor ons de grens bereikt en zijn we zonder contract weggegaan. Toen Van den Heuvel en ik waren vertrokken, is het contract toch afgesloten, tegen ongunstiger voorwaarden dan wij afgewezen hadden. Zo verkoop je je ondergang.'

In hun deze week verschenen rapport over de ondergang van Fokker schrijven de curatoren: 'Uiteindelijk blijkt uit interne overzichten dat voor nagenoeg alle 75 vliegtuigen de kostprijs boven de opbrengstprijs lag en dat het totale directe verlies op deze order ongeveer 90 miljoen dollar heeft belopen.'

Volgens de curatoren ligt het begin van de ondergang in 1983, toen Fokker besloot tegelijkertijd twee nieuwe vliegtuigen (de F50 en F100) te ontwikkelen voor de verouderde modellen F27 en F28.

'Het besluit zou een keerpunt in de geschiedenis van Fokker blijken te zijn', aldus de curatoren in hun rapport.

Krook kan zich die tijd nog goed herinneren. Ook de discussies hierover met de inmiddels overleden Frans Swarttouw. Discussies die bijvoorbeeld gingen over de vraag of Fokker helemaal alleen aan dit waagstuk zou moeten beginnen of toch aansluiting moest zoeken bij een andere vliegtuigbouwer zoals het Europese consortium Airbus.

'Het is altijd vervelend te praten over mensen die overleden zijn, en de heer Swarttouw heeft in de eerste jaren heel veel voor het concern betekend, maar Swarttouw was zeer gekant tegen welke oplossing dan ook die richting Airbus ging. Ik heb daar wel op aangedrongen, maar daar werd niet echt naar geluisterd. Ik had net vier jaar bij Airbus gewerkt dus, werd gezegd, “hem kunnen we niet serieus nemen, hij is er een van Airbus”.

Toen eenmaal was besloten de F50 en F100 te gaan bouwen kwamen bijna als vanzelf de tegenvallers. De ontwikkelingskosten bleken veel hoger uit te vallen dan geraamd, de klanten stelden aanzienlijk strengere eisen, de markt viel tegen, de dollar ook.

Om toch overeind te blijven werd het tempo van de productie opgeschroefd in de verwachting zo ook de productiekosten te drukken. Die hoop bleek ijdel.

Bij zijn vertrek in 1987 zag Krook de onontkoombare ondergang van de vliegtuigbouwer al voor zich. 'Het heeft mij alleen verbaasd dat het nog zo lang heeft geduurd.' De aftakeling trok steeds minder zijn aandacht.

'Het is wel gepaard gegaan met afnemende betrokkenheid. Ik ben bezig geweest met andere zaken, gedeeltelijk ook op luchtvaartgebied. Ik vind het ook jammer wat er met Fokker is gebeurd, maar je neemt er afstand van.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.