Ex-burgemeester zou medeplichtig zijn aan massamoord Servische verdachte hangt; zich op in cel VN-Tribunaal

De van oorlogsmisdaden verdachte Kroatische Serviër Slavko Dokmanovic heeft zich zondagnacht verhangen aan een deurscharnier in gevangenis van het Joegoslavië Tribunaal in Den Haag....

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

Dokmanovic zou al eerder een poging hebben gedaan zichzelf van het leven te beroven. Het Tribunaal zou op 7 juli uitspraak doen in de zaak tegen hem.

De Nederlandse justitie en het Tribunaal onderzoeken de dood van Dokmanovic. Hij stond wegens zijn geestestoestand onder speciaal toezicht, waardoor hij om het half uur werd gecontroleerd. Het licht in zijn cel moest aanblijven. De Kroatische Serviër werd om half twaalf 's avonds voor het laatst gezien door een bewaker. Daarna maakte hij met behulp van zijn elektrisch scheerapparaat kortsluiting in de cel waardoor het licht uitviel. Bij de controle om twaalf uur werd zijn lichaam gevonden.

Dokmanovic werd verdacht van medeplichtigheid aan de moord op 261 Kroaten en andere niet-Serviërs op 20 november 1991 in de stad Vukovar tijdens de Servisch-Kroatische oorlog. Nadat de Kroatische stad in Oost-Slavonië in handen was gevallen van het Joegoslavische leger en Servische milities, werden de slachtoffers uit het plaatselijke ziekenhuis gehaald en gedood.

Volgens de aanklager van het Joegoslavië Tribunaal was afgesproken dat het ziekenhuis zou worden geëvacueerd onder internationaal toezicht. De Serviërs wachtten dat niet af. Terwijl hun commandanten met de medische staf vergaderden, werden driehonderd mannen in bussen geladen. Zij werden overgebracht naar een staatsboerderij in het naburige Ovcara, waar zij in een hangar werden mishandeld.

Aanklager Niemann sprak van 'scènes van een onvoorstelbare wreedheid' die twee mannen het leven kostten. Vervolgens werden de mannen in groepjes weggevoerd en doodgeschoten op een executieplaats. Deskundigen van het Tribunaal hebben daar in 1996 de stoffelijk resten van 198 mannen en twee vrouwen opgegraven. Ruim vijftig anderen zijn spoorloos verdwenen.

Dokmanovic werd ervan beschuldigd aanwezig te zijn geweest in de hangar. Hij zou daar een gezaghebbende rol hebben gespeeld en aanwijzingen hebben gegeven. Zo zouden er mannen op zijn instigatie uit de groep zijn gehaald en nog harder zijn geslagen.

Hoewel zijn aanwezigheid bij de executies niet aan de orde is, achtte de aanklager hem schuldig aan de voorbereidingen van de moorden. Volgens de aanklacht had hij de Geneefse Conventie overtreden, het oorlogsrecht geschonden en misdaden tegen de menselijkheid begaan. Dokmanovic beweerde dat hij op 20 november helemaal niet in Ovcara was geweest.

Ook zei hij dat hij al 's middags Vukovar had verlaten met een gezelschap Serviërs die het 'bevrijde gebied' kwamen aanschouwen. De verdediging kwam met een videoband op de proppen die hem gedurende de hele dag een alibi moest verschaffen.

Volgens de aanklager is er echter met die band geknoeid. De Tsjechische onderzoeker Vladimir Dzuro bezocht in opdracht van het Tribunaal in februari dit jaar de omgeving van Vukovar en filmde alle locaties die voorkwamen op de videoband van Dokmanovic. Deze was ook voorzien van een tijdsaanduiding.

De Britse hoogleraar Paul Tabbush, bosbouwkundige, deskundige op het gebied van de ouderdom van bomen en prominent lid van de Internationale Populieren Commissie, stelde aan de hand van Dzuro's videoband vast dat bepaalde bomen zich veel dichterbij Vukovar bevonden dan op de band van Dokmanovic werd gesuggereerd. De conclusie: er was driftig gemanipuleerd met de opeenvolgende scènes.

Of Dokmanovic uit vrees voor een veroordeling een eind aan zijn leven heeft gemaakt, staat niet vast. Hij heeft voor zover bekend geen afscheidsbrief achtergelaten. Evenmin zal duidelijk worden of het Tribunaal zou zijn gekomen tot een veroordeling. Door de dood van Dokmanivoc zal er geen uitspraak volgen: 'Er is geen verdachte, dus kan er ook geen proces zijn', zei woordvoerder Chartier van het Tribunaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden