Eten in restaurants: vaak nog ongezonder dan fastfood

Buiten de deur eten is in een restaurant vaak nog ongezonder dan in een snackbar, blijkt uit Amerikaans onderzoek. Ook in Nederland zet de restaurantcultuur aan tot overeten, al komt er voorzichtig een tegenbeweging op gang.

Beeld Chantal van Wessel/Het Parool

Dat het regelmatig eten van kapsalons, diepvriespizza's en dubbele cheeseburgers niet goed is, weten de meeste mensen inmiddels wel. Maar dat dineren in restaurants vaak nog veel ongezonder is, is minder bekend.

Volgens nieuw Amerikaans onderzoek van de universiteit van Illinois eten mensen buiten de deur veel meer calorieën dan thuis, met gevaarlijke hoeveelheden zout en verzadigd vet. Dit geldt voor snackbars en andere fastfoodbedrijven, schrijven de onderzoekers, maar vaak in nog hogere mate voor normale restaurants.

Het uitpluizen door Het Parool van twee fictieve, maar wel kenmerkende restaurantmenu's lijkt in dezelfde richting te wijzen zie de illustratie hierboven). Beide menu's komen, inclusief drankjes, uit op rond de 2500 calorieën; dat kan een gemiddelde volwassen man op een hele dág eten zonder aan te komen. Ter vergelijking: een Big Mac Menu bij McDonald's, met cola erbij en een caramel sundae toe, komt op iets meer dan 1500, een kroket bij de Febo met een patatje-met en een milkshake op iets meer dan 1400 calorieën. In het restauranteten zitten weliswaar wat meer gezonde voedingsstoffen, maar ook meer zout en verzadigd vet.

Nog een toetje
Jaap Seidell, voedselhoogleraar aan de VU, is niet zo verbaasd: 'Je kunt een Amerikaans onderzoek niet direct vertalen naar Europa. Maar het is zeker zo dat de restaurantcultuur ook hier aanzet tot overeten. De porties zijn regelmatig véél groter dan mensen thuis ooit zouden maken, vooral die van vlees en desserts. Gasten onderschatten wanneer ze uit eten gaan eigenlijk altijd hoeveel ze binnenkrijgen. Ze zitten lang aan tafel en eten meerdere gangen. Dat wordt ook aangemoedigd: kom, we nemen ook nog een toetje, gezellig. Het tikt allemaal ontzettend aan.'

Uit cijfers die het CBS gisteren presenteerde, bleek dat er afgelopen jaar weer schrikbarend veel Nederlanders zijn bijgekomen die te dik zijn (bijna 44 procent) of veel te dik (één op de acht).

Hoeveel mensen eten is, blijkt uit diverse onderzoeken, niet alleen afhankelijk van wat ze eten, maar ook van waar, met wie, en in welke volgorde. In het gezelschap van dikke mensen eten zowel dunne als dikke mensen meer dan normaal, en iemand die eigenlijk al vol zit, heeft vaak nog wel 'een gaatje over' voor een zoet dessert.

Zout, boter en olie
Behalve de portiegrootte, de menu-opbouw en de frequentie van uit eten gaan is het ook de samenstelling van de gerechten die vaak ronduit ongezond is. Wie een professionele keuken van binnen heeft gezien, kan getuigen van de in de ogen van een thuiskok vaak absurde hoeveelheden zout, boter en olie waarmee praktisch alles wordt verrijkt.

Luc Kusters is chef van restaurant Bolenius aan de Zuidas, dat werd verkozen tot 'groenterestaurant van het jaar'. Bovendien is hij betrokken bij het koksinitiatief Dutch Cuisine, dat zich sterk maakt voor gebruik van meer seizoensproducten, meer groenten, minder vlees (maar van betere kwaliteit) en pure smaken.

'Er moet echt een cultuuromslag plaatsvinden,' zegt hij. 'Ik zie het bij heel veel collega's, van topkeukens tot eetcafés: vlees, vis en sauzen maken heeft status. Groenten zijn een bijgerecht, áls je ze al krijgt. Bovendien is de weelderige Franse keuken nog altijd de standaard - het gebruik van heel veel room en boter gaat gedachteloos, bijna automatisch.'

Zorgeloos genieten
Want niet alleen bij de meeste koks staat gezondheid vaak helemaal onderaan hun prioriteitenlijstje, ook hun gasten willen tijdens het eten liever niet aan de weegschaal denken, maar gewoon zorgeloos genieten.

Seidell heeft voor hen wel een ideetje: 'Restaurants zouden gasten kunnen laten kiezen of ze een menukaart met voedingswaardetabel willen, of zonder. Andere stappen in de goede richting zijn de mogelijkheid halve porties te bestellen - daarvan zijn de meeste restaurants nu nog volstrekt niet gediend - of het gebruik van doggy bags, zodat mensen niet het gevoel hebben dat ze alles móeten opeten.'

Jaap Seidell, voedselhoogleraar aan de VUBeeld Floris Lok
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden