Ergste misbruik katholieke kerk betrof vrouwen

Hoewel merendeels mannen slachtoffer zijn geworden van seksueel misbruik in de katholieke kerk, zijn het vooral vrouwen die de hoogste schadevergoeding krijgen uitgekeerd.

Een protestmars van stichting Mea Culpa tegen doofpotaffaires in de rooms-katholieke kerk. De stichting zet zich in voor slachtoffers van seksueel misbruik binnen de kerk.Beeld anp

De compensatiecommissie van het Meldpunt Seksueel Misbruik RKK heeft tot dusver aan zeven slachtoffers de maximale vergoeding van 100 duizend euro toegekend. Onder hen zijn vijf vrouwen, die reeds op jonge leeftijd zijn misbruikt door katholieke priesters die bij hun ouders thuis kwamen en zelfs als 'huisvriend' werden gezien.

Het grote aandeel vrouwelijke slachtoffers aan wie de katholieke kerk wegens 'uitzonderlijk misbruik' het maximumbedrag van een ton heeft uitgekeerd, is opmerkelijk. In de misbruikaffaire is de aandacht vooral uitgegaan naar jongens die op internaten zijn misbruikt. Ook in alle 127 uitspraken die de compensatiecommissie tot half februari heeft gedaan, zijn weinig vrouwelijke slachtoffers.

'Puur toeval'
Voorzitter Bart Holthuis van de compensatiecommissie noemt het puur toeval dat relatief zoveel vrouwen de maximale compensatie hebben gekregen. Volgens hem hanteert de commissie 'een soort van standaard' om te beoordelen of er sprake is van uitzonderlijk misbruik. 'Het onderscheid naar sekse speelt daarbij geen enkele rol.'

De vrouwen hebben allemaal ernstige psychische en fysieke problemen ondervonden die direct zijn te herleiden tot het jarenlange misbruik. Ze deden zelfmoordpogingen en hadden moeite een normale relatie op te bouwen. Ook kenden ze veel problemen in de werksfeer.

De compensatiecommissie hanteert vijf categorieën van licht tot zeer ernstig seksueel misbruik. Voor verkrachting (categorie 4) geldt een compensatiebedrag van maximaal 25 duizend euro. Categorie 5 omvat 'uitzonderlijke gevallen van seksueel misbruik' of gevallen waarbij het slachtoffer 'substantiële vermogensschade' heeft geleden. Daarvoor wordt maximaal 100 duizend euro uitgekeerd.

Een-op-een
In totaal hebben bisdommen en congregaties tot nu toe 3,1 miljoen euro uitgekeerd aan 127 misbruikslachtoffers. Per persoon gaat het om een gemiddeld bedrag van ruim 25 duizend euro. Volgens de koepel van slachtoffergroepen Klokk is ongeveer 10 procent van de misbruikslachtoffers die zich hebben gemeld, van het vrouwelijke geslacht. Klokk-voorzitter Guido Klabbers is verrast dat het vooral vrouwen zijn die tot dusver de maximale schadevergoeding hebben gekregen. 'Het grote verschil tussen de seksen is dat vrouwen meestal in een een-op-eensituatie hebben gezeten, bijvoorbeeld bij de pastoor in de pastorie. Jongens zaten veelal in het internaat, waar ook andere slachtoffers waren.'

Meisjes zijn vaak thuis misbruikt, door de kapelaan die als 'huisvriend' van de familie werd beschouwd. Volgens Klabbers betekent het misbruik in de huiselijke situatie 'een nog verdere inbreuk op de vertrouwensrelatie'. Wellicht speelt ook een rol dat sommige meisjes al op zeer jonge leeftijd zijn misbruikt. 'Als er sprake is van penetratie over een langere periode of als de vervolgschade heel groot is, dan val je in de zwaarste categorie.'

De Tweede Kamer vond vorig jaar dat vrouwen er in het onderzoek door de commissie-Deetman nogal bekaaid af kwamen. Onder druk gaf de katholieke kerk aan Deetman opdracht tot een vervolgonderzoek, specifieke gericht op seksueel en fysiek geweld tegen meisjes en vrouwen. Dat onderzoek wordt maandag gepresenteerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden