'Er is een kentering gaande'

'Ik ben er nog steeds van overtuigd dat protest, gekoppeld aan bezinning en bespreking in brede kring, een wezenlijke bijdrage kan leveren aan het voorkómen van zinloos geweld....

Cees Bangma (41), chef van het politiedistrict Midden Friesland, riep twee dagen na de fatale mishandeling van Meindert Tjoelker bij een vechtpartij in Leeuwarden op 13 september 1997 op tot een massaal publiek protest.

De Friese politiechef vroeg de horeca en het uitgaansleven van Leeuwarden een minuut stilte in acht te nemen om elf uur 's avonds op de vrijdag na de vroege zondagochtend dat Tjoelker om het leven kwam. In plaats daarvan stroomde de Leeuwarder binnenstad vol voor een emotionele herdenkings- en bezinningsbijeenkomst. Liefst twintigduizend mensen gaven gehoor aan zijn oproep.

Bangma, : 'Kennelijk waren het de juiste woorden op het juiste moment en in de juiste situatie. Er heerste een breed gevoel van onbehagen over geweld op straat. Maar tot dan toe was er nooit een uiting geweest van die collectieve weerstand. Mijn oproep is het kanalisatiepunt voor die morele verontwaardiging geworden.

'De winst van dit soort protesten is dat er een enorme maatschappelijke bewustwording ontstaat en dat organisaties en individuen hun verantwoordelijkheid nemen voor het bestrijden van het geweld. Ik heb niet de illusie dat het geweld uit de maatschappij verdwijnt. Ik ben geen utopist. Maar de protesten leiden tot een gerichte aanpak en vormen de katalysatoren voor organisaties die elkaar weten te vinden.'

Leeuwarden is er een goed voorbeeld van. Na de dood van Tjoelker bracht de gemeente het rapport Nee tegen Geweld uit. Het bevat ruim veertig actiepunten voor de korte en langere termijn om het geweld in de binnenstad te beperken. Iedereen bleek ineens bereid te zijn tot samenwerking: overheid, politie, horeca, taxiwereld, buurtwerk.

De politie heeft weer grip gekregen op het uitgaanscentrum, dat vooral in de weekends bijna tot een soort no-go zone was verworden. De horeca houdt zich aan de eigen huis- en gedragsregels. Alarmering en bijstand zijn veel sneller dan vroeger. Bangma is ervan overtuigd dat de eendrachtige sfeer waarin de binnenstad van Leeuwarden veiliger en gezelliger kon worden gemaakt, samenhangt met de dood van Tjoelker.

'Er is nadien iets wezenlijk veranderd. Er heeft een lichte daling van geregistreerde incidenten plaatsgevonden, terwijl de aangiftebereidheid fors is gestegen. Maar je moet het niet alleen in cijfers meten. Het collectief uiten van afkeuring heeft een nuttige functie gehad. Sinds de dood van Tjoelker is zinloos geweld een dominant politiek en maatschappelijk thema geworden en gebleven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden