ColumnAaf Brandt Corstius

Er is één ding nog onbegrijpelijker dan het Citosysteem en dat is de Cito-uitslag zelf

null Beeld

Mijn zoon kreeg de uitkomst van zijn Citotoets mee naar huis in een afgesloten envelop, waar we hem in alle privacy konden bekijken met een glaasje priklimonade erbij.

Kinderen in groep 8 krijgen eerst een middelbareschooladvies van hun eigen leraar, en in Amsterdam maken ze op basis daarvan een lijst met twaalf scholen die ze leuk vinden – die ze, dit jaar althans, geen van allen ooit van binnen hebben gezien. Dan gaan ze loten en worden ze geplaatst. Pas daarna, en dat is voor alle kinderen in Nederland zo, komt de Cito-eindtoets, en dus nóg een keer een advies.

Het Cito meldt daarover: ‘Als uw kind de Centrale Eindtoets beter maakt dan de school op basis van het schooladvies verwacht (…) is het mogelijk, maar niet verplicht, dat het schooladvies wordt aangepast.’ Een onzinniger portie mosterd na de maaltijd is zelden uitgeserveerd.

Een onbegrijpelijk systeem.

Maar er is één ding nog onbegrijpelijker, en dat is de Cito-uitslag zelf. Het is een vel papier, en op de ene kant staat hoeveel punten je kind heeft gescoord en welk schoolniveau daarbij hoort. Dat is nog te begrijpen, al snapte ik eerst niet dat het woord ‘standaardscore’ juist sloeg op de zeer specifieke score van mijn zoon.

Op de andere kant staan grafieken en getallen onder de titel ‘Referentieniveaus en domeinanalyse’. De enige uitleg die erbij staat, is: ‘Bij het referentieniveau 1F beheers je taal en rekenen voldoende. Bij 1S of 2F zelfs nog beter.’ Wat domeinanalyse betekent, wordt niet verklapt.

Dus dit was waar het toetsen van al die jaren, van de kleuters tot en met groep 8, op uitliep? Dat ik, als ik het goed begreep, wat ik betwijfelde, te horen kreeg dat mijn kind iets ‘voldoende’ beheerste, óf ‘zelfs nog beter’?

En waarom staat er bovenaan dat ene papier dat je als ouder krijgt aan het eind van de basisschoolloopbaan van je kind ‘Referentieniveaus en domeinanalyse’? Welke ouder leest dat en denkt: ‘Ah, dit zijn de referentieniveaus en de domeinanalyse. Nu snap ik waarom Jantje havo-advies heeft!’ Om van de kinderen om wie dit allemaal draait nog maar te zwijgen.

Er is de afgelopen tijd veel gedoe over de adviezen van basisschoolleerlingen, over onderadvisering en een langere brugklas en discriminatie en ‘maar je hebt die ene hele zielige aflevering van Klassen toch wel gezien?’

Aan deze discussie wil ik toevoegen: als een in Nederland geboren en getogen moeder van 46, die uitstekend Nederlands kan lezen en schrijven en het gymnasium en de universiteit heeft doorlopen, de bewoordingen van de – levensbepalende – Cito-uitslag niet snapt – dan moet daar misschien wat aan gedaan worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden