'Er is bij jongeren veel angst'

De gewelddadige dood van Meindert Tjoelker heeft een gevoelige snaar in de samenleving geraakt. Collectief werd het afgelopen weekeinde uiting gegeven aan gevoelens van angst en machteloosheid....

BAS MESTERS

'De eerste reactie van mijn klas op de dood van Meindert Tjoelker verbaasde me: wie doet er op zaterdagavond nu zijn bek open als er iets gebeurt op straat. Je kijkt toch zeker de andere kant op.

'Ik zei: ja, als er een fiets gesloopt wordt misschien, maar als iemand in elkaar wordt geslagen, zeggen jullie dan niks? Als iemand een tik krijgt, loop ik door, zo reageerde de meerderheid.

'Onze dependance van het Frieslandcollege in Leeuwarden heeft 1200 leerlingen van zestien tot twintig jaar die voornamelijk technisch onderwijs volgen. Afgelopen vrijdagochtend hebben we van half tien tot tien uur de lessen stilgelegd en over de dood van Tjoelker gesproken.

'De leerlingen vertelden dat ze vaak worden uitgedaagd in de stad. De term ''vuil kijken'' kwam steeds terug in de verhalen. Als je vuil kijkt, heb je zo ruzie. Wat is dat vuil kijken dan?, vroeg ik. Vuil kijken is iemand net iets te lang aankijken. Dat kan reden genoeg zijn om een flink pak rammel te incasseren.

'De leerlingen spreken negatief over het uitgaansleven. In het weekend zijn er veel knokpartijen in de stad. Er blijkt best veel angst te bestaan. Jongeren durven nauwelijks alleen uit te gaan. Ze gaan in groepjes en checken regelmatig of ze er allemaal nog zijn.

'In de klas vertelden een paar leerlingen dat ze de jongens kennen die Tjoelker de fatale aframmeling hebben gegeven. Wij gaan met hen om, weten dat ze dergelijke dingen doen, maar praten daar niet over, zeiden ze. We kijken wel uit, anders krijgen ook wij een veeg voor ons hoofd.

'Ik heb geprobeerd ze met voorbeelden aan het denken te zetten. Stel je loopt met je vriendin op straat. Er komen een paar jongens en die verkopen je meisje een mep. Verwacht je dan niet dat omstanders je helpen? Ja, natuurlijk. Ze willen zelf ook wel helpen, maar zijn als de dood afgestraft te worden. Tegelijk vindt iedereen dat het niet zo zou moeten zijn.

'Het is niet de eerste keer dat wij met een klas praten over geweld. Een jaar geleden ontdekten we dat een leerling een ander dwong hasj te verhandelen. We hebben daar de politie, de ouders en de hele klas bijgehaald. Heel open hebben we dat gespeeld. Sindsdien stappen de leerlingen makkelijker op ons af als ze iets is overkomen.

'De leerlingen weten dat alcohol en drugs op school taboe zijn. Maar bij het vak persoonlijke en maatschappelijke vorming leggen we niet uit wat voor gewelddadige gevolgen de combinatie van drugs en alcohol kan hebben. Ons standpunt tot nu toe was: dat je op zaterdag een joint gebruikt moet jij weten, maar hier doe je dat niet.

'We willen nu wat meer gaan doen, maar weten nog niet precies wat. Het is belangrijk om als school met regelmaat aandacht te besteden aan geweld op straat. Wij willen gewoon niet dat mensen zo met elkaar omgaan.

'Een van de uitgangspunten in ons curriculum is dat persoonlijk functioneren een belangrijk instrument is in de maatschappij. De trend in het onderwijs is zelfstandig leren. Daar hoort ook het ontwikkelen van normen en waarden bij. Wij vinden het een enge gedachte dat iedereen op zaterdagavond zijn gezicht afwendt en doorloopt als er iets gebeurt. Ik ben al een tijd niet meer uit geweest in Leeuwarden, maar ik denk dat ik een opmerking zou plaatsen als ik zoiets zou zien.'

Bas Mesters

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden