Enron-top in getuigenbank

Justitie heeft een 'diepe, brede' zaak opgebouwd tegen de topbestuurders van Enron. Nu is het de beurt aan de advocaten van de verdachten, die luid 'onschuldig' blijven roepen....

Van onze medewerker Diederik van Hoogstraten

In de publieke opinie zijn Kenneth Lay en Jeffrey Skilling allang niet meer onschuldig totdat het tegendeel is bewezen. Dat mag de gouden regel zijn van de rechtsspraak, maar de twee toplieden van Enron zijn volgens alle vrijwel toeschouwers - leken en kenners - gewoon bedrijfsboeven.

Toch zíjn de opeenvolgende roergangers van het energiebedrijf formeel onschuldig. Maar mogelijk niet lang meer. Het grote strafproces tegen Lay en Skilling, dat ruim acht weken geleden begon in Houston, is over de helft. De aanklagers hebben hun zaak afgerond, en de experts in Texas zijn het eens dat de bewijslast naar de verdachten is verschoven.

Justitie heeft een overtuigende argumentatie gepresenteerd. 'Dieper, breder en krachtiger' dan was verwacht, zei David Berg, een strafpleiter in Houston.

Volgens hem en andere toeschouwers heeft de speciale Enron-taakgroep van Justitie de zaak - het grootste fraude-proces ooit - simpel weten te maken. De aanklagers gingen nauwelijks in op de onnavolgbare boekhoudtrucs en complexe constructies om verliezen te verhullen.

Wat ze deden, aan de hand van 22 getuigen, was een 'goed-kwaad-betoog' opbouwen. De mannen logen over de financiële gezondheid van de onderneming, en werden daar zelf rijker van. Dat is twee keer 'kwaad'. Daarom, stelt Justitie, moet de jury Lay en Skilling veroordelen voor samenzwering, fraude en, in Skillings geval, aandelenhandel met voorkennis.

Het keerpunt waarop de advocaten van de verdachten hopen, moet nu spoedig komen. Vanaf maandag hebben zij vier weken de tijd om tegengas te geven. Zoals Skillings advocaat, Daniel Petrocelli, aan het begin van het proces zei: Enron was geen 'zinkend schip', maar een 'schitterende ster' waar het misging door het wangedrag van een enkeling. En die enkeling heette niet Lay of Skilling.

Wat Petrocelli en zijn collega's steeds in de media zeggen en in de rechtszaal zullen herhalen, is dat Lay en Skilling niet hun onschuld hoeven te bewijzen. Ze zíjn onschuldig. Het is aan de overheid om hun schuld te bewijzen, boven 'een redelijke twijfel' verheven.

De verdachten boekten vorige week een bescheiden winst.

Toen rechter Simeon Lake dinsdag een korte 'voorjaarsvakantie' aankondigde, wees hij een aantal elementen in de aanklacht van de hand. De kern van de beschuldigingen bleef overeind, maar het bewijs voor twee specifieke aantijgingen van beleggingsfraude was te dun, aldus Lake. De zaak van de overheid zat 'ruim in atmosferische beweringen, maar krap in werkelijke feiten', zo greep Petrocelli het rechterlijke besluit aan om de aanklagers dwars te zitten.

Volgens veel toeschouwers word het Enron-proces nu pas leuk. Petrocelli staat bekend als een kundige en amusante advocaat die houdt van theater in de rechtszaal.

De jurist verdedigde tot nog toe beroemdheden als John Travolta en Lisa Marie Presley, toch een ander verhaal dan de topmanager van een groot bedrijf dat op een dramatische manier failliet ging.

Echt interessant wordt het wanneer eerst Skilling (52) en vervolgens Lay (63) de getuigenbank betreden. Beiden zullen onder ede worden verhoord en zo optreden als kroongetuigen in hun eigen proces.

Veel, zo niet alles, zal afhangen van hun verhalen en antwoorden. 'Ze hebben hun levens in hun eigen handen', schreef The Washington Post. Maar volgens Petrocelli is Skilling er klaar voor. De verdachte 'staat te popelen om te getuigen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden