Reportage losstaand rijtjeshuis

En toen bleef dit rijtjeshuis moederziel alleen achter

In een Rotterdamse straat in het Oude Noorden komt nieuwbouw. Eén familie blijft echter wonen in hun huis uit 1903.

Beeld Arie Kievit

Het voelt wel eenzaam, plotseling zonder buren om je heen. ‘Je hoort de deuren niet meer dichtslaan.’ Maar Heleen Euwe hoeft ook geen ‘ssst, zachtjes’ meer te roepen als haar zoontje lawaai maakt. ‘Niemand die verder last van ons heeft, best lekker eigenlijk.’

In de Bloklandstraat in de Rotterdamse wijk Oude Noorden is de afgelopen weken gesloopt. Een rijtje huizen uit 1903 heeft plaatsgemaakt voor de bouw van zestien nieuwe woningen. Corporatie Woonstad Rotterdam was al eigenaar van de meeste panden, en kocht enkele particuliere eigenaren uit. Op ééntje na dan, op huisnummer 108.

Wij wonen hier heerlijk, in een oud huis met mooie ornamenten en hoge plafonds’, zegt Heleen Euwe. ‘Dat­ is geen overbodige luxe als je, zoals ik,­ 1,92 meter lang bent. We hebben er veel g­eld in gestoken – en een flinke hypotheek – om dit huis in de originele staat terug ­te brengen. Dit is ons kapitaal. Al ons geld zit erin.’

Heleen Euwe voor haar oude huis in Rotterdam dat straks volledig omringd wordt door nieuwbouw. Beeld Arie Kievit

Familiebezit

Het huis is al sinds de bouw in 1903 in bezit geweest van de familie van haar vriend Michael Stierman, die er ook is opgegroeid. ‘Een jaar of tien geleden hebben we het huis van zijn familie gekocht. Toen we gingen verbouwen, zagen we bij een verlaagd plafond nog de puntjes in het piepschuim zitten die hij er vanuit zijn stapelbed had ingeduwd.’

Ondanks die emotionele band waren ze best bereid hun huis te verkopen, zegt Euwe. ‘We zijn twee jaar lang op huizenjacht geweest met de maxicosi, omdat we ­ervan uitgingen dat ­we werden uitgekocht.­ Je wil niet weten hoeveel huizen we hebben bekeken op Funda en Jaap.nl.’ 

Uiteindelijk vonden ze echter dat de corporatie te weinig wilde betalen. ­‘Wij hadden gerekend op een bod in de buurt van de hypotheek plus ons geïnvesteerde eigen geld. Woonstad bood nog geen 80 procent van het hypotheekbedrag, het lag nog ver onder de WOZ-waarde. We stonden met de rug tegen de muur, we moesten wel blijven. Je wil niet zonder een cent en met een restschuld je huis worden uitgezet.’

Volgens woordvoerder Eric Smulders van corporatie Woonstad was het niet primair een geldkwestie. ‘Ik heb zelf niet de onderhandelingen gedaan, maar ik heb begrepen dat ze sowieso niet weg wilden. Juist omdat het al zo lang in de familie zat, lag het heel gevoelig.’

Onteigening geen optie

Hoe het ook zij, de corporatie moest het ermee doen. Onteigening was hier niet aan de orde – dat kan alleen de gemeente doen, en dan nog alleen als er een groter belang mee is gediend. Zo werd vorige week bekend dat het college een aantal woningbezitters gaat onteigenen in de Tweede Carnissestraat in Rotterdam Zuid. 

Twee jaar geleden werd daar een aantal verzakte huizen opgekocht en dichtgetimmerd, maar met zeven adressen lukte dat niet. De buurt klaagde bij de regionale zender RTV Rijnmond over verloedering en verpaupering. Huisjesmelkers konden er meer verdienen aan het verhuren van kamertjes dan aan de uitkoopsom van de gemeente.

De sloopwerkzaamheden in de Bloklandstraat, waar enkel links het huis van Heleen Euwe nog staat. Beeld Arie Kievit

In de Bloklandstraat blijft huisnummer 108 staan, maar de sloop van de buurpanden werd er wel een stuk gecompliceerder door. Ook moest Woonstad het ‘gevelbeeld’ van de nieuwbouw aanpassen aan het resterende huis. ‘Het betekent allemaal veel emotie en stress voor de bewoners’, zegt Smulders van de corporatie. ‘Het lijkt me ook een enge gedachte als de huizen om je heen worden gesloopt en er daarna weer wordt gebouwd. De sloper moest heel voorzichtig zijn en heeft het huis moeten stutten. Die kosten zijn uiteraard voor onze rekening. En we hebben meebetaald aan een nieuwe fundering.’

Gemengde gevoelens

Heleen Euwe heeft, zwak uitgedrukt, gemengde gevoelens over de bejegening door Woonstad. Maar over de slopers is ze vol lof. ‘Een kraan heeft de andere huizen heel voorzichtig weg geknepen. Dat was echt vakmanschap. Al zitten we toch constant in de stress. En de komende herfststormen vind ik spannend, met die eensteens tussenmuren die nu opeens onze buitengevel zijn geworden.’

Het relaas doet denken aan de verfilmde roman Publieke Werken van Thomas Rosenboom, waarin de Amsterdamse vioolbouwer Walter Vedder weigert zijn huis te verkopen, overtuigd dat hij een hoger bod kan afdwingen voor hem en zijn buurman. Het boek is gebaseerd op een historisch gegeven: na vergeefse onderhandelingen werd in 1890 het Victoria Hotel aan de Prins Hendrikkade om twee oudere huizen heen gebouwd.

‘Ja, dat is een prachtig boek’, zegt Heleen Euwe. ‘Maar wij zijn nooit uit geweest op een hoge bonus of een schadevergoeding. En ik wil toch wel heel duidelijk maken dat dit hier geen romantisch verhaal is.’ Over anderhalf jaar hoopt ze weer buren te hebben.

COLUMN BERT WAGENDORP

Wat er precies ontroerend aan dat eenzame huis was, kon ik niet meteen zeggen. Ik vroeg het aan mijn geliefde en die had hetzelfde: ontroerend, zonder precies te weten waarom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden