Die ene leerlingStef van der Linden

En toen belde Lisa opeens bij leraar Stef aan – het moment om grenzen te stellen

null Beeld Hedy Tjin
Beeld Hedy Tjin

Leerkrachten, docenten en hoogleraren over de leerling die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: Stef van der Linden (31), leraar maatschappijleer bij het 2College Durendael in Oisterwijk, over Lisa, door wie hij leerde grenzen te stellen.

‘Sinds Lisa bij mij thuis aanbelde, weet ik dat ik leerlingen niet meer zo dichtbij moet laten komen. Spijt heb ik niet, maar zo doe ik het nooit meer. Het was niet vol te houden. Te intens.

‘Kijk, op mijn telefoon vond ik een veelzeggende foto van haar. Alle leerlingen zitten op een stoepje of hangen tegen een randje, maar Lisa staat daar op de voorgrond, op één been en met haar armen wijd. Ze was toegankelijk, positief, extravert. En wat een levenskracht had ze.

‘Ze was 13, 14 jaar oud toen ze in mijn mentorklas kwam. Een tweede klas, vmbo-basis. Thuis ging het niet goed. Ze had al heel wat meegemaakt, heftige dingen. Daarom probeerde ik haar elke week even te spreken.

‘Dat viel me zwaar. Ik was 23, had een fijne jeugd gehad en kwam net van de lerarenopleiding. Daar had ik niet geleerd hoe je zulke leerlingen het best kon begeleiden. En dan hang je opeens met Veilig Thuis of het schoolmaatschappelijk werk aan de lijn. Wat wist ik ervan?

‘Na een paar weken raakte onze gespreksstof op. Ik moest iets verzinnen. Dus stelde ik Lisa voor muziek te maken: ik op piano, zij zong. Het leek me belangrijker haar aandacht te geven dan elke keer over haar ellende te praten. Ze vond het heerlijk. Ik zie nog voor me hoe ze het nummer Titanium zong. Luid. Krachtig. ‘Ti-taaa-ni-um!’

‘Die uurtjes eindigden vaak wat ongemakkelijk. Ze vertraagde, als een kleuter die naar bed moet. Ah, nog één liedje? Het voelde dubbel. Ik stuurde haar naar huis, waar ze het niet fijn had.

‘Ondertussen kreeg ik van collega’s soms een rare blik, als ze me met een meisje alleen in het muzieklokaal zagen zitten. Nam ik geen risico? Dat was niet zo. Bij Lisa heb ik nooit het idee gehad dat ze dat soort aandacht wilde. Ik denk dat ze het gewoon fijn vond iemand te hebben met wie ze niet over haar problemen hoefde te praten, zoals met al die hulpverleners.

‘En toen kwam het open podium. Een collega moedigde ons aan samen mee te doen. Lisa vond dat een fantastisch idee. Ik niet. Voor mij was de piano privé, iets voor thuis. Ik had nog nooit opgetreden. Maar goed, voor haar deed ik het. We speelden Fix You van Coldplay. Ze deed het geweldig.

‘Aan het eind van het jaar kwamen de leerlingen hun rapport halen. De meesten waren na vijf minuten weer weg, maar Lisa bleef zitten. ‘Dit was het dan’, zei ze. ‘Mag ik je een knuffel geven?’ Ik twijfelde. Als leraar dacht ik: nee. Als mens: ja. Kom hier, zei ik.

‘Het jaar daarop had ze een andere mentor. Ze kwam nog weleens vragen of ik muziek met haar wilde maken. Dat hebben we nog een of twee keer gedaan. Daarna niet meer. Ik wilde haar nieuwe mentor niet in de weg lopen.

‘En toen belde ze bij me aan. Geen idee hoe ze aan mijn adres was gekomen. Thuis was het tijdens haar verlof weer misgegaan, vertelde ze. En nee, ze wilde nu ook niet meer terug naar het opvanghuis waar ze woonde. Ze was van plan weg te lopen, maar wist niet waarheen. Ik gaf haar een glas water. We hebben gepraat. En toen heb ik de opvang gebeld en Lisa naar de bushalte gebracht.

‘Vrij snel besefte ik dat dit niet goed was gegaan. Ik moest grenzen stellen, meer afstand houden. Dus besloot ik me voortaan zakelijker op te stellen. Ik sta klaar voor mijn leerlingen, maar ze krijgen niet mijn mobiele telefoonnummer. Ook probeer ik mijn aandacht beter te verdelen over alle leerlingen.

‘Toch blijft het lastig te bepalen waar de grens ligt. Toen ik later een leerling met leukemie in mijn mentorklas kreeg, zei zijn moeder dat hij met zijn vorige mentor altijd kon appen en dat dat fijn was. Dat doe ik dus niet, antwoordde ik – uit zelfbescherming. Ook niet goed, achteraf. En natuurlijk kregen zij toch mijn nummer. Inmiddels ben ik dus weer wat minder rigide.’

Lisa heet in werkelijkheid anders.

Meer uit deze serie

Lees op deze pagina meer verhalen van leerkrachten, docenten en hoogleraren die vertellen over die ene leerling die hun kijk op het vak veranderde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden