Elf fungeert als poenpomp van de Franse regering

De Franse oliemaatschappij Elf weet van wanten als het om smeergeld gaat. Met dat geld dient Elf een hoger politiek doel: namelijk de belangen van de diverse Franse regeringen in het buitenland, in Afrika, Azië én Duitsland....

Geruchten over Elf-smeergeld dat zou zijn verdwenen in de CDU-kas, gingen in Frankrijk al in 1997. Twee Franse rechters-commissarissen waren toen al een jaar doende met het uitzoeken van een waslijst van financiële schandalen rondom het oliebedrijf. In september 1997 stelden de rechters, Eva Joly en Laurence Vichnievsky, een onderzoek in naar de 256 miljoen franc (ongeveer 85 miljoen gulden) die Elf in 1991 zwart had betaald bij aankoop van Leuna.

Het geld werd verdeeld door André Guelfi, Elf-specialist in duistere zaken, en doorgesluisd naar twee Zwitserse brievenbusmaatschappijen. Een van de brievenbusmaatschappijen was in handen van de Duitser Dieter Holzer. Hij heeft toegegeven tijdens de onderhandelingen over de Leuna-raffinaderij vier vooraanstaande CDU'ers te hebben ontmoet. Een van hen was de onderminister van Kohls kanselarij.

De Elf-tussenpersoon Guelfi, tegen wie een internationaal opsporingsbevel loopt, liet het Duitse blad Focus in december weten: 'De president-directeur van Elf legde me uit dat het geld diende om commissie te betalen aan politieke partijen in Duitsland.' Op de vraag of Kohl persoonlijk wist van deze commissie, antwoordde Guelfi: 'Ja'. Ook François Mitterrand was op de hoogte.

Voor Elf was het betalen van smeergeld voor een hoger politiek doel schering en inslag. Het voormalige staatsbedrijf was vanaf de oprichting in 1965 altijd een wapen in de buitenlandse politiek geweest en is dat, ondanks de privatisering, in zekere zin nog steeds.

Vooral in Afrika was Elf een staat in vele staten. Het bedrijf betaalde een handvol Afrikaanse leiders jaarlijks tientallen miljoenen guldens 'royalties' in ruil voor concessies en een rustige werksfeer. Afrikaanse leiders die Frankrijk bezochten, gingen éérst naar de Elf-toren in La Défense, dan pas naar het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een van de voormalige directeuren zei in oktober tegen Le Monde: 'Het is evident dat een zwarte kas die buiten de balans gehouden wordt noodzakelijk is. . .'

De Leuna-zaak is maar een bescheiden zijlijntje van de Elf-affaire die teruggaat tot 1996. Toen werd ex-president-directeur Loïk Le Floch Prigent gearresteerd op verdenking van witwassing en verduistering. Le Floch was niet zuinig met Elf-geld. Toen de affaire begon te rollen, bleek Elf niet alleen een diplomatiek wapen, maar ook een 'pompe à fric' (poenpomp) te zijn geweest, voor een ruime kring van socialistische en andere vrienden.

Elf kocht een mooi landhuis voor de golfvriend en röntgenoloog van president Mitterrand, die bekend stond om zijn gulheid en vriendentrouw; niet om zijn scrupules. Dankzij Elf werd het zeer Mitterrand-gezinde blad Globe-Hebdo opgericht. Minister Dumas van Buitenlandse Zaken hield zijn inmiddels beroemde paar Berlutti-schoenen van vierduizend gulden over aan zijn goede diensten voor Elf. Hij keurde de leverantie van een paar fregatten goed aan het onder een wapenembargo zuchtende Taiwan. Elf had zich daarvoor ingezet. De bemiddelaarster voor de maatschappij, Christine Deviers-Joncour, begon een verhouding met de minister. Zelf hield ze een appartement van zes miljoen gulden aan de rive gauche over aan haar toewijding. Tot ook zij tegen de lamp liep.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.