Eis tegen havenbaron: 3 jaar cel

Willem Scholten, voormalig directeur van de Rotterdamse haven, wist volgens het OM heel goed dat hij werd omgekocht. Daarom moet hij 3 jaar de cel in....

ROTTERDAM Het Openbaar Ministerie heeft donderdag 3 jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf geëist tegen Willem Scholten, voormalig directeur van het Havenbedrijf Rotterdam. Het OM acht bewezen dat Scholten zich als hoogste ambtenaar van het havenbedrijf vanaf eind jaren negentig liet omkopen door ondernemer Joep van den Nieuwenhuyzen van het toenmalige defensieconcern RDM.

‘Scholten was niet naïef en te goed van vertrouwen, zoals hij beweert, maar corrupt’, betoogde officier Robert-Hein Broekhuijsen van het Functioneel Parket in de rechtbank in Rotterdam. ‘De machtigste man in de Rotterdamse haven was omgekocht door Van den Nieuwenhuyzen.’

Vanaf het moment dat Scholten accepteerde dat hij zonder huur te betalen in een Antwerps appartement mocht wonen dat Van den Nieuwenhuyzen had gekocht, en hij die riante woning met uitzicht op de Schelde naar eigen smaak en op kosten van Van den Nieuwenhuyzen mocht inrichten, zat Scholten ‘in de tang’ bij de RDM-baas, aldus het OM.

Bijzondere diensten
Volgens Scholten – die eerder deze week verklaarde dat hij na zijn publieke val in 2004 met zelfmoordplannen rondliep – voelde het gratis gebruik van het appartement niet aan als omkoping. ‘Het gaat niet om het gevoel, maar om de uiterlijke verschijningsvorm en wat een ambtenaar zich bij de uitoefening van zijn functie moet realiseren’, reageerde Broekhuijsen gisteren.

De sluwe Van den Nieuwenhuyzen zag medio jaren negentig dat Scholten een machtig man was in de Rotterdamse haven en dat de havendirecteur hem bijzondere diensten zou kunnen verlenen, aldus het OM. Hij bouwde een vriendschappelijke relatie op met Scholten en maakte hem in de theorie van het OM tot een stroman en directe belangenbehartiger van RDM.

Het appartement in Antwerpen werd volgens het OM bewust door Van den Nieuwenhuyzen gekocht in een tijd waarin Scholten kwetsbaar was vanwege een huwelijkscrisis. Drie dagen na de aankoop verstrekte het Havenbedrijf Rotterdam een renteloze lening van 5 miljoen dollar aan RDM-dochter MD Helicopters. ‘Die lening kan niet los worden gezien van de aankoop van het appartement’, stelde officier van justitie Koos Plooy van het Landelijk Parket.

Op 10 februari 2000 opende Scholten een geheime bankrekening bij Bank Hugo Kahn & Co. in Zürich. Hij stortte er die dag cash 10.000 Zwitserse franc op. Van den Nieuwenhuyzen boekte voor een totaalbedrag van 1,2 miljoen euro aan bedragen over naar diezelfde rekening. Het OM acht bewezen dat Scholten dit geld kreeg in ruil voor zijn uitzonderlijke diensten aan Van den Nieuwenhuyzen.

Zo was er de mysterieuze betaling van 667 duizend euro van het Hongkongse bedrijf Hutchison, dat met containerterminal ECT een van de grootste spelers is in de Rotterdamse haven. Het bedrag werd overgeboekt naar Van den Nieuwenhuyzens RDM en enkele dagen later doorgeboekt naar Scholtens geheime bankrekening in Zwitserland.

Scholten gaf volgens het OM in ruil voor die steekpenningen op eigen houtje en uit naam van het Havenbedrijf Rotterdam voor ‘ongekende bedragen’ (meer dan 180 miljoen euro) aan garanties af voor het financieel in zwaar weer verkerende RDM-concern. Dankzij Scholtens garanties kreeg Van den Nieuwenhuyzen miljoenenleningen los bij Commerzbank, Barclays en Staal Bankiers.

RDM loste met dat geld andere leningen af. Broekhuijsen: ‘Het ene gat werd met het andere gevuld.’ Het belang voor Rotterdam was ver te zoeken, aldus het OM. Zo stak Van den Nieuwenhuyzen van een onder garantie van het Rotterdamse havenbedrijf verkregen lening ter grootte van 20 miljoen euro 7 miljoen in een golfresort in China.

Listige kunstgrepen
De FIOD en het Nederlands Forensisch Instituut verrichtten minutieus onderzoek naar databestanden op in beslag genomen laptops. Justitie kreeg daarnaast na lang aanhouden en ‘forse tegenwerking van Scholten’ inzage in de transacties op diens geheime Zwitserse bankrekening. Dit speurwerk leverde een vracht aan belastend materiaal op.

Volgens het OM leert de som van die informatie dat Scholten ‘achteraf met listige kunstgrepen een verhaal construeerde om zijn corruptie en oplichting van de banken en het havenbedrijf Rotterdam te camoufleren’. Toen het kaartenhuis rond RDM en Scholten in 2004 instortte, stelde de havendirecteur volgens het OM met Van den Nieuwenhuyzen samen hals over kop valse raamovereenkomsten op die werden voorzien van een datum in 2002.

De hoofdrolspelers in dit ‘omkoopschandaal’ hebben hun verhalen onderling slecht op elkaar afgestemd, vond officier Plooy. Scholten reageerde uiterlijk onbewogen op de strafeis. Hij wilde er niet op ingaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden