Postuum Bert Onnes

Eeuwig leven: Bert Onnes (1938-2018), de tafeltennisser die met peuk in de hand nog won

Bert Onnes was een meesterlijk en kleurrijk sportman, met een magische backhand. Na zijn glorietijd raakte hij aan lager wal met drank en drugs.

Bert Onnes Beeld ANP

Hij was het grootste tafeltennistalent dat Nederland ooit heeft gehad. Tussen 1955 en 1966 won hij 24 nationale tafeltennistitels, waarvan zeven in het enkelspel.

‘Maar als hij er echt voor was gegaan, had hij veel meer gewonnen. Hij was geniaal’, herinnert tafeltennisjournalist Ted van der Meer zich. ‘Hij was linkshandig en speelde weleens met een sigaret in zijn rechterhand en won toch.’

Bert van der Helm, die na Onnes het tafeltennis overheerste, heeft een aantal keren tegen hem gespeeld. ‘In zijn nadagen won ik een keer met 21-11 en 21-12. Maar na de wedstrijd had iedereen het alleen over die magische backhand van Onnes.’ In 1975 stopte hij met tafeltennis en stortte zich op snooker.

Hij wilde met niemand van de tafeltenniswereld meer te maken hebben, laat staan met het journaille. Wie in Amsterdam in de Bellamystraat bij hem aanbelde, kreeg nul op rekest. Televisie-­maker Ad van Liempt wilde ooit een aflevering van Andere Tijden Sport aan hem wijden, maar hij wilde niet mee werken. Ook een uitnodiging van de koningin aan de 100 beste sporters sloeg hij af.

Talloze anekdotes zijn er over zijn latere leven vol drank en drugs, over prostituees die voor hem klapten als hij tafeltenniste. Zestien jaar geleden kreeg hij darmkanker. Hij moest een stoma. Zijn zoon René: ‘De oncoloog zei dat hij ook een plaskraantje zou moeten. Hij zei: ‘Mijn ontlasting komt al in een zakje. Ik plas niet ook door een kraantje – of het moet een gouden kraantje zijn.’ ‘Dan gaat u binnen zes maanden dood.’ ‘Is dat voor 99 of voor 100 procent zeker?’, vroeg hij. ‘100 procent.’ ‘Dan ga ik maar dood.’’

Tien jaar later leefde Bert Onnes nog maar kreeg toen een hersenbloeding. Ondanks al die ongemakken werd Bert Onnes toch nog 80 jaar. Hij overleed 10 november. Behalve René – ooit snookerkam­pioen van Nederland – had hij een dochter, Ingrid, en een zoon, Onne, uit een andere relatie.

Bert Onnes werd elf maanden na zijn broer Hans Onnes geboren in Amsterdam. Op zijn 7de jaar rookte hij al op straat, als hij voor zijn leraar tabak moest halen op de zwarte markt. Hans en hij leerden het spel bij het tafeltenniscentrum van Cor du Buy aan de Lijnbaansgracht.

In 1955 deed Bert als 16-jarige mee aan het WK, dat in Utrecht plaatsvond. Hij stal meteen de show en haalde de achtste finale. Jarenlang was hij schier onverslaanbaar in eigen land. Maar tegen de Japanners en Chinezen die toen al het tafeltennis domineerden, kon hij niet op – ook wegens gebrek aan trainingsarbeid.

Daarnaast was hij een enfant terrible dat vaak in de clinch lag met de bond. Op het WK van 1955 was er een prijs voor de beste Nederlandse sportprestatie – een Olivetti typemachine. Toen de bond NTTB hoorde dat Onnes die op voorhand had verpatst, kende de bond die aan zichzelf toe vanwege de uitmuntende organisatie.

Onnes weigerde eens een warming-up zonder trainingspak te doen, waarop hij werd geschorst. Als titelhouder meldde hij zich in 1965 voor het WK, maar de NTTB passeerde hem. Onnes spande een kort geding aan, wat hij verloor.

‘Toen waren de rapen gaar’, aldus René. Als clubspeler beleefde hij zijn hoogtijdagen bij de Amsterdamse clubs Sparta en AMVJ. Een blessure aan zijn linkerarm was het begin van het einde. Hij werd sportinstructeur bij diverse clubs en zelfs een blauwe maandag bondscoach. In zijn nadagen speelde hij bij Maasbree, Wibats uit Den Haag en Steeds Hoger/TSB.

Na 1975 werd hij een einzelgänger. Van der Meer vergelijkt hem het liefst met de legendarische schaker Bobby Fischer; geniaal en tegelijkertijd krankzinnig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.