Het eeuwige levenHugo Bakker 1985-2021

Een van de beste organisten van Nederland, en een pleitbezorger voor moderne muziek

Hij had zich opgewerkt tot een van de beste organisten van Nederland. Nu wilde hij zelf componeren. Maar een hartstilstand was fataal.

Hugo Bakker Beeld Fotolux
Hugo BakkerBeeld Fotolux

De Volkskrant koos zijn orgel uit 1783 tot de mooiste dertig van het land. Nooit zal het monumentale Wolfferts/Heijneman-orgel van de Sint-Maartenskerk in Zaltbommel meer zo mooi klinken als in de afgelopen tien jaar.

Hugo Bakker was de beste organist die de kerk zich konden wensen. Hij toverde er helende religieuze muziek uit en de mooiste klassieke klanken. Hij speelde de composities van Bach, maar ook het werk van hedendaagse componisten zoals Olivier Messiaen en Jan Welmers. ‘Ik heb geen uitgesproken voorkeur voor een componist. Ik houd van de volle breedte, van 1500 tot 2020’, vertelde hij twee jaar geleden aan Rein van Willigen, die hem interviewde voor zijn boek Kees was een clubjesmens.

Zijn echtgenote Johanneke Harteman: ‘Hij zei altijd dat muziek geen museumkunst was. Je leest toch ook niet alleen literatuur uit de 16de en 17de eeuw.’

Nu zwijgt het orgel. Op 31 mei overleed Hugo Bakker totaal onverwacht aan een hartstilstand. Behalve zijn vrouw Johanneke laat hij zijn twee kinderen Ruth (5) en David (3) achter. ‘Zij waren altijd zo blij als hij weer thuiskwam. Hij was boven alles een geweldige vader’, zegt Johanneke.

Hugo Bakker groeide op in een orthodox christelijk gezin van vier kinderen in Ridderkerk. Op zijn achtste jaar gaf hij aan orgel te willen spelen. Hij bleek talent te hebben. Hij had toen niet kunnen vermoeden ook ooit hier zijn beroep van te kunnen maken. Na het gymnasium ging hij technische natuurkunde studeren in Delft. Maar hij had al snel door dat daar zijn hart niet lag. Hij koos met overgave voor de muziek en volgde studies orgel, kerkmuziek en klavecimbel aan het Rotterdams Conservatorium en het Lemmensinstituut te Leuven. Daarnaast studeerde hij geschiedenis aan de Universiteit Leiden.

In 2011 kwam de functie vrij van eerste organist van de St.-Maartenskerk. Hij voelde zich niet alleen verbonden met het Wolfferts/Heijneman-orgel, maar zeker ook met de protestantse gemeente aldaar. ‘Het instrument paste hem als een jas’, zegt Rein van Willigen. Behalve tijdens diensten bespeelde hij het orgel tijdens vele concerten. Hij vertelde vooraf dan iets over de muziek. ‘Zeker als het modern werk was dat mensen niet meteen herkenden. En dat kon hij ook goed. Hij was bescheiden, maar in dat opzicht ook flamboyant’, zegt Johanneke. Popmuziek was niet zijn favoriete genre, hoewel hij Bjork en Frank Zappa bewonderde.

Rust kende hij niet. Hij was enorm gedreven, zegt zijn echtgenote. Hij gaf orgel- en klavecimbellessen op de muziekscholen in Barneveld en Veenendaal en privélessen in Zaltbommel en thuis in Gouda. Ook was hij theoriedocent van de ‘excellence’-afdeling van de Muziekschool Amsterdam. Daarnaast schreef hij muziekwetenschappelijke artikelen. Zijn cd Humble regard ontving van het tijdschrift Luister een Luister-10. ‘Als je hem wilde bereiken lukte dat het beste in de auto’, zegt Van Willigen. ‘Hij was een absolute perfectionist. Geen nootje mocht fout zijn.’

Hij was bezig om volgende stappen te zetten. Hij bewerkte het adagio uit Mozarts 23ste pianoconcert al voor orgel. Maar het was nog geen componeren. Componist zijn vond hij het hoogst haalbare en hij wist dat hij het kon. De muziek zat altijd in zijn hoofd, zo zei hij. Lulu van Alban Berg behoorde tot zijn favoriete opera’s. ‘De techniek na de atonaliteit, romantisch maar ook weer geen mengvorm. Warmbloedige muziek. Wat muziek kan doen.’ ‘Zoiets wilde hij ook creëren.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden