Het eeuwige levenOrlando Lansdorf (1965-2021)

Een sociale vlinder, die overal waar hij neerstreek een wervelwind van positiviteit liet ontstaan

Orlando Lansdorf  Beeld Hester Baks
Orlando LansdorfBeeld Hester Baks

Weinigen hebben zo’n wonderbaarlijk leven geleid als ­Orlando Lansdorf. Hij was een te vroeg geboren kindje dat in 1970 met zijn ouders en zus van Suriname naar Nederland kwam. Zijn vader werd aannemer in Veghel. Op jeugdfoto’s ­koketteerde Lansdorf junior al met de ­camera; toen moest hij al hebben ge­weten dat hij homo was, zegt Geneviève Koolhaas, in wier gezin hij later als aanwaaibroer werd opgenomen.

Zijn ouders bekeerden zich tot Jehova’s getuigen, waardoor er thuis voor homoseksualiteit geen plek was. Landsdorf wilde op ballet en moest hetzelfde doorstaan als het jongetje Billy Elliot in de film. Op jonge leeftijd verliet Lansdorf het huis en ging naar Den Bosch. Hij werkte in de horeca en begon een carrière als model. Maar ook werd hij activist, al was het om zijn jeugdfrustraties te verwerken.

Tijdens zijn omzwervingen riep hij jongeren op uit de kast te komen. Uiteindelijk belandde hij in Amsterdam, waar hij ging werken bij Joop Braakhekkes Le Garage. Hier kon hij zijn creatieve kant kwijt. Hij ging bij de Safe Sex Guerilla, die via theatrale acts aandacht vroeg voor de gevaren van hiv, en trad op met de HIV monologen.

Hij bleef ook in de horeca werken, onder meer bij restaurant Hemelse Modder aan de Oude Waal en café ’t Mandje aan de Zeedijk. Voormalig eigenaar Diana van Laar van ’t Mandje: ‘Hij was een prima barkeeper, had verstand van lekkere muziekjes en wist iedereen te entertainen. Daarnaast was de helft van de klandizie altijd verliefd op hem, zowel hetero’s als homo’s’, zegt ze. ‘Orlando’s Orale Avonden’ in ’t Mandje werden een begrip. Hij overviel dan klanten met vragen over safe seks.

Doel was iedereen bewust te maken van de gevaren van hiv en andere seksueel overdraagbare aandoeningen. Hij vertelde in 2015 in een interview met het ­Brabants Dagblad dat hij al 38 vrienden had verloren, van wie er twee in zijn armen waren gestorven.

‘Iedereen kende zijn clowneske kant. Maar hij was zeker ook een idealist’, zegt Geneviève Koolhaas. Hij wilde het taboe rond de ziekte, die al gauw in verband wordt gebracht met darkrooms en kinky feesten, doorbreken. Wie hiv-positief was, mocht dat niet verzwijgen. Hij zei zelf te veel mannen te kennen die in een sociaal isolement verkeerden. Zelf was hij ook verstrikt geraakt in het wereldje van seks, drugs en rock-’n-roll, maar hij was zijn verslavingen te boven gekomen. Dat hij al sinds 2005 hiv-positief was, mocht iedereen weten. ‘Het excessieve leven van vroeger kan ik mij niet meer permitteren’, zei hij. Maar hij isoleerde zichzelf ook niet.

Schrijver Rosanne Hertzberger noemde Orlando een social butterfly. Hij was altijd zoekende. Enkele jaren geleden ging hij plotsklaps naar Italië om een ­hotel te openen. Even onverwacht was hij weer terug om een coffeeshop op te zetten, bijeenkomsten over lhbti-vluchtelingen te organiseren en aan een een musical over Bet van Beeren mee te werken. ‘Een wervelwind van positiviteit’, noemde de hiv-vereniging hem.

Op 6 maart overleed hij in zijn slaap. De oorzaak is onbekend. Hij stond onder controle van artsen, had drank en drugs afgezworen en leed niet aan ­corona. ‘We weten het gewoon niet. Het enige wat wij weten, is dat hij ontzettend gemist zal worden. Door de lhbti-gemeenschap, maar ook door zijn familie, waarmee hij het contact had hersteld. En door zijn twee kinderen, die hij had verwekt bij een lesbisch stel maar voor wie hij later ook een echte vader is geworden’, aldus ­Geneviève Koolhaas.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden