Een open plek in het bos

Als het leven donker is, heeft men behoefte aan licht en luchtigheid. Van twijfel was weinig sprake op het vrouwen festival Women Inc....

Het was een festival vol met kracht. De meest fantastischevrouwen - entertainers, politici en wetenschappers - liepen errond. Allen sterk, zeker van hun zaak, slim en inspirerend.Rondlopend op het festival moest ik denken aan een vriendin inTurkije die dit jaar tijdens mijn vakantie in een psychose isgeraakt. Ayse had het festival fantastisch gevonden. Niet alsgeinig uitje maar omdat het perfect zou aansluiten bij haarbehoeftes.

Ayse was eenzaam en veel te 'groot' voor het kleine stadjewaar ze woonde. Bovendien zat haar schoonheid haar vrijheid inde weg. Ze is zo mooi dat ze het nooit heeft aangedurfd tescheiden van haar man. Omdat ze wist dat ze, door geile mannendie denken dat je eerst iets moet proberen er zeker van te zijndat een vrouw je toch niet wil, nooit een rustig moment zoukennen als gescheiden vrouw.

Ze had zich kunnen in Amsterdam laven aan de energie vanandere vrouwen, vrouwen hadden haar verteld (na het kennismakenen ontdekken dat ze ontwapenend leuk is) hoe wonderschoon ze is,en zij had zich hiermee kunnen voeden omdat een compliment vaneen vrouw oprecht is, niet gebaseerd op lust en daardoor zoveelmeer waarde heeft dat dat van een man. Maar bovenal had zewaarschijnlijk de moed niet opgegeven.

Ik weet zeker dat ze ergens tijdens de lunch in het café eenandere vrouw was tegengekomen die de blik van onmacht enradeloosheid in haar ogen had herkend en daardoor, misschien,haar eigen verhaal met haar had gedeeld. Misschien had mijnvriendin dan eindelijk tot een ongelofelijke waarheid kunnenkomen: ik ben niet alleen.

Is dat niet waar wij allemaal bang voor zijn? Ik wel in iedergeval.

Alle vrouwen, oud en jong, succesvol en pas beginnend,depressief en tintelend van geluk, allen waren naar het festivalgekomen omdat ze hetzelfde wilden ervaren: solidariteit. Datgevoel van 'ik ben niet alleen'.

In het boek Beminde van Toni Morisson, dat gaat overslavernij, is het eerste wat de oude slavin Baby Suggs (die isvrijgekocht door haar zoon) doet, beslissen dat ze niets andersmeer heeft dan haar grote kloppende hart. En dit enige wat zebezit, zal ze ten dienste stellen van de mensen. Als het weer hettoelaat, gaat ze elke zaterdag naar een open plek in het bosgevolgd door een stoet mannen, vrouwen en kinderen. Eveneensex-slaven. Daar roept ze na een kort gebed een ieder op telachen, te dansen, te huilen. Na deze opzweping roept ze eeniederop hun handen, die het zo zwaar hebben gehad, op te houden enletterlijk te strelen. Hun gezichten, die men zo lelijk vindt,moeten ze letterlijk koesteren. En daar, tijdens het huilen endansen, moeten ze houden van hun rug die men zo vaak gegeseldheeft en die ze ten alle tijde recht moeten houden - want het iseen trotse rug die liefde nodig heeft. Het is een ontroerendepassage in een verder zeer droevig boek dat gaat over eenbasisbehoefte: eigenliefde. Hoewel het hier gaat om mannen,vrouwen en kinderen, is het een groep met die een collectieveervaring deelt: het is een groep zonder bestaansrecht.

Women inc. had een troostende, inspirerende en versterkendeinvloed: wij delen net als de mensen in het boek een collectieveervaring. De oosterse vrouwen hebben zo hun emancipatieproblemenof hun problemen om voor vol te worden aangezien door de westersewereld. De westerse vrouwen willen meer macht en een andereinvulling van die macht. Een vrouwelijker invulling. Maar hetcollectieve van dit alles zit hem in het feit dat men nietzichzelf kan zijn, niet voor vol wordt aangezien, dat men nogniet helemaal weet wat de eigen kracht is. Het probleem is datwe simpelweg leven in een patriarchale samenleving. Baby Suggswas gezegend door haar grote kloppende hart waardoor ze ondanksalle ellende die haar hart meemaakte toch genoeg liefde over hadom terug te geven. Ze leert de mensen weer van zichzelf tehouden, door zichzelf letterlijk te koesteren en aan te raken, zodat de cirkel van inferioriteit kan worden verbroken.

Het begin van kracht is eigenliefde. Het is een voorwaardeom te kunnen bestaan, om te ontdekken wat je kracht is - eenkracht die zodoende ook je toevoeging kan zijn. Hetzelfdegebeurde op het festival. Wij zijn samen gekomen op een plek. Wehebben gedanst, gezongen, gelachen en gehuild en zijn door elkaaraangeraakt. Ik vind het verbluffend hoeveel behoefte er onder devrouwen in Nederland was voor zo'n soort samenzijn. Hoe gulzigmen was, hoe dorstig.

Ik begrijp nu ook dat mijn vriendin niet alleen staat. Hetis alleen wrang dat ik het haar niet kan uitleggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden