Een maand vasten is niet genoeg voor iedere moslim in Marokko

Een toenemend aantal Marokkaanse moslims gaat ook na de ramadan door met vasten. ‘Als je honger hebt, denk je meer aan God.’..

Van onze correspondente Greta Riemersma

Kenitra De ramadan zit er bijna op en dan begint het suikerfeest. Maar voor Rachid Bouidra, een man met een baard en een lang gewaad uit de Marokkaanse stad Kenitra, is het niet lang feest. Na één dag zoetigheid eten gaat hij verder met vasten tussen zonsopgang en zonderondergang. ‘Ik wil dichter bij God komen’, zegt hij.

Hij breidt de ramadan uit met zes dagen, zoals volgens hem steeds meer gelovigen in de Arabische wereld doen.

Het zijn de tv-predikers op de Arabische zenders die hiertoe oproepen en zij wijzen op het voorbeeld van de profeet Mohammed. Die zou volgens de overlevering ook af en toe langer vasten dan de maand die in de Koran wordt voorgeschreven.

‘Hij deed het niet altijd, het ene jaar wel, het andere niet’, zegt Bouidra. ‘Daarmee wilde hij laten zien dat die zes extra dagen geen verplichting zijn.’ Buiten de ramadan vastte de profeet geregeld op maandag en donderdag, en ook dat doet Bouidra hem met steeds meer moslims na. ‘Als je honger hebt, denk je meer aan God.’

Wat Bouidra doet, staat symbool voor het toenemend fanatisme in de islam.

In Marokko is te zien dat niet alleen mannen met baarden en vrouwen met hoofddoeken meer gaan vasten, het gebeurt ook onder mensen die niet met hun uiterlijk hun geloof uitdrukken. In toenemende mate kopiëren zij de handelwijze van de profeet.

Maar afgelopen week gebeurde er iets in Marokko dat evenzeer voor een grotere beweging staat. Enkele tientallen mensen in Mohammedia, vlakbij Casablanca, hadden een picknick gepland om te protesteren tegen een vastenmaand die in het publieke leven aan heel Marokko wordt opgelegd.

In Marokko is het bij wet verboden overdag tijdens de ramadan zichtbaar iets te consumeren; de meeste cafés zijn dicht.

Wie op eten, drinken of roken wordt betrapt, riskeert een gevangenisstraf, wat deze maand twee mannen in Rabat is gebeurd, aldus Zineb el Rhazoui, een van de organisatoren van de picknick. ‘De politie heeft het niet bekendgemaakt, maar wij kennen de twee. Ze hebben een maand cel gekregen.’

Toen de actievoerders op het station van Mohammedia arriveerden, wachtte een politiemacht hen op. Geen sprake van dat zij konden gaan picknicken.

‘Er werd naar ons geroepen dat we ongelovigen waren en geen Marokkanen’, aldus El Rhazoui. ‘Maar in onze groep zaten een heleboel moslims, zelfs moslims die vasten. Het gaat om het principe.’

Het initiatief ontstond op het online-vriendennetwerk Facebook, waarop enkele weken geleden de Alternatieve Beweging voor de Individuele Vrijheden (in Marokko) werd opgericht. Het gezelschap telt bijna duizend sympathisanten. ‘Wij willen een maatschappij die de verscheidenheid van mensen respecteert’, aldus de oprichtingsverklaring.

De eerste actie was de picknick. ‘We wilden niet provoceren of de gevoelens van moslims krenken. Daarom hadden we een bos uitgekozen ver van de bewoonde wereld. Het was bedoeld als een symbolische actie’, vertelt El Rhazoui. Zij en haar medestanders beroepen zich op de Marokkaanse grondwet, waarin de vrijheid van godsdienst is vastgelegd.

Rachid Bouidra en zijn vrienden die in een café in Kenitra zitten – na zonsondergang wel te verstaan – noemen de voorgenomen picknick unaniem belachelijk. ‘Als je wilt eten en drinken tijdens de ramadan kan dat, maar doe het dan thuis’, zegt Aziz Chmisa, een leraar Frans. ‘Zelfs westerlingen die hier wonen of vakantie vieren, hebben respect voor ons’, vult Bouidra aan.

Driss Moulou, een gymleraar, kent mensen die niet meedoen aan de ramadan, maar die daar niet te veel ruchtbaarheid aan geven. Dat is de houding in Marokko: in principe wordt iedereen geacht te vasten. Wie niet vast, houdt dat voor zichzelf. Wie verder gaat, zoals de actievoerders in Mohammedia, kan problemen krijgen.

Zineb el Rhazoui is intussen ondervraagd, schrijven de Marokkaanse kranten. Zij riskeert gevangenisstraf. Verscheidene politieke partijen hebben de actie afgekeurd, alweer viel het woord ‘ongelovigen’. Alleen Taoufik Bouachrine, hoofdredacteur van de krant Akhbar Alyoum, schrijft: ‘We maken ons in de hele wereld belachelijk.’

En wat als de ramadan voorbij is? Moulou, een man die vijf keer per dag bidt maar geen baard draagt, twijfelt nog of hij er zes dagen aan vastplakt. Het ene jaar doet hij het wel, het andere niet, precies zoals de profeet.

Chmisa, die niet vijf keer per dag bidt en ook geen baard draagt, weet zeker dat hij na de ramadan klaar is. ‘Ik vind dertig dagen zwaar genoeg’, zegt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden