postuumtruus dekker (1922-2022)

Een grande dame die in het Wim T. Schippers-universum belandde

Margriet Oostveen
Truus Dekker met Albert Mol in de VPRO tv serie 'We zijn weer thuis' (1980). Beeld ANP Kippa
Truus Dekker met Albert Mol in de VPRO tv serie 'We zijn weer thuis' (1980).Beeld ANP Kippa

Truus Dekker kon een beetje deftig, gedecideerd en met een soms ijselijk stemgeluid teksten laten ontsporen. Zonder een spier te vertrekken. Precies zoals Wim. T. Schippers het had bedacht voor zijn ontregelende tv-series voor de VPRO: ‘Truus kon die heel ingewikkelde zinnen van mij, die eigenlijk niet klopten, enorm goed spelen. Ze begreep helemaal wat ik bedoelde.’

Truus Dekker begon in 1978 als ‘verdwaalde vrouw’ op een aanstootgevende wc in de tv-serie Het is weer zo laat!, beter bekend als ‘Waldolala’, naar de nachtclub waar het speelde. Revolutionaire tv in die tijd. Ze acteerde met grote en in deze context erg geestige toewijding. ‘Zo’n keurige actrice met al die gekkigheid en blote dans, dat zou je nu helemaal niet meer kunnen doen’, zegt Schippers, ‘er heeft sindsdien een soort verpreutsing toegeslagen.’

In 1981 was Truus Dekker Loes De Wilde-Dofpoot in Schippers’ tv-serie zonder verhaallijn De lachende scheerkwast en daarna in zijn radioprogramma Ronflonflon avec Jacques Plafond. Haar voornaamste tv-rol in het Schippers-universum kreeg ze vanaf 1989 in vijf seizoenen We zijn weer thuis. Dekker speelde Nel van der Hoed-Smulders, de miljonairsweduwe die samenwoonde met drie volwassen zonen, gespeeld door Dick van den Toorn, Wim T. Schippers en Kenneth Herdigein. Wim T. Schippers baseerde die rol ‘een beetje op haar eigen karakter’: een vrouw die ouderwets oogde, maar feministisch was, ‘ze kwam voor zichzelf op’.

Truus Dekker werd in 1922 in Wormerveer geboren; haar vader werkte daar in de zeepfabriek van zijn broer. In 1946 behaalde ze haar diploma aan de toneelschool van Amsterdam, waar ze in de klas zat bij onder anderen Ton Lutz en Ellen Vogel. Waarna ze debuteerde bij het gezelschap Comedia, waar ook Ko van Dijk, Mary Dresselhuys en Guus Oster speelden. Ze kreeg er de jaarlijkse ‘5 mei-prijs’ voor jong veelbelovend toneeltalent. In 1950 ging ze verder bij De Nederlandse Comedie, gevolgd door andere grote gezelschappen.

Tournees in Indonesië

Begin jaren ’50 reisde ze voor maandenlange theatertournees naar Indonesië. Op een van die reizen klikte het bijzonder met een Australische KLM-gezagvoerder. ‘In Manilla zijn ze een hotelkamer ingedoken’, zegt Truus Dekkers dochter Manaka Maniella Dekker – ‘Maniella als herinnering aan Manilla’. Truus Dekker wilde niet met de gezagvoerder trouwen en vroeg haar moeder voor Manaka te zorgen, zodat zij de kost kon verdienen. ‘Ik ben door mijn oma opgevoed, en mijn vader kwam soms langs in zijn rode Studebaker, tot hij op mijn 6de overleed’, zegt Manaka. ‘Twee schatten van mensen, en mijn moeder fladderde daar dan soms tussendoor.’ Wel waren er vakanties samen, op Ibiza of in Griekenland, met acteurs zoals Ramses Shaffy en Shireen Strooker.

‘Truus Dekker was de eerste echte actrice die ik in 1960 leerde kennen’, zegt Hans Kemna, die een belangrijk castingdirector zou worden en haar later nog rolletjes gaf in de films Soldaat van Oranje (hofdame van Wilhelmina) en in Turks Fruit (een serveerster in de Bijenkorf). ‘Een fantastische vrouw, kon ook valse dingen zeggen, wat ik heel leuk vond. En ze bleef een grande dame tot het einde.’

Haar dochter werd stewardess, ver van die acteurswereld. Dat haar moeder er niet was, ‘dat bleven moeilijke dingen om over te praten’.

Op 8 januari was Truus Dekker nog maar net door Manaka naar een verzorgingshuis verhuisd, toen ze vier maanden voor haar 100ste verjaardag overleed. Uitgezaaide longkanker, volgens haar dochter. Ze had haar verjaardag nog zo graag gevierd, zegt tv-regisseur Ellen Jens, partner van Wim T. Schippers. Zij brachten dan altijd Weespermoppen.

Manaka vond de laatste dagen van Truus Dekker niettemin mooie dagen. ‘Het ‘keeping up appearances’ was misschien verdwenen. Maar ik had mijn moeder terug.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden