'Een echte kerstboom mag niet van mijn man'

Een paar vrije dagen, en je verheugen op de jaarwisseling: dat betekent kerst voor de meeste Marokkanen en Turken. Maar soms zeuren de kinderen om een boom....

Nette Ghafoor heeft er als Hindoestaanse geen moeite mee een kerstboom in huis te nemen. Maar haar Pakistaanse echtgenoot wilde er niet aan. Totdat de kinderen wat groter werden: 'Ze zien op school en bij vriendjes thuis zo'n boom, en gaan erom zeuren. Uiteindelijk mochten we een kunstboomkopen. Een echte mag nog steeds niet van mijn man.'

Het kerstfeest is voor de meeste moslims geen grote gebeurtenis. 'Die mensen moeten dat allemaal nog ontdekken', vermoedt een kerstbomenverkoopster in Amsterdam-West. Het grootste deel van de 920 duizend moslims in Nederland doet inderdaad niets aan Kerstmis, is de inschatting van Haci Karacaer van de Turkse sociaal-culturele vereniging Milli Görüs¿.

De Marokkaanse jongens die bij de ijsbaan op het Mercatorplein in Amsterdam rondhangen kijken raar op van de vraag of ze Marokkanen met een kerstboom kennen. 'Natuurlijk niet.' Kerst betekent helemaal niets voor ze. Ze kijken uit naar oud en nieuw, 'want vuurwerk dat hebben alle Marokkanen'.

Ook voor de Turkse gemeenschap is de jaarwisseling veel belangrijker dan Sinterklaas of kerst, zegt Karacaer: 'Dan heeft ook de Turkse televisie een aangepast programma. Dat leeft echt. De kerstdagen zijn dagen als alle andere.'

Maar de kerstboomverkopers in Amsterdam hebben wel degelijk Turkse en Marokkaanse klanten. Gemengde gezinnen vieren vaak wel kerst, en de tweede generatie moslims heeft meer aandacht voor het feest dan hun ouders, denkt Halim El Madkouri van het multicultureel centrum Utrecht. 'Sommigen hebben zelfs een boom in huis. Meestal omwille van de kinderen.'

'Met geloof heeft het voor mij niks te maken, ik ben moslim', zegt Hakima Elghanfoud. In haar kleine woonkamer in AmsterdamOost heeft de jeugdwerkster een flinke kerstboom. Onder de boom liggen de verlanglijstjes van haar kinderen Latifa en Vaizel.

Elghanfoud heeft zich ingehouden,zegt ze. Ze heeft een kunstboom ('ik werd gek van die naalden'), er staat een kaarsjeslamp en de spiegel is met kleurige lichtjes getooid. Meer niet. 'Vorig jaar had ik de kamer helemaal volgehangen. Dat was misschien wat overdreven.'

Elghanfoud was twee weken oud toen ze vanuit Marokko naar Nederland kwam. Kerstmis vond ze als kind prachtig. 'Het was de leukste tijd van het jaar. Ik was ook altijd jaloers op kinderen die thuis een kerstboom hadden of cadeautjes kregen.'

Maar de klasgenootjes van Latifa en Vaizel reageren niet uitsluitend met afgunst. Elghanfoud: 'De kinderen krijgen op school te horen: jullie hebben een kerstboom, zijn jullie dan geen moslims?' Ook volwassen moslims hebben niet altijd waardering voor het christelijke symbool: 'Ze zeggen dat het haram (verboden) is, je mag wel een boom in huis, maar dan moet je die het hele jaar in huis houden. Ik vind dat onzinnig.'

Een kerstboom is zelfs helemaal geen christelijk symbool, vertelt Elghanfoud: 'Ik heb op een heel katholieke school gezeten, en daar leerde ik dat de kerstboom veel ouder is. Hij hoort bij het lichtfeest. Later zijn ze dat samen met kerst gaan vieren.'

In de Hindoestaanse gemeenschap is de kerstboom minder controversieel, zegt Nette Ghafoor: 'Surinamers zijn gewend aan het kerstfeest, aan Hindoestaanse feestdagen en islamitische feestdagen. Nederland is nog niet zo lang een multiculturele samenleving. Suriname al vanaf het begin.'

Op eerste kerstdag komt de hele familie van Ghafoor samen bij haar zus. 'Iedereen neemt wat te eten mee, en we hebben cadeautjes.' Haar Pakistaanse man heeft er geen moeite mee, zegt Ghafoor. Maar de kerstboom heeft hij nooit helemaal willen accepteren: 'Als ik 's avonds eerder naar boven ga, heeft hij het liefst dat ik vast de lichten van de boom uitdoe.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden