Column Eva Hoeke

Een dag van gewone mensen en gewone verhalen

‘Wat is kwartjes zoeken?’ vroeg ik de Man terwijl we in De Luxe Wagen – diesel, tweedehands, drie ton op de teller maar solid as a rock – over de A1 richting Arnhem reden. Ik had een artikel gelezen over Joy Division, de new-waveband uit de jaren tachtig. Frontman Ian Curtis verhing zich in de vroege morgen van 18 mei 1980 op 23-jarige leeftijd in zijn keuken, fotograaf Anton Corbijn maakte een film, mannen van 60 dragen nog altijd hun verwassen bandshirts en de manier waarop Joy Division-fans zich over de dansvloer bewegen heet kwartjes zoeken, ik probeerde me er een voorstelling van te maken.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie:

Ik keek opzij, herhaalde de vraag.

‘Kwartjes zoeken?’ Zijn gezicht lichtte op. ‘Niet met je blik naar elkaar, maar naar de grond. Zo dansten we in Nijmegen allemaal.’

Bij Ede wist ik het hele verhaal. Demonstreren, woningnood, zure regen, politiestaat. De Muur stond nog, in Volkel lagen kernbommen, de Rijn was een afvalput. Dansen met de koppen naar beneden, verbonden in afkeer en je ­depressie als een schild om je heen, als bescherming tegen een oorlog die niet komen zou.

Mooi beeld, niettemin.

Na een uur draaiden we het terrein van het Openluchtmuseum Arnhem op. De Dochter (3) klom op een kei, in de rij voor het loket stond een rokende oma pakjes Fristi uit te delen. Even later wandelde Groep Hoeke-Van Roosmalen door de poortjes naar binnen, het terrein op, de Nederlandse geschiedenis in.

Geweldig museum. De geschiedenis wordt er verteld aan de hand van typisch Nederlandse gebouwen: een jarenzestigstacaravan uit Nunspeet, een 17de-eeuwse boerderij uit Beerta, een stuk Amsterdamse Jordaan uit 1800, dat toen nog een krottenwijk was. Erbij: gewone verhalen van gewone mensen, het leven van alledag.

Dankzij de zomertentoonstelling Gruwelijk lekker (‘Ontdek smaken door de eeuwen heen’) liepen we meteen tegen een verklede student met een handkar vol gekookte eieren aan. Goedemiddag, of wij wisten hoeveel een ei kostte in 1963?

De Man wel, 10 cent, en hij wist ook hoe boeren ze vervoerden (onder de pet, voorin onder de klep) en waarom ze na 1963 ineens een stuk goedkoper werden (uitvinding van de legbatterij). Meteen die triomfantelijke snuit erbij. Ondertussen stonden de Dochters een eindje verderop stukken ei te voeren aan een stel gretig pikkende kippen, wat de zaak iets tragikomisch gaf.

Na het museum reden we naar Velp, waar we Schoonmoeder (87) inlaadden voor een ritje naar het pannekoekenrestaurant. De Man moest zolang achterin, het ging maar net, tussen die twee kinderstoeltjes.

‘Au!’, riep hij toen ik over een drempel ging.

Daarna liet de Dochter (3) ook nog een scheet. De Man: ‘Zooooo, hé.’

Schoonmoeder: ‘Dat was een poepje op pantoffels. Je hoorde ’m niet, maar hij was er wel.’

In het pannekoekenrestaurant, ik moest me vooroverbuigen om haar te kunnen verstaan, vertelde mijn Schoonmoeder over haar eigen geschiedenis in een groot Brabants gezin. Ze was een moederskindje geweest. Toen haar moeder ziek werd stuurde ze haar, 14 jaar, naar de nonnen van klooster Nazareth, pal tegenover het ouderlijk huis. Ze kon de dieren horen loeien, vanuit haar raam zag ze haar vader lopen. Maar de poort zat op slot, er werd gecommuniceerd met brieven, eens per jaar mocht ze een week naar huis, een regel die van kracht bleef toen haar moeder stierf. Gewone mensen, gewone verhalen, dik 73 jaar later wist ze het nog.

Dát nog wel.

Want een paar uur later, wij waren net thuis, belde ze met de vraag wanneer we weer eens langskwamen?

Het antwoord dat we die middag nog waren ­geweest stelde gelukkig niet teleur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.