Column

Een beetje leunen op een ander leert die ander niet alleen voor eigen glorie te leven

Als kind fungeerde ze als tolk en nu haar ouders richting pensioen gaan, zal Hayat opnieuw steun moeten geven. Maar: hoe erg is dat?

Beeld Eva Roefs

Ik heb van kinds af aan regelmatig in de wachtkamer van de dokter gezeten. Niet voor mezelf, maar voor mijn ouders en andere (oudere) familieleden. Dan moest ik mee als tolk. Dat was best leuk want bij onze huisarts lag de Donald Duck. Ik probeerde 'm snel uit te lezen voor we naar binnen werden geroepen: met een beetje geluk heerste er een griepgolf en zat de hele wachtkamer vol. Kon ik als bonus ook de Penny lezen.

Ik weet niet goed waardoor het komt, maar met terugwerkende kracht voel ik een lichte ergernis over al die dokters-bezoeken. Het is helemaal niet fijn als een kind het aanspreekpunt is voor de gezondheid van zijn ouders en daar medeverantwoordelijk voor wordt gemaakt. Ik wist zelf ook niet of het verstandig was aan de prednison te gaan, of niet. En de komst van mijn broertje had ik liever gewoon te horen gekregen van mijn ouders, in plaats van dat ik mijn moeder moest vertellen wat het tweede streepje op de predictor betekende. Ik vond het best moeilijk zowel tolk, medebeslisser als dochter te zijn. Toen ikzelf voor een ingreep naar het ziekenhuis moest, liet ik mijn ouders daarom thuis. Ik had geen zin tijdens het gesprek met de dokter hen ook nog op sleeptouw te nemen.

Ik heb me vaak afgevraagd hoe het was voor die artsen om via een kind te praten met een patiënt. Sommigen reageerden hartelijk, bedankten me voor mijn komst en namen extra tijd ook aan mij alles uit te leggen. Anderen ergerden zich zichtbaar aan het gebrek aan directe communicatie en rondden de boel snel af. Stonden we na 3 minuten weer buiten. Het leek met ook lastig om iemand te behandelen die steeds eerbiedig 'Bidankt dokter' herhaalt, maar vervolgens stug blijft meedoen met de ramadan, suikerziekte of niet.

Toen ik tijdens mijn studie stage ging lopen, werd me verteld dat ik als de sodemieter op kamers moest. Bij m'n ouders wonen was not done, ik moest op eigen benen leren staan. Ik kwam dan met een mooi verhaal over hoe gezellig het was om nog thuis te wonen, in plaats van te zeggen dat ik mijn ouders niet in de steek kon laten; dat zíj nog niet op eigen benen konden staan. Er werd enigszins meewarig op gereageerd: zo zou ik nooit een baan krijgen bij een goed kantoor, die wilden zelfstandige mensen met een eigen adres. Tja.

Tegenwoordig zijn mijn ouders een stuk zelfredzamer en kunnen ze zich prima verstaanbaar maken. Al moet je niet aankomen met iets als 'daar komt de aap uit de mouw', want dan denken ze dat je hallucineert. Maar goed, ze hebben hun best gedaan te leren hoe alles werkt in dit land en kunnen vrijwel alles zelf. Alleen staat nu de ouderdom voor de deur en zullen ze om die reden hulp nodig hebben. Ze zijn relatief jong overigens, maar mijn moeder gedraagt zich alsof ze aan het laatste hoofdstuk van haar leven is begonnen; ze wil alleen nog naar Mekka en dan kan ze dood. Ik weet niet wat het geheim is van de stralende Nederlandse oma's, maar Marokkaanse moeders zijn al bejaard op hun 50ste. Heel curieus.

Ik vind zelfredzaamheid een grote deugd. Het lijkt me uiterst vervelend van anderen afhankelijk te zijn. Mijn ouders lijken daar geen last te hebben. Ze vinden het fijn als de kinderen altijd standby zijn. Vanzelfsprekend zelfs. Hoe erg is dat eigenlijk? De gemeente Brugge is deze zomer op de proppen gekomen met een anti-eenzaamheidsplan, nadat drie mensen pas lang na hun dood werden ontdekt; de stank werd de buren te erg. Het eerste wat ik dacht toen ik dat las: 'Hadden die mensen dan geen familie?' Het is te gek voor woorden dat een burgemeester beleid moet verzinnen opdat we meer naar elkaar omkijken. Misschien is al die zelfredzaamheid toch niet zo heilig. Een beetje leunen op een ander leert die ander niet alleen voor eigen glorie te leven. Word je toch een leuker mens van.

Columnist Hayat schrijft onder pseudoniem in verband met haar juridisch werk. hayat@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden